Karl Hanke

Karl Hanke
Kat Breslau
Ilustracja
Karl Hanke w lutym 1945 roku
Reichsführer-SSChef der Deutschen Polizei Reichsführer-SS
Chef der Deutschen Polizei
Data i miejsce urodzenia

24 sierpnia 1903
Lubań

Data i miejsce śmierci

1945
prawdopodobnie w Czechach

Przebieg służby
Formacja

Reichswehra
Sturmabteilung
Allgemeine SS
Wehrmacht
Ordnungspolizei

Jednostki

19 Pułk Piechoty,
6 SS-Standarte,
3 Dywizja Pancerna,
7 Dywizja Pancerna

Stanowiska

gauleiter Dolnego Śląska

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia

Karl Hanke (ur. 24 sierpnia 1903 w Lubaniu, zm. prawdop. 1945) – niemiecki polityk, wojskowy i młynarz, kolejno osobisty sekretarz Goebbelsa, poseł do Landtagu i Reichstagu z ramienia NSDAP, wiceprezes Izby Kultury Rzeszy, gauleiter Dolnego Śląska, w ostatnich dniach wojny następca Himmlera jako Reichsführer-SS (dowódca Schutzstaffel) i zwierzchnik Ordnungspolizei, zbrodniarz wojenny.

Życiorys

Karl Hanke urodził się w Lauban (obecnie Lubań) jako syn inżyniera kolejowego. Jego starszy brat zginął podczas I wojny światowej. Karl był podczas tej wojny zbyt młody, by służyć w wojsku, jednak w latach dwudziestych jako Zeitfreiwilliger (czasowy ochotnik) odbył służbę w 19 Pułku Piechoty Reichswehry we Frankfurcie nad Odrą.

Hanke otrzymał wykształcenie w szkole młynarskiej w Dippoldiswalde w Saksonii i po roku przerwy, który spędził pracując w warsztacie kolejowym, pracował w młynarstwie od 1921 do 1926. W 1928 ukończył w Berufspädagogisches Institut w Berlinie studia, które dały mu uprawnienia do uczenia młynarstwa.

1 listopada 1928 wstąpił do NSDAP jako Amtswalter. W 1929 zgłosił się do rezerwy Sturmabteilung (SA). W 1930 awansował na Strassenzellenleitera i później na Sektionsführera w Berlinie. Po wyrzuceniu z pracy w państwowej szkole ze względu na swoje zaangażowanie polityczne Hanke zaczął pracować na pełny etat w partii. W 1931 został Kreisleiterem Westendu, a od 1 kwietnia 1932 osobistym sekretarzem Josepha Goebbelsa w Ministerstwie Propagandy Rzeszy i kierownikiem Głównego Biura w Dyrekcji Propagandy Rzeszy NSDAP (Reichspropagandaleitung der NSDAP). Również w kwietniu 1932 został delegatem NSDAP do Landtagu, a później także do Reichstagu z okręgu poczdamskiego, którą to pozycję piastował aż do końca wojny.

W ramach kontynuacji swojej kariery wstąpił do Allgemeine SS w 1934, służąc w 6. SS-Standarte. W 1937 został wiceprezesem Izby Kultury Rzeszy.

W przededniu wybuchu II wojny światowej, w okresie romansu Goebbelsa z gwiazdą kina czeskiego Lidą Baarovą, Hanke został bliskim przyjacielem Magdy Goebbels. Ostra interwencja Hitlera spowodowała zakończenie obu romansów i koniec ministerialnej kariery Hankego.

W 1939 zgłosił się na ochotnika do służby wojskowej. We wrześniu i październiku służył w 3 Dywizji Pancernej w Polsce, w maju i czerwcu 1940 w 7 Dywizji Pancernej we Francji (słynna „Dywizja Duchów” pod generałem Rommlem). Tam też otrzymał Krzyż Żelazny pierwszego i drugiego stopnia oraz był rekomendowany do Krzyża Rycerskiego. Opuścił armię w 1941 w stopniu porucznika.

W 1941 został gauleiterem Dolnego Śląska z osobistego rozkazu Hitlera. Rok później Heinrich Himmler awansował go na Gruppenführera SS. Podczas rządów Hankego z jego rozkazu straconych zostało w stolicy prowincji ponad tysiąc osób, przez co zyskał sobie przydomek kata Breslau.

20 stycznia 1945 ogłosił Wrocław twierdzą. Kobiety i dzieci pieszo, w 20-stopniowym mrozie, musiały opuścić miasto, a wszyscy mężczyźni między 16 i 60 r.ż. podlegali służbie wojskowej. W lutym 1945 rozkazał utworzyć pas startowy o szerokości 300 m i długości 1500 m w centrum miasta, burząc stojące budynki. Pas miał umożliwić lotnicze zaopatrzenie twierdzy. Do wyburzania budynków kierowano dzieci od lat 10 oraz pracowników przymusowych.

29 kwietnia 1945 otrzymał stopnie Reichsführera-SS i Chef der Deutschen Polizei jako dowódca SS i Ordnungspolizei w miejsce Heinricha Himmlera, którego Hitler uznał za zdrajcę. Przebywał w Festung Breslau niemal do samego zdobycia miasta przez Armię Czerwoną. Rankiem 6 maja (około godziny 5:30) uciekł z miasta zarekwirowaną awionetką typu Storch. Maszyna została trafiona w zbiornik paliwa i musiała awaryjnie lądować. Naprawiono ją koło lotniska w Mirosławicach i Hanke z pilotem skierowali się do Świdnicy na tamtejsze lotnisko Luftwaffe.

Dalsze losy Hankego są niejasne. Prawdopodobnie przesiadł się w Świdnicy na inny samolot, który rozbił się w Kraju Sudetów. Inna wersja głosi iż Hanke przeżył i przyłączył się do Dywizji „Horst Wessel”, z którą prawdopodobnie trafił do niewoli, po czym został zabity podczas próby ucieczki z miejsca internowania lub osadzenia przez czeskich wartowników pod Chomutovem.

Awanse

Źródło:

Przypisy

  1. 1 2 Mitcham 2007 ↓, s. 43.
  2. 1 2 3 Hanke, Karl [online], www.bundesarchiv.de [dostęp 2024-12-04].
  3. ↑ Mitcham 2007 ↓, s. 44.
  4. ↑ Miller 2015 ↓, s. 18.
  5. ↑ Longerich 2015 ↓, s. 420.
  6. ↑ Mitcham 2007 ↓, s. 54, 55.
  7. ↑ Hanke Karl (1903–1945). Gauleiter of Lower Silesia 1941–1945. Yad Vashem, 2015. [dostęp 2024-11-28]. (ang.).
  8. ↑ Hitlers Gauleiter feierte Partys, bevor er floh [online], www.welt.de [dostęp 2024-12-04].
  9. ↑ Evans 2008 ↓, s. 724.
  10. ↑ Beata Maciejewska: Jak Hanke z Wrocławia uciekał. Gazeta Wyborcza, 8.05.2003. [dostęp 2024-11-28].
  11. ↑ Biały 2007 ↓.
  12. ↑ Miller 2015 ↓, s. 15–16.

Bibliografia