Lelingit

Lelingit

Lelingit i kwarc; pochodzenie: kopalnia Gabe Gottes, Sainte-Marie-aux-Mines, Górny Ren, Francja (pokazano obszar 1,2 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy	Glaukopiryt, Löllingit
Skład chemiczny	FeAs2 (arsenek żelaza)
Twardość w skali Mohsa	5–5,5
Przełam	nierówny, schodkowy, półmuszlowy
Łupliwość	niewyraźna, prawie niedostrzegalna, wyraźna wg dwuścianu podstawowego
Pokrój kryształu	słupkowy, pręcikowy, igiełkowy, listewkowy, tabliczkowy, pryzmatyczny
Układ krystalograficzny	rombowy
Klasa krystalograficzna	dwupiramidalna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	7,1–7,5 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	srebrzystobiała, stalowoszara
Rysa	ciemnoszara, czarna, szaroczarna
Połysk	metaliczny
Inne	anizotropia: silna
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	2.EB.15a
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Lelingit (Löllingit, Glaukopiryt) – rzadki minerał z grupy arsenków.

Nazwa pochodzi od miejscowości Lölling w Austrii, gdzie został odkryty.

Właściwości

Krystalizuje w układzie rombowym. Tworzy kryształy słupkowe, pręcikowe, igiełkowe, listewkowe i tabliczkowe (osiągają około 1 cm); przerosłe gwiaździste trojaki. Zazwyczaj występuje w skupieniach zbitych, wpryśniętych, ziarnistych, promienistych, bezładnych wrosłych i skorupowych. Jest minerałem kruchym i nieprzezroczystym. Posiada metaliczny połysk i szarą bądź czarną rysę. Często zawiera domieszki złota, kobaltu, bizmutu, niklu, srebra, antymonu i siarki. Jest izostrukturalny z markasytem. Rozpuszcza się w kwasie azotowym.

Występowanie

W utworach hydrotermalnych oraz w skałach metamorficznych powstałych w warunkach przeobrażeń kontaktowo-metasomatycznych. Najczęściej bywa spotykany w hydrotermalnych żyłach i gniazdach mineralnych, w towarzystwie kruszców ołowiu, cynku, bizmutu, arsenu. Przeważnie współwystępuje z arsenopirytem, kalcytem, fluorytem, dolomitem, chalkopirytem, chloantyt, magnetyt, galena, sfaleryt, piryt, kasyterytem, rodonit, staninem, syderytem i kwarcem. Znany jest z niektórych pegmatytów, żył kwarcowych oraz występuje jako impregnacje.

Miejsce występowania

• Na świecie: Austria (Karyntia), Niemcy (Rudawy, Harz), Szwecja, Wielka Brytania, Algieria, Kanada (Ontario), Rosja (Syberia) i USA (Dakota Południowa).

• W Polsce: występuje z arsenopirytem w serpentynitach: w Górach Złotych, Rudawach Janowickich, Górach Izerskich oraz w rejonie Lubina i Polkowic.

Zastosowanie

• główne źródło arsenu (73% As), także złota (w Złotym Stoku zawartość Au wynosiła 25–30 g na tonę), kobaltu i innych pierwiastków;
• służy do wyrobu arszeniku, środków ochrony roślin, preparatów medycznych;
• stosuje się go do utwardzania stopu drukarskiego;
• ma niewielkie znaczenie kolekcjonerskie;

Przypisy

Linki zewnętrzne

• artykuł o lelingicie na stronie Webmineral.com (ang.)
• artykuł o lelingicie na stronie Mindat.org (ang.)