Chloantyt

Chloantyt
ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

arsenek niklu (NiAs3)

Twardość w skali Mohsa

5,5–6

Przełam

nierówny, muszlowy

Łupliwość

niewyraźna, brak

Pokrój kryształu

sześcienny, ośmiościenny, dwunastościenny

Układ krystalograficzny

regularny

Klasa krystalograficzna

diploidalna

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

6,4–6,9 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

cynowobiała, stalowoszara

Rysa

szaroczarna

Połysk

metaliczny

Inne

anizotropia: słaba do wyraźnej

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

2.EC.05

Chloantyt – minerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od gr. chloantes (khloantes) – zielonkawy, nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia.

Właściwości

Krystalizuje w układzie regularnym. Tworzy kryształy o postaci sześcianu, czasami ośmiościanu lub dwunastościanu rombowego; zwykle narosłe. Często występuje w formie bliźniaków. Zazwyczaj występuje w skupieniach zbitych, skorupowych, wrosłych, narosłych, wpryśniętych, ziarnistych, nerkowatych, groniastych, żyłek, impregnacji i powłok. Jest kruchy i nieprzezroczysty. Podczas wietrzenia pokrywa się zielonym nalotem kwiatu niklowego (annabergit). Jest izomorficzny ze skutterudytem, z którym tworzy ciągły roztwór stały (ogniwem pośrednim jest smaltyn). Niekiedy zawiera kobalt, żelazo, bizmut. Rozpuszcza się w kwasie azotowym.

Występowanie

Występuje w utworach hydrotermalnych (średnich i wysokich temperatur) oraz również kontaktowo-metasomatycznych. Najczęściej występuje w żyłach kruszców: srebra, niklu, kobaltu, bizmutu, uranu. Towarzyszą mu nikielin, saffloryt, rammelsbergit, proustyt, argentyt, galena, arsen rodzimy, smaltyn, skutterudyt, maucheryt, kobaltyn, arsenopiryt, piryt, chalkopiryt, baryt, kalcyt, rodzime srebro i bizmut, fluoryt i kwarc.

Miejsce występowania

Niemcy – Saksonia, Annaberg, Wittichen, Schwarzwald, Turyngia, Hesja, Austria – Schladming, Czechy – Jachymov, Hiszpania – Gistan w Huesca, Francja – Alzacja, Maroko – Bou Azzer, Kanada – Ontario, USA – New Jersey.

W Polsce stwierdzony na Dolnym Śląsku koło Wałbrzycha w żyłach kalcytowych wśród gnejsów, w Miedziance, w Kowarach oraz w okolicach Lubina.

Zastosowanie

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 182, ISBN 978-83-7020-313-9.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 140, ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Nickelskutterudite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-18] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 89-90, ISBN 978-83-8293-231-7.

Bibliografia

Linki zewnętrzne