Michel Devoret

Michel Devoret
Ilustracja
Michel Devoret (2025)
Data i miejsce urodzenia

5 marca 1953
Paryż

Specjalność: fizyka
Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara
Uniwersytet Yale
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki (2025)

Michel Henri Devoret (ur. 5 marca 1953 w Paryżu) – francuski fizyk, wykładowca na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara. Specjalista w dziedzinie fizyki kwantowej, profesor emeritus w dziedzinie fizyki stosowanej na Uniwersytecie Yale. Szef zespołu naukowego Google Quantum AI. Noblista.

Edukacja

Ukończył École nationale supérieure des télécommunications w 1975 roku, a następnie uzyskał doktorat na Université Paris-Sud w Orsay w 1982 roku. Następnie przeniósł się na Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley. W 1984 roku wrócił do Francji, gdzie założył własną grupę badawczą w Commissariat à l’energie atomique w Saclay. W 2002 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych – najpierw wykładał na Uniwersytecie Yale, a potem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara.

Badania

W latach 80. Clarke, Devoret i Martins badali zjawiska kwantowe w pętlach nadprzewodzących. W swoim eksperymencie rozdzielili dwa nadprzewodniki złączem Josephsona (zgodnie z propozycją, jaką zasugerował Anthony James Leggett). W stanie nadprzewodzącym napięcie układu było zerowe, zaś wzrost napięcia dowodził tego, że poprzez tunelowanie kwantowe układ znalazł się w makroskopowym stanie kwantowym. Obserwacja była możliwa dzięki temu, że w obwodach elektrycznych wykonanych z nadprzewodników powstawały pary Coopera zachowujące się jak pojedyncza cząstka, co pozwoliło im tunelować przez barierę. Wykazali oni również, że układ jest skwantyzowany, czyli pochłania lub emituje tylko określone ilości energii. Odkrycie to wpłynęło choćby na dziedzinę komputerów kwantowych czy kryptologii kwantowej.

Ponadto zaprojektował pierwszy transmon czyli nadprzewodzący kubit ładunkowy o zmniejszonej wrażliwości na szum ładunku. Pracował również nad pierwszymi, prymitywnymi, półprzewodnikowymi procesorami kwantowymi.

Odznaczenia

Nagrody

W 2025 wspólnie z Johnem Clarkiem i Johnem Martinisem otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie makroskopowego tunelowania kwantowo-mechanicznego i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym.

Przypisy

  1. ↑ Michel Henri Devoret [online], amacad.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  2. ↑ Biography and publications – Michel Devoret [online], college-de-france.fr [dostęp 2025-10-07].
  3. ↑ Michel H. Devoret [online], NobelPrize.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  4. ↑ Michel Devoret [online], physics.ucsb.edu [dostęp 2025-10-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-04] (ang.).
  5. ↑ Michel Devoret, Yale Engineering [dostęp 2025-10-07] [zarchiwizowane 2025-10-07] (ang.).
  6. ↑ Michel Devoret – Andrew D. White Professors-at-Large Program [online] [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  7. 1 2 Nobel Prize in Physics 2025 [online], NobelPrize.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  8. ↑ Hamish Johnston, John Clarke, Michel Devoret and John Martinis win the 2025 Nobel Prize for Physics [online], Physics World, 7 października 2025 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  9. ↑ Nobel 2025 z fizyki za mechanikę kwantową [online], Nauka w Polsce [dostęp 2025-10-08].
  10. ↑ Physics Nobel awarded for macro demonstration of quantum effects [online], science.org [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  11. ↑ Elizabeth Gibney, Davide Castelvecchi, Groundbreaking quantum-tunnelling experiments win physics Nobel, „Nature”, 2025, DOI: 10.1038/d41586-025-03194-2, ISSN 1476-4687 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  12. ↑ Tomasz Roman Tarnawski, Nagroda Nobla 2025 z fizyki: John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis [online], projektpulsar.pl, 2025 [dostęp 2025-10-07].
  13. ↑ Yale’s Michel H. Devoret wins 2025 Nobel Prize in Physics | Yale News [online], news.yale.edu, 7 października 2025 [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  14. ↑ Décret du 11 juillet 2008 portant promotion et nomination. legifrance.gouv.fr, 13 lipca 2008. [dostęp 2025-10-08]. (fr.).