Melonowiec właściwy

	Wartość odżywcza
	Papaja, owoc surowy
	(100 g)
szczegółowe informacje
szczegółowe informacje
szczegółowe informacje
szczegółowe informacje
Witaminy
Makroelementy
Mikroelementy
	Dane liczbowe na podstawie: ; Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health

Melonowiec właściwy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	kapustowce
Rodzina	melonowcowate
Rodzaj	melonowiec
Gatunek	melonowiec właściwy
	Nazwa systematyczna
	Carica papaya L.; Sp. pl. 2:1036. 1753
Synonimy
	Carica peltata Hook. & Arn.; Carica posoposa L.; Papaya carica Gaertn.;
	Carica peltata Hook. & Arn.; Carica posoposa L.; Papaya carica Gaertn.;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; brak danych
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Melonowiec właściwy (Carica papaya L.), nazywany przeważnie papają, czasami nieściśle drzewem melonowym – gatunek rośliny z rodziny melonowcowatych (Caricaceae). Pochodzi z Ameryki Południowej, Środkowej i południowych rejonów Ameryki Północnej (Meksyk, Floryda). Uprawiany w tropikach i subtropikach.

Morfologia

Pokrój: Z powodu wyglądu i wymiarów sięgających 10 m rośliny tego gatunku bywają określane jako drzewa, aczkolwiek słabo drewniejąca łodyga jest też powodem zaliczania ich do bylin. Na łodydze zachowują się widoczne „blizny” po opadłych liściach i owocach.
Liście: Spiralnie rozmieszczone na szczycie łodygi. Liście są długoogonkowe, głęboko dłoniasto podzielone na 7 klap, osiągają średnicę 50–70 cm.
Kwiaty: Roślina jest zasadniczo dwupienna. Kwiaty wyrastają w zagłębieniach liści (na połączeniu z łodygą). Drobniejsze kwiaty męskie zebrane są w grona, większe żeńskie wyrastają po 3. Mają 5-krotny kielich, białawą koronę (w męskich kwiatach jest lejkowata, 5-płatkowa, w żeńskich 5-płatkowa), 1 słupek.
Owoc: Owalne lub gruszkowate jagody o długości do 45 cm i średnicy do 30 cm. Owoce dojrzałe są miękkie i zmieniają kolor z zielonego na pomarańczowy lub ciemnożółty. Wnętrze owocu zawiera dużą liczbę małych, kulistych i jadalnych nasion.

Zastosowanie

Rośliny owocowe. Jest powszechnie uprawiana w krajach tropikalnych. Owoce dojrzewają już na jednorocznych roślinach.
Kulinaria. Jadalne są zarówno miąższ, jak i skórka owoców. Owoce mogą być spożywane na surowo, nadają się również na przetwory. Wytwarza się z nich marmoladę, napój alkoholowy, kandyzuje się je oraz konserwuje w puszkach. Jadalne są także niedojrzałe owoce, które przed spożyciem należy ugotować.

Miąższ owocu jest bogaty w witaminy i ubogi w kwasy. Dzięki dużej zawartości papainy ułatwia trawienie. Wspomnieć należy też o znacznej zawartości alaniny (116 mg na 100 g) oraz β-karotenu (1,2 mg na 100 g).

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
↑ Carica papaya, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ WaldemarW. Fortuna WaldemarW. i inni red., Rośliny kwiatowe. [T.] 2, Warszawa: "Muza", 1998, ISBN 83-7079-779-2, OCLC 830208478 .
1 2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 630. ISBN 83-214-1305-6.
1 2 HannaH. Kunachowicz HannaH., BeataB. Przygoda BeataB., IrenaI. Nadolna IrenaI., KrystynaK. Iwanow KrystynaK., Tabele składu i wartości odżywczej żywności, wyd. II zmienione, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 621, ISBN 978-83-200-5311-1 .
↑ Dietary Reference Intakes Tables and Application, Institute ofI. Health, The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (ang.).

Bibliografia

Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
Jens Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN 83-7311-378-9.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[grin-3] 1 2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].

[iucn-4] Carica papaya, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[encyk-5] WaldemarW. Fortuna WaldemarW. i inni red., Rośliny kwiatowe. [T.] 2, Warszawa: "Muza", 1998, ISBN 83-7079-779-2, OCLC 830208478 .

[slownik-6] 1 2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 630. ISBN 83-214-1305-6.

[Kunachowicz-7] 1 2 HannaH. Kunachowicz HannaH., BeataB. Przygoda BeataB., IrenaI. Nadolna IrenaI., KrystynaK. Iwanow KrystynaK., Tabele składu i wartości odżywczej żywności, wyd. II zmienione, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 621, ISBN 978-83-200-5311-1 .

[IOM-infobox-8] Dietary Reference Intakes Tables and Application, Institute ofI. Health, The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (ang.).