Podryjowate

Podryjowate
Attelabidae
Billberg, 1820
Ilustracja
Apoderus longicollis
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Infrarząd

Cucujiformia

(bez rangi) Phytophaga
Nadrodzina

ryjkowce

Rodzina

podryjowate

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Podryj dębowiec
Euops cupreosplendens

Podryjowate, podryjkowate (Attelabidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny ryjkowców.

Systematyka

Główne rozbieżności w systematyce tej rodziny dotyczą włączania do niej lub nie tutkarzowatych (Rhynchitidae). W systematyce chrząszczy opublikowanej przez J.F. Lawrence’a i A.F. Newtona w 1995 roku oraz tej opublikowanej przez P. Boucharda i innych w 2011 roku Rhynchitinae są włączane w randze podrodziny do podryjowatych. W takim układzie polska nazwa zwyczajowa tutkarzowate może być potraktowana jako synonim podryjowatych. W systemie Boucharda podryjowate dzielą się na 5 podrodzin: Attelabinae, Apoderinae, Rhynchitinae, Isotheinae i Pterocolinae.

Wielu autorów uznaje jednak podryjowate i tutkarzowate za osobne rodziny, np. E.C. Zimmerman (1994), Wanat i Mokrzycki (2005), E. Colonnelli (2003) czy A.A. Legałow (2010). Takie podejście stosują w 2016 roku również strony Fauna Europaea, Wykaz chrząszczy Polski On-Line i Biodiversity Map. W systemie Legałowa do tutkarzowatych włączone są także w randze podrodzin Pterocolinae i Isotheinae, a do Attelabidae należą 3 podrodziny: Attelabinae, Apoderinae i Archolabinae.

Opis

Opis podany został ujęciu zawężającym podryjowate do Attelabinae i Apoderinae. Ciało przeciętnie bardziej krępe niż u tutkarzowatych, u gatunków polskich z wierzchu pozbawione włosków. Za oczami głowa u Attelabinae równoległoboczna i krótsza od ryjka, u Apoderinae zaś za oczami znacznie dłuższa niż ryjek. Czułki bez kolankowatego zgięcia. Żuwaczki na brzegu zewnętrznym zaokrąglone, na wewnętrznym ostre, zachodzące na siebie. Golenie przedniej pary odnóży z wyraźnymi ząbkami na krawędzi wewnętrznej. Wierzchołki goleni z 1-2 zagiętymi, dużymi kolcami. Stopy o pazurkach u nasady zrośniętych i pozbawionych ząbków.

Biologia i występowanie

Samice składają jaja do tutek utworzonych ze zwiniętych liści. Larwy żerują na więdnącej tkance roślinnej. Przepoczwarczają się w glebie lub na jej powierzchni.

W Polsce występują tylko 3 gatunki: oszynda leszczynowiec (Apoderus coryli), Compsapoderus erythropterus i podryj dębowiec (Attelabus nitens).

Przypisy

  1. 1 2 J.Kurzawa, M.Przewoźny: Wykaz chrząszczy Polski On-Line. entomo.pl, 2005-2016. [dostęp 2016-02-23].
  2. 1 2 Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000.
  3. 1 2 3 rodzina: Attelabidae Billberg, 1820 – podryjkowate. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2016-02-23].
  4. ↑ J. F. Lawrence, A. F. Newton Jr.: Families and subfamilies of Coleoptera (with selected genera, notes, references and data on family-group names). W: Biology, phylogeny and classification of Coleoptera: Papers celebrating the 80th birthday of Roy A Crowson. Vol II. J. Pakaluk, S. A. Ślipiński (red.). Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 1995, s. 779–1006.
  5. 1 2 Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
  6. ↑ Elwood C. Zimmerman: Australian Weevils (Coleoptera: Curculionoidea). Volume I. Orthoceri. Anthribidae to Attelabidae. The Primitive Weevils. CSIRO Australia, 1994.
  7. ↑ Marek Wanat, Tomasz Mokrzycki. A new checklist of the weevils of Poland (Coleoptera: Curculionoidea). „Genus”. 16 (1), s. 69–117, 2005.
  8. ↑ E. Colonnelli. A revised checklist of Italian Curculionoidea (Coleoptera). „Zootaxa”. 337, s. 1–142, 2003.
  9. ↑ Andrei A. Legalov. A review of the genus Teretriorhynchites (Coleoptera, Attelabidae) from the Russian fauna. „Entomological Review”. 90 (1), s. 59–70, 2010. DOI: 10.1134/S0013873810010057.
  10. ↑ Curculionidea. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2016-02-22].
  11. ↑ Andrei A. Legalov: System of the leaf-rolling weevils of family Attelabidae of world. [dostęp 2016-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-07-08)].
  12. ↑ Andrei A. Legalov: Надвидовая система жуков-трубковертов мировой фауны. [dostęp 2016-02-23].
  13. 1 2 3 Zdzisław Cmoluch: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 96-97 Rhinomaceridae, Attelabidae. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1979.

Linki zewnętrzne