Staphyliniformia

Kusakokształtne
Staphyliniformia
Lameere, 1900
Ilustracja
Staphylinus erythropterus z rodziny kusakowatych
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Nadrząd

skrytoskrzydłe

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Infrarząd

Staphyliniformia

Systematyka w Wikispecies
Przedstawiciele gnilikowatych
Trichohydnobius suturalis z rodziny grzybinkowatych

Staphyliniformia – infrarząd lub seria chrząszczy z podrzędu wielożernych (Polyphaga). W języku polskim na określenie tej grupy wprowadzony został termin kusakokształtne, jednak nazwa ta jest nieścisła i bywa odnoszona także do nadrodziny Staphylinoidea.

Charakterystyka

Większość gatunków Staphyliniformia to małe do średniej wielkości chrząszcze. Mimo swojej dużej różnorodności grupa posiada kilka cech synapomorficznych. Czułki prymitywne, 11-segmentowe. Szyja wyraźnie zwężona za oczami. Przedplecze z wyraźnie odznaczającą się boczną krawędzią. Odnóża u larw o 5 członach, a dziesiąty segment odwłoka często z mniej lub bardziej cienkimi bądź tęgimi kolcami lub hakami. Urogomfy z ruchomym połączeniem u nasady.

Różnorodność

Takson ten obejmować może nawet 35–40% wszystkich współcześnie żyjących chrząszczy. Jego przedstawiciele żyją we wszystkich środowiskach: lądowych, słodkowodnych i strefie przyboju mórz. Zaliczają się tu gatunki drapieżne, glonożerne, grzybożerne, detrytusożerne, padlinożerne oraz ektopasożyty, a po włączeniu Scarabaeoidea także typowi roślinożercy.

Systematyka

Cechy morfologiczne Staphyliniformia wskazują, że jest to najbardziej podstawowa grupa w podrzędzie Polyphaga. Podzielone zostały na dwie nadrodziny: Hydrophiloidea i Staphylinoidea. Część autorów dodatkowo wyróżnia z Hydrophiloidea w osobną nadrodzinę Histeroidea obejmujące gnilikowate (Histeridae), Sphaeritidae i Synteliidae.

Niepewne jest miejsce rodziny Hydraenidae. Tradycyjnie klasyfikowana była w Hydrophiloidea, jednak na podstawie badań morfologii larw zaliczono ją do Staphylionoidea

Wiele współczesnych badań wskazuje, że Scarabaeoidea wyróżniane tradycyjnie w osobny infrarząd Scarabaeiformia powinny być umieszczone w Staphyliniformia.

Nadrodziny

Współcześnie wyróżnia się dwie lub trzy nadrodziny:

Przypisy

  1. 1 2 Staphyliniformia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 Lech Borowiec: Klasyfikacja Coleoptera. [w:] Iconographia Coleopterorum Poloniae [on-line]. [dostęp 2014-01-16].
  3. 1 2 3 Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1-972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
  4. ↑ Roland Gerstmeier, przeł. Henryk Grabarczyk: Chrząszcze. Rozpoznawanie i oznaczanie. Multico, seria: Przewodnik kieszonkowy. ISBN 83-7073-105-8.
  5. 1 2 Systematyka chrząszczy na: jezioro.com.pl. [dostęp 2014-01-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-17)].
  6. ↑ M. Hansen. Phylogeny and classification of the staphyliniform beetle families (Coleoptera). „Biologiske Skrifter”. 48, 1997. Copenhagen.
  7. 1 2 3 Michael S. Caterino, Toby Hunt, Alfried P. Vogler. On the constitution and phylogeny of Staphyliniformia (Insecta: Coleoptera). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 34 (3), 2005.
  8. 1 2 3 4 A. Korte, I. Ribera, R. G. Beutel, D. Bernhard. Interrelationships of Staphyliniform groups inferred from 18S and 28S rDNA sequences, with special emphasis on Hydrophiloidea (Coleoptera, Staphyliniformia). „J. Zool. Syst. Evol. Research”. 42, s. 281–288, 2004.
  9. ↑ J. Kukalova-Peck, J. F. Lawrence. Evolution of the hind wings in Coleoptera. „Canadian Entomologist”. 135, s. 181–258, 1993.