Çorum

Çorum isminin ortaya çıkışı

Çorum, binlerce yıldır çeşitli uygarlıkların oluşturduğu yerli Anadolu kültür geleneğini sürdüren illerin başında gelmekle birlikte, merkez ilçenin tümüyle şehir olarak kurulması 11. yüzyıla kadar inmektedir. Müslüman Türklerce kurulmuş Anadolu şehirlerinden biridir. Çorum isminin günümüzdeki haline dönüşümü konusunda farklı rivayetler üzerinde durulmaktadır; ^{[kaynak belirtilmeli]}

1- MÖ 3. yüzyılda Avrupa'dan Anadolu'ya geçerek şimdiki Çorum, Sivas, Yozgat arasına yerleşen Galat topluluklarının adı olan Trokmu sözcüğünden gelmiştir. Trokmular, Hitit İmparatorluğu'nun başkenti olan Hattuşa (Boğazköy) yöresine yerleşmiştir. Trokmu sözcüğü zamanla Torokmu'ya daha sonra da Çorumlu'ya dönüşmüştür.

2- MÖ 90-80 yıllarında Pontus Krallığı'na bağlı olarak Kapadokya valiliği yapan Gordios'a dayanmaktadır. Gordios'un yönetimi sırasında Gordiana denilen bölge Gordios'un yönetiminden sonra da uzun süre aynı adı taşıdı. Gordiana, önce Gordum'a, zamanla da Çorum'a dönüşmüştür.

3- Antik Yunan kaynaklarında Çorum'un adı Niconia (Nikonya) olarak geçmektedir. Bizans döneminde de Evkaite diye geçmektedir. 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra Çorumlu olan vilayetin ismi 16. yüzyılın sonlarına doğru "-lu" ekinin kaldırılması ile Çorum olarak kalmıştır.

Konum

Kuzey Anadolu Fay Hattı, Çorum'un 20 km kuzeyinden geçmektedir.

Önemli dağ ve tepeleri şunlardır: Çağşak köyünde bulunan Kartal (Urlu) Dağı (1.670 m), Çatalkaya Tepesi ve Karadağ (1.566 m, Çorum Merkez).

Ovaları: Çorum Ovası, Bozboğa Ovası, Ovasaray Ovası, Hüseyin Ovası ve Dedesli Ovası.

Akarsuları: Kızılırmak, Yeşilırmak, Çat Suyu, Mecitözü Çayı ve Çekerek Irmağı.

Yemek kültürü

Öncelikle Çorum'un en meşhur yiyecekleri arasında leblebi gelir. Madımak bu yörenin günlük yemeklerinden biridir. Düğün ve sünnet gibi özel günlerde düğün çorbası, et yahni, İskilip dolması, keşkek, etli pilav, su böreği, yayla çorbası, tulumba tatlısı ve Çorum baklavası yaygın olarak tüketilir. Çorum baklavası kısık ateşte uzun süre pişirildiği için rengi beyaz olur. Damada olarak bilinen bir tür un helvası, nişanın ardından gelinin ailesi tarafından hazırlanır. Tel tel tatlısı ise ağda ve leblebi unuyla hazırlanan bir pişmaniye türüdür. Eski zamanlarda kış aylarında aileler bu tatlıyı birlikte hazırlayıp yerdi. Kargı tulum peyniri ve sırık kebabı Kargı ilçesine özgüdür. Sabah kahvaltısında sündürme (muhlama, kuymak) yaygın şekilde yenir.

Ulaşım

Çorum'a kara yolu ile ulaşım mümkündür. Türkiye'nin her yerinden kara yoluyla bu ile ulaşılabilmektedir. Çorum Şehirlerarası Otobüs Terminali 2015 yılında yenilenmiştir. Toplam yedi otobüs firması hizmet vermektedir. İlçelere gidiş ve gelişler de bu terminalden yapılmaktadır. Öte yandan, Amasya'nın Merzifon ilçesindeki havalimanı da Çorum'a yaklaşık 1 saat mesafede yer almaktadır. Havalimanından Çorum merkezine ve ilçelere servisler düzenlenmektedir.

Osmanlı dönemi

Cumhuriyet dönemi

Kaynak: