Batman

Batman
Şehir
Batman Türkiye içindeki konumu
Koordinatlar: 37°53′N 41°08′E / 37.88°K 41.13°D / 37.88; 41.13
Ülke	Türkiye
Bölge	Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İl	Batman
İdare
• Belediye Başkan Vekili	Ekrem Canalp (Kayyum)
Yüzölçümü
• Toplam	653 km²
Rakım	550 m
Nüfus
• Toplam	491.811
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu	72xxx
Alan kodu	(+90) 488
Plaka kodu	72
Resmî site www.batman.bel.tr

Batman (Kürtçe: Êlih), Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Batman ilinin merkezi olan şehirdir.

Tarihçe

Batman, tarih boyunca pek çok medeniyetin gelişip serpilmesine olanak tanıyan, Bereketli Hilal olarak adlandırılan verimli coğrafyanın merkezinde yer alır. Bu stratejik konumu sayesinde Mezopotamya, Anadolu ve Suriye kültürlerinin kesişme noktası haline gelmiştir. Bölgede yer alan çok sayıda tarihi yapı, arkeolojik buluntu ve ören yeri; Batman'ın geçmişte birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını ve uzun süreli yerleşim alanı olarak kullanıldığını göstermektedir.

Bölgeye hâkim olduğu bilinen ilk topluluk, MÖ 2000'li yıllarda yaşayan ve Urartularla akraba kabul edilen Hurrilerdir. Onları sırasıyla Mitanniler, Asurlular, İskitler, Medler, Lidyalılar, Persler, Makedonlar, Partlar, Ermeni Krallığı, Roma, Sasani ve Bizans gibi birçok devlet takip etmiştir. 7. yüzyılın ortalarında İslam ordularının bölgeye hâkim olmasıyla birlikte bu topraklar Müslümanların kontrolüne geçmiştir. 11. yüzyılın sonlarına doğru ise Türkler bölgede kalıcı hâkimiyet kurmuştur.

Osmanlı döneminde Batman ve çevresi, önce Diyarbakır eyaletine bağlı birer sancak olarak yönetilmiş; daha sonra vilayet düzenlemeleriyle Bitlis Vilayeti'ne bağlı Siirt sancağı sınırlarına dâhil edilmiştir.

Cumhuriyetin ilanından sonra ise özellikle petrol arama faaliyetleri ve bölgeden geçen demiryolu hattı Batman'ın gelişmesini hızlandırmıştır. Bugünkü Batman kentinin temellerini oluşturan İluh köyü, 1937 yılında bucak, 1955'te belediye statüsü kazanmıştır. Beşiri ilçesine bağlı İluh bucağıyken 1957'de Batman adıyla ilçe statüsü kazanmış; artan göçler ve nüfusla birlikte kentleşme süreci hızlanmış, 1990 yılında ise Batman il statüsüne kavuşmuştur.

Coğrafya

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Batman ilinin kuzey ve kuzeydoğu kesimleri dağlık, sarp ve yüksek arazilere sahipken, güney bölgesi de dağlarla kaplı ve engebelidir. İl merkezinin denizden yüksekliği 560 metredir. Merkez ilçenin yüzölçümü 653 km²dir. Dicle Nehri batıdan doğuya doğru akarak ilin topraklarını kat eder. Batman Çayı ise Batman ile Diyarbakır arasındaki sınırı oluşturur ve sonunda Dicle Nehri'ne karışır. Bölgede 4.000'i aşkın mağara bulunur.

Batman'da karasal iklim etkilidir; yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları ise soğuk ve yağışlı geçer. İl, 41°10' ile 41°40' doğu boylamları ve 37°50' ile 38°40' kuzey enlemleri arasında konumlanmıştır.

Nüfus

Nüfusu hızla artan şehir; sanayi, petrol ve inşaat sektörünün de gelişmesiyle bölgede güçlü konuma sahiptir.^{[kaynak belirtilmeli]} Nüfusun çoğunluğunu çevre il ve ilçelerden göçmüş insanlar oluşturmaktadır.^{[kaynak belirtilmeli]}

Ekonomi

Batman'ın ekonomisi büyük ölçüde Raman Dağı'ndan çıkarılan petrole dayalıdır. Türkiye'nin petrol gereksiniminin yaklaşık %20'si bu bölgeden sağlanmaktadır. Elde edilen petrolün bir kısmı Batman-İskenderun boru hattı aracılığıyla Yumurtalık bölgesine taşınmaktadır. Kentte petrol rafinerisi dışında büyük çaplı sanayi kuruluşu bulunmamaktadır. Tuğla, yem, mercimek işleme, çırçır ve bisküvi fabrikaları özel girişimciler tarafından işletilmekte olup, genellikle küçük ölçekli işletmelerdir.

Tarımsal faaliyetler ağırlıklı olarak Batman ve Beşiri ovalarında gerçekleştirilmektedir. Batman Ovası, Türkiye'nin en verimli topraklarından biri olarak kabul edilir. Sulama imkanlarının bulunduğu alanlarda pamuk, tütün, buğday gibi tahıllar, baklagiller ile çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilmektedir. GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi), bu bölgede tarımın daha da ilerlemesine önemli katkılar sağlayacaktır. Öte yandan, dağlık kesimlerde büyükbaş hayvancılık yaygın olarak yapılmaktadır.

Yerel yönetim

31 Mart 2019 tarihinde gerçekleştirilen 2019 Türkiye yerel seçimlerinde HDP adayı Mehmet Demir, geçerli oyların %66,03'ünü alarak belediye başkanı seçildi. Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan Demir, İçişleri bakanlığı tarafından görevinden alınıp yerine aynı zamanda Batman valisi olarak görev yapan Hulusi Şahin kayyım olarak atanmıştır. Vali olarak Hulusi Şahin'in ardından atanan Ekrem Canalp belediye başkan vekilliği görevini de devralmıştır.

Batman Belediye meclisi ise 27 HDP ve 8 AK Parti olmak üzere 35 üyeden oluşmaktadır.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Batman Belediye Başkanlığını DEM Parti adayı Gülistan Sönük %64,52 oy oranıyla kazandı.

Eğitim

Galeri

• 
  Diyarbakır Caddesi
• 
  Şehir merkezi
• 
  Şehir meydanı
• 
  Batman'dan bir görünüm
• 
  Batman panaroması

Ayrıca bakınız

• Batman Üniversitesi
• Batman Havalimanı

Kaynakça

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Batman ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• Batman Belediyesi

	Silvan (Diyarbakır)	Kozluk		g t d
	Bismil (Diyarbakır)		Beşiri
		Batman
		Gercüş	Hasankeyf