Yalova

Yalova
Şehir
Türkiye üzerinde Yalova
Yalova
Yalova
Türkiye içindeki konumu
Koordinatlar: 40°39′20″N 29°16′30″E / 40.6556°K 29.275°D / 40.6556; 29.275
ÜlkeTürkiye Türkiye
BölgeMarmara Bölgesi
İlYalova
İdare
 • Belediye başkanıMehmet Gürel (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam139 km²
Rakım2 m
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu
77100
Alan kodu226
Plaka kodu77

Yalova, Türkiye'nin Yalova ilinin merkezi olan şehirdir.

Termal yakınlarındaki Sudüşen Şelalesinde turistler Yalova

Armutlu Yarımadası'nın kuzey kıyısı ile Samanlı Dağları'nın kuzey eteklerine kurulmuş olan Yalova, Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara Bölgesi'nin güneydoğu kesiminde yer almaktadır. İlin kuzeyinde ve batısında Marmara Denizi, doğusunda Kocaeli, güneyinde Bursa (Orhangazi-Gemlik ve İznik ilçeleri) ve Gemlik Körfezi yer almaktadır. Yalova ilinin kuzeyinden güneybatısına kadar olan sınırları Marmara Denizi ile çevrilmiştir.

Yalova merkez ilçesi ile bütünleşmiş Çiftlikköy ve Çınarcık ilçeleriyle birlikte 250.000'i aşan merkez nüfusuyla Yalova, Türkiye'nin nüfusu en hızlı artan şehirlerindendir.

Kıyılar, girintili çıkıntılı bir özellik göstermez. Yalova'nın 39º-40' kuzey enlemi, 29º-61' doğu boylamları arasında denizden yüksekliği 2 metre, en yüksek noktası 926 metredir. Yalova merkez ilçesinin yüzölçümü 139 km²dir. Bu alanı ile ülke yüzölçümünün %0,11'lik bölümünü kapsamaktadır.

Yalova, yüzölçümü itibarıyla Türkiye'nin en küçük ilidir ve 105 km ile denize en uzun kıyısı olan turistik illerinden de birisidir.

Yalova, verimli ve bereketli ovalara sahiptir. Çınarcık, Gökçedere, Kirazlı, Kılıçköy ve Taşköprü ile deniz arasında birbirinden alçak tepeciklerle ayrılan büyüklü küçüklü ovalar oluşmuştur. Bu ovalar, akarsular boyunca uzanmakta olup çevrelerinde meyvecilik ve sebzecilik yapılmaktadır.

Yalova'nın toplam yüzölçümünün (84.700 ha) %82'si, tarım arazisi (22.173 ha), orman alanı (46.809 ha) ve çayır-mera arazisinden (7.944 ha) oluşmaktadır.

İlin bitki örtüsü makiler ve ormanlardan oluşmaktadır. Samanlı Dağları'nın kuzey ve güneyinde vadi içlerinde bulunan makiler, bu kütlenin etekleri boyunca kesintili şeritler ve parçalar halinde bulunurlar.

Yalova'nın güneyindeki dik yamaçlar gür bir orman örtüsü ile tamamen kaplıdır. Ormanlık alanlarda genellikle kayın, meşe, gürgen, kızılcık, kestane ve ıhlamur ağaçları görülür. Yalova'daki ormanlardan çevrenin odun ve kereste ihtiyacı karşılanmaktadır.

Yalova il sınırları ekolojik çeşitliliği kadar etnik ve kültürel çeşitliliğiyle de zenginlik göstermektedir. Anadolu'nun her yanından aldığı göçlerle hem inançsal hem de dilsel çeşitliliği artmıştır. İl genelinde Türkçeden başka Pomakça, Avarca, Çerkesçe, Lazca, Gürcüce, Dargince, Kürtçe, Boşnakça, Tatarca/Karaçayca konuşan etnik grupların yerleşimleri bulunmaktadır. Ayrıca Muharrem İnce, İzel, Şebnem Ferah, İbrahim Kutluay, Mehmet Okur, Berrak Tüzünataç gibi ünlü isimler Yalova doğumludur.

Tarih

Bölgedeki ilk yerleşimler prehistorik çağlarda MÖ 3000 yıllarındadır. Bitinya adıyla bilinen antik bölgede MÖ 2000'lerde Hititler, MÖ 1200'lerde Frigler hakimiyet kurdular. Pers egemenliği altında kalan bölge de MÖ 5. yüzyılın ortalarından itibaren Bitinyalı hanedanlar hakimiyet kurmaya başlamış ve MÖ 3. yüzyılda bağımsız Bitinya Krallığı'nı kurmuşlardır. Yalova'da bu krallığın topraklarında kalmıştır. Yalova'nın da içerisinde olduğu bölge MÖ 74'te Romalılar'ın denetimine girdi. Roma İmparatorluğu'nun 395 yılındaki bölünmesinden sonra Yalova, Bizans İmparatorluğu'nun yönetimine geçti. 1302'de Yalova civarında Bafeus Muharebesi gerçekleşti. Yalova ve çevresi 1326 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolüne geçti.

16. yüzyıl Osmanlı idari teşkilatlanmasına göre Yalova, Hüdavendigâr Eyaletine bağlı bir kaza merkeziydi. Evliya Çelebi seyahatnamesinde Yalova'yı; 700 evi, yedi camisi, üç hanı, bir hamamı, kırk-elli kadar dükkânı bulunan bir yerleşim olarak anlatmıştır. 25 Mayıs 1719'da meydana gelen depremde yerleşim büyük tahribata uğradı. 18. yüzyıl sonlarında Yalova, İzmit Sancağı'nın Karamürsel kazasına bağlı bir nahiye konumundaydı. 10 Temmuz 1894 depreminde yerleşimde büyük tahribat yaşadı.

7 Ağustos 1920'de başlayan Yunan hakimiyeti 19 Temmuz 1921 tarihine kadar sürdü. Bu süreçte işgal kuvvetleri tarafından şehir çapında sistematik bir katliam yapıldı.

Yalova, 1926'da ilçeyken bucak olmuştur.

Kocaeli'nin Karamürsel ilçesine bağlı Yalova bucağı 1929'da çıkarılan kanunla ilçe oldu ve İstanbul iline bağlandı. 1935 yılı nüfus sayımında 2635 nüfusa sahip olan yerleşim, kaplıcalar sayesinde hızlı bir gelişim yakaladı. 6 Haziran 1995 tarihinde aynı adla kurulan ilin merkez ilçesi oldu. 17 Ağustos 1999'da meydana gelen 1999 Gölcük depreminde Yalova şehri de büyük tahribata uğradı.

Mustafa Kemal Atatürk yaşamının son bölümünde ara sıra Yalova'yı ziyaret etmiş ve Yürüyen Köşk'te dinlenmiştir. Bir konuşmasında "Yalova benim kentimdir." şeklinde şehre olan sevgisini dile getirmiştir. Atatürk, daha önce yaptırılmış olan ve günümüzde Atatürk ve Çocuk Müzesi adıyla bilinen evde de kalmıştır.

Coğrafya

Yalova ilinin kuzeyinde ve batısında Marmara Denizi, doğusunda Kocaeli ili, güneyinde Bursa ili ile Gemlik Körfezi yer almaktadır. İlin denizden yüksekliği 3 metredir. En yüksek noktası 926 metredir. Merkez ilçenin yüzölçümü 139 km²dir.

Bitki örtüsü

Yalova ilinin bitki örtüsü makiler ve ormanlar oluşturmaktadır. Yalova'nın güneyindeki dik yamaçlar tümüyle gür bir orman örtüsüyle kaplıdır.

İklimi

Yalova ilinin iklimi, makro-iklim tipi olarak, Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında bir geçiş niteliği taşımaktadır. Kimi dönemlerde de karasal iklim özelliklerini taşıyan ilde yazlar oldukça kurak ve sıcak, kışlar serin ve bol yağışlı geçmektedir. Kışın ilçenin yüksek kesimlerinde kar yağışı yaygındır ve kar haftalarca yerde kalabilir. Neredeyse her kış, kıyı kesimlerinde de birkaç kere kar yağabilir, ancak genellikle birkaç gün içinde erir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
Yalova ilçesi (İstanbul)
193516.8402.63514.205
194017.0782.30014.778
194520.2763.60816.668
195022.2553.83318.422
195526.6716.61020.061
196033.10111.31821.783
196537.09014.24122.849
197042.68917.68925.000
197555.03627.28927.747
198075.78741.82333.964
198590.22853.85736.371
1990113.41765.82347.594
Yalova merkez ilçesi
200086.09170.11815.973
2007102.87187.37215.499
2008107.60991.04716.562
2009114.05492.16621.888
2010116.47198.34718.124
2011118.998100.86318.135
2012121.479102.87418.605
2013124.018104.73719.281
2014127.670107.92819.742
2015132.322112.18320.139
2016137.007116.61520.392
2017140.312119.60520.707
2018144.407124.95619.451
2019149.068129.01320.055
2020149.330128.93320.397

Spor

Yalovaspor BK, Basketbol Süper Ligi'nde (BSL) Yalova'yı temsil etmektedir.

Yalovaspor, Bölgesel Amatör Lig'de Yalova'yı temsil etmektedir.

Belediye başkanları

№Belediye BaşkanıGörev BaşlangıcıGörev BitişiParti
1Yakup Acar19311942Cumhuriyet Halk Partisi
2M. Sefa Tüzünataç19421950
3Rahmi Üstel19511952Demokrat Parti
4İsmail Toker19521955
5Hasan Çam19551959
6Enver Üstün19591960
(3)Rahmi Üstel19631973Cumhuriyet Halk Partisi
7Mehmet Duman19731977
(3)Rahmi Üstel19771980Adalet Partisi
8Osman Görken13 Eylül 198010 Kasım 1980Askerî
9Erdoğan Boluluoğlu19801981
10Nurhan Cambaz6 Nisan 19818 Aralık 1981
11Orhan Kurt19811984
12Cengiz Koçal19841987Anavatan Partisi
19871994Sosyaldemokrat Halkçı Parti
13Sinan Bozoğlu25 Mayıs 199410 Temmuz 1994Bağımsız
14İbrahim Uzun19941999Doğru Yol Partisi
15Yakup Bilgin Koçal19992004Anavatan Partisi
16Barbaros Hayrettin Binicioğlu20042009Adalet ve Kalkınma Partisi
(15)Yakup Bilgin Koçal20092011Demokrat Parti
20112013Bağımsız
20132014Adalet ve Kalkınma Partisi
17Ömer Aslan30 Nisan 20141 Haziran 2014Bağımsız
18Vefa Salman1 Haziran 201427 Şubat 2020Cumhuriyet Halk Partisi
19Mustafa Tutuk27 Şubat 20204 Nisan 2024Adalet ve Kalkınma Partisi
20Mehmet Gürel4 Nisan 2024GörevdeCumhuriyet Halk Partisi

Kaynak:

Belde ve köyler

Yalova merkez ilçeye bağlı 1 belde ve 15 köy vardır:

Galeri

Kardeş kentler

Yalova'nın 20 tane kardeş şehri bulunmaktadır.

Notlar

  1. ↑ Çınarcık, Çiftlikköy ve Termal ilçelerinin kurulması ile nüfus azalmıştır.

Kaynakça

  1. ↑ "Yalova Nüfusu". www.nufusu.com. Erişim tarihi: 1 Kasım 2025.
  2. ↑ yalova.csb.gov.tr. "Coğrafi Konum - Yalova Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü". yalova.csb.gov.tr. Erişim tarihi: 20 Kasım 2025. [ölü/kırık bağlantı]
  3. ↑ "Yalova Haritası Yalova Nerede". www.haritatr.com. 1 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
  4. ↑ "Türkiye'nin En Küçük İli". 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2020.
  5. ↑ "Teşkilâtı mülkiye kanunu" (PDF). 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Mayıs 2026.
  6. ↑ "Yaluvanın kaza haline konulmasına dair kanun" (PDF).
  7. ↑ "Yalova" İslam Ansiklopedisi, Cilt:43, Sayfa: 306,307[ölü/kırık bağlantı]
  8. ↑ ""İdari Yapı" Yalova Valiliği". 21 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2016.
  9. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2015.
  10. ↑ "www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Root/Uzakliklar/ililcemesafe-ing.pdf?utm_source=" (PDF). 7 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Aralık 2025.
  11. ↑ "www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri". 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2025.
  12. ↑ Başbakanlık İstatistik Genel Direktörlüğü (1937). "1935 Genel Nüfus Sayımı: Köyler Nüfusu" (PDF). mku.edu.tr. 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  13. ↑ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1944). "1940 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyetler, Kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  14. ↑ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1948). "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  15. ↑ Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1954). "1950 Umumî Nüfus Sayımı: Vilâyet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla Nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  16. ↑ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1961). "1955 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  17. ↑ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1963). "1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
  18. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  24. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  25. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  26. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  27. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  28. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  29. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  30. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 6 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2015.
  31. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 6 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2015.
  32. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 6 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2015.
  33. 1 2 3 4 5 6
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Merkez Nüfusu - Yalova". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Yalova Merkez Nüfusu". nufusune.com.
  34. ↑ "Eski Başkanlar". 9 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2024.
  35. ↑ "Kardeş Şehirler". 22 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2021.
  36. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 18 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2011.

Dış bağlantılar