Sivas

Sivas
Şehir
Türkiye üzerinde Sivas
Sivas
Sivas
Türkiye içindeki konumu
Koordinatlar: 39°45′N 37°01′E / 39.75°K 37.02°D / 39.75; 37.02
ÜlkeTürkiye Türkiye
Bölgeİç Anadolu Bölgesi
İlSivas
İdare
 • Belediye başkanıAdem Uzun (BBP)
Yüzölçümü
 • Toplam3.488 km²
Rakım1.285 m
Nüfus
 (2023)
 • Toplam389.719
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu
58000
Alan kodu0346
Plaka kodu58
Resmî site
Sivas Belediyesi

Sivas, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Sivas ilinin merkezi olan şehir ve bölgenin en eski ve önemli kentlerinden biridir. Doğusunda Hafik, güneyinde Ulaş ve Altınyayla, güneybatısında Şarkışla, batısında Yıldızeli ilçeleri; kuzeyden Tokat, Ordu, Giresun; doğudan Erzincan; güneyden Malatya, Kahramanmaraş ve Kayseri; batıdan da Yozgat illeriyle komşudur.

Sivas merkez ilçe nüfusu 2025 istatistiklerine göre 393.912 kişidir.

Tarihi

Eski adı (Latince: Sebastea, Grekçe: Σεβάστεια, Ermenice: Սեբաստիա) Sebastia, Sebasteia veya Samassia olan Sivas, Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden biridir. Kazı ve araştırmalarda ele geçen buluntular, yörede ilk yerleşimin Cilalı Taş Devri'ne (MÖ 8000-5500) uzandığını göstermektedir. Kent, MÖ 2000'lerde değişik yerleşmelere sahne olmuştur. Kaynaklarda geçen yazılı tarihi MÖ 2000 yılı başlarında Hititler ile başlamakta olup merkez Tatlıcak köyü ile Uzuntepe köyündeki höyükler, Divriği ilçesine bağlı Maltepe köyünde bulunan höyük ve Gürün ilçesi sınırlarındaki Şuğul vadisindeki Hititçe yazılar başlıca Hitit yerleşim alanlarıdır. Maltepe Höyüğü kazıları, yörede ilk yerleşmenin MÖ 2600'lerde başlayıp MÖ 2000'lere kadar kesintisiz sürdüğünü göstermektedir. Coğrafya olarak İç Anadolu'da bulunmasına rağmen Şebinkarahisar'ın 1933 yılına kadar kazaları olan Suşehri, Akıncılar, Gölova ve Koyulhisar ilçeleri Doğu Karadeniz Bölgesi'nin kültürel hinterlandında yer almaktadır. Sivas'ın ilçelerini Karadeniz'deki Suşehri ovasına Geminbeli Geçidi bağlar. Divriği ve Gürün ilçeleri de Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alırken, Doğanşar ile Zara'nın kuzeyi de Karadeniz Bölgesi'nde yer alır. Sivas topraklarında İç Anadolu, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinin kültürleri de yer alır. Sivas merkez ve çevre ilçelerinde gırnata, zurna ile Sivas'a özgü halk oyunları oynanırken, Karadeniz'deki ilçelerinde kemençe ve zurna ile horonlar oynanır. Divriği ve Gürün yöresi Doğu Anadolu kültüründe yer alır. İç Anadolu bölgesindeki ilçeleri ise kültür olarak Sivas merkez bölgesinin kültür ve şivesine sahipken, Karadeniz'de kalan ilçeler büyük ölçüde Giresun ve Ordu ile aynı şiveyi kullanırlar.

İlk uygarlıklar dönemi

MÖ 17. yüzyılda Hitit sınırları içinde yer alan kentin güney kesimi Geç Hitit devletleri döneminde Tilgarimmu adıyla anılmaya başladı. MÖ 8. yüzyılda Kimmer ve İskit istilalarına uğradı. MÖ 6. yüzyıl başlarında Medlerin, aynı yüzyılın ortalarında da Perslerin egemenliğine girdi. MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısındaki kısa süreli yönetimin ardından Büyük İskender'in Makedonya Krallığı'na bağlandı. MS 17'de bütün Kapadokya ile birlikte Roma İmparatorluğu'nun egemenliğine girdi. Bu dönemde kısa sürelerle Partların ve Sasanilerin eline geçti. Bizans döneminde önce Armeniakon'un sınırları içindeydi. Başkumandan Simbat Vekayinamesi'nde belirtildiği üzere; Vaspurakan Kralı Senekerim ile Bizans İmparatoru II. Basil arasında 1021 yılında yapılan anlaşma uyarınca krallığını (Vaspuragan) Bizans'a bırakırlen kendisine de Sivas (Sebasteia) ve çevresi verilmiş o da 14.000 civarında aileyle birlikte yeni topraklarına yerleşmiştir.

Selçuklu dönemi

Selçuklu Türkleri Malazgirt Meydan Muharebesi'nden önce Sivas'a kadar uzanmış ve 1059'a doğru bir ara kenti ele geçirmişlerdi. Ancak yörenin kesin olarak Türk egemenliğine girmesi Malazgirt Zaferi'nden kısa bir süre sonra gerçekleşti. Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın kumandanlarından Emir Danişment'in ele geçirdiği kent uzun bir süre Danişmentlilerin elinde kaldıktan sonra 1174'te II. Kılıç Arslan tarafından Selçuklu Devleti sınırları içine alındı. Selçuklular döneminde Sivas yeniden gelişti. Kentin surları 1221'e doğru, Sultan I. Alâeddin Keykubad tarafından onartıldı. Kısa bir süre sonra Moğolların saldırıları başladı ve Kösedağ Savaşı'ndan (1243) sonra Selçuklu topraklarıyla birlikte Sivas da Moğolların eline geçti.

Kentteki anıtların en önemlileri 13. yüzyılın ikinci yarısındaki İlhanlılar döneminde yapıldı. Sivas, Kayseri ile birlikte İlhanlıların Anadolu'ya gönderdikleri valiler tarafından merkez olarak kullanıldı. 14. yüzyılın ilk yarısında Sivas'a gelen İbn Battuta, burayı İlhanlıların Anadolu'daki en büyük şehri olarak tanımlar. İlhanlı valilerinden Alaeddin Eratna Bey, 1345'te bağımsızlığını ilan ederek önce devletine merkez olarak Sivas'ı seçti. Eretna'nın 1353'te ölümünden sonra Kadı Burhâneddin onun yerini aldı ancak Akkoyunlu Beyi Karayülük Osman ile yaptığı bir savaşta öldü (1398). Bunun üzerine Sivaslılar topraklarını Osmanlı padişahı Yıldırım Beyazıd'a teslim ettiler. 1400 yazında Timur Sivas'ı ele geçirdi, şehri savunan askerleri öldürttü, halkı kılıçtan geçirtti, şehri yağmalattı ve surları yıktırttı. Timur istilasından sonra şehir bir süre Kadı Burhaneddin'in damadı Mezid Bey'in elinde kaldı. 1403-1408 arasında yeniden Osmanlı hakimiyetine geçti ve bir eyalet merkezi oldu.

Osmanlı dönemi

1454 yılı tahririnde Sivas şehrinde; 10'u Müslümaların (227 hane), 6'sı Gayrimüslimlerin (340 hane) yaşadığı olmak üzere toplam 16 mahallede 567 hâne bulunmaktadır. Osmanlı döneminde hane başına ortalama 5 kişinin yaşadığı kabulüyle şehirde 2800-3000 civarında kişinin yaşadığı muhtemeldir. Şehrin önemli konumu sayesinde gelişmesi ve buna bağlı da nüfusu artmaya başlamıştır. 1519 yılında mahalle sayısı 20'ye (14 Müslüman ve 6 Gayrimüslim) çıkan yerleşimde 1327 hane bulunmakta olup buna göre de nüfus 7000'e yaklaşmıştır. 1574 yılında 35'i Müslüman ve 6'sı Gayrimüslim olmak üzere 41 mahalleli Sivas şehrinde, 3376 hane sayısına göre 17000 dolayında nüfus bulunuyordu. Sonraki yıllarda Celâlî isyanları sırasında zarar yerleşimin nüfusunda önemli bir azalmaya sebep olmuştur. Kefeli bir Ermeni olan Polonyalı Simeon'un 1608-1619 yılları arasında yaptığı seyahatin (1610 dolayı) gezi notlarında şehirde Ermenilerin 600 haneden oluştuğu belirtilmiştir. 1649'da şehirden geçen Evliya Çelebi, yerleşimde 44 mahalleye bölünmüş 4600 ev bulunduğunu ayrıca Yukarıkale adını verdiği İçkale ve Paşa kalesindekilerle bu sayının 6060'ı bulduğunu yazar. 1787'de şehirde elli beş mahalle bulunmaktadır.

Temmuz 1833 yılı 2399 ve 2400 numaralı defterler incelendiğinde Sivas şehrinde; Müslümanlar 3.488 hanede 8.932 erkek ve Gayrimüslimler 1464 hanede 4.538 erkek olmak üzere toplam 4.952 hanede 13.470 erkek nüfusu kaydedilmiştir. Nüfus incelendiğinde Müslümanlar içerisinde 21 hanede 59 erkek Çingene olarak görülmektedir. Gayrimüslimler içerisinde de 21 hanede 53 Rum erkek bulunurken geri kalan ana çoğunluk Ermeniler'den oluşmaktadır. Şehirdeki 59 mahalleden 38'inde Müslüman ve Hristiyan nüfus birlikte yaşamaktadır. Bu tarihte kaydedilen erkek nüfusun %15,6'sının çoğunluğu sancak içerisindeki kaza, köy ve aşiretlerden kalan kısmınından Osmanlı topraklarındaki çeşitli illerden göçle geldiği görülmektedir. Bu kayıtlara göre erkek nüfusun %5,1'i de köle ve eski köledir. Bununla birlikte çeşitli sebeplerle şehir dışında bulunan erkeklerin sayısı toplam 1.450'dir. 19. yüzyıl gezginlerinin kent nüfusu için verdikleri rakamlar genellikle birbirini tutmaz. Bu yüzyılın sonuna doğru nüfusun 30.000-45.000 arasında değiştiği sanılmaktadır. Yine 19. yüzyıl başında bütün Osmanlı topraklarında Islahat Devri başlamıştır. Önce 7 sancak ve 72 kazadan oluşan Sivas, gittikçe daralmış ve önemini kaybetmiştir. Valiliğine bile mirimiranlar atanıyordu. 1813'te bu usulden vazgeçilerek yeniden vezir atanmasına başlandı. Bir yıl sonra şehirde büyük bir veba salgını baş gösterdi. Eyalet teşkilatı bazı küçük değişikliklerle 19. yüzyıl ortalarına kadar sürmüştür. 1863'te uygulanmaya başlanan vilayetler teşkilatı içinde kurulan Sivas vilayeti; Sivas, Amasya, Tokat ve Şebinkarahisar (Karahisar-ı Şarkî) sancaklarına ayrıldı. Bu durum Cumhuriyet döneminde sancakların vilayet hâline getirilmesine kadar devam etti.

1914 yılı kayıtlarına göre Sivas şehri ve köylerinde olmak üzere; 54.849 Müslüman, 23.812 Ermeni, 1.830 Katolik Ermeni, 728 Rum ve 434 Protestan yaşamaktadır.

Millî Mücadele dönemi

Erzurum'daki 15. Kolordunun içindeki 12. Tümendeki askerlerin Sakarya Meydan Muharebesine giderken Sivas'ta uğurlanışı, 4 Ağustos 1921.

Sivas'ın Millî Mücadele'nin kazanılmasında önemli bir yeri vardır. Bu mücadelenin hazırlık döneminde Mustafa Kemal Paşa önce, 27 Haziran 1919'da Samsun'dan Erzurum Kongresi'ni takiben burada 4 Eylül 1919'da Sivas Kongresi'ni topladı ve 18 Aralık 1919'da Ankara'ya gitmek üzere şehirden ayrıldı. Atatürk'ün 'Cumhuriyetin Temellerini Burada Attık' dediği Sivas'ta 4 Eylül 1919'da, Sivas Erkek Lisesinde toplanan Sivas Kongresi, alınan kararlar bakımından Türk Kurtuluş Savaşı öncesi toplanan en önemli kongredir. Hiçbir ülkenin manda ve himayesinin kabul olunmayacağı ve milletin istikbalinin yine milletin azim ve kararıyla kurtulacağı kararları bu kongrede alınmıştır.

Cumhuriyet dönemi

Karadeniz'in tek yolcu treni olan Samsun Postası Sivas'tan gönderiliyor. Ayrıca Sivas, tren istasyonu olarak büyük bir kavşak konumundadır. Bugün birçok ilin demiryolu bağlantısı direkt olarak Sivas üzerine kuruludur. Sultan II. Abdülhamid döneminden beri vardır. Cumhuriyet tarihinin de ilk vagon ve lokomotif fabrikası ve Cer atölyesi TÜDEMSAŞ 1939'da Sivas'ta kuruldu. TÜDEMSAŞ kurulduğunda dünyanın en ileri tesislerinden biriydi. 2003 yılında Irak Savaşı'nın başlarında TÜDEMSAŞ, Saddam yönetiminin başında bulunduğu Irak'a 300 vagonluk ihracat yaptı. Bugün hâlâ dünyanın değişik yerlerinden TÜDEMSAŞ'a gelen siparişler değerlendirilmektedir ve ihracatlar devam etmektedir. TÜDEMSAŞ, Sivas'ın geçim kaynağı ve bel kemiğidir.

Kronolojik Sivas tarihi

  • MÖ 7000-5000 (Sivas'ta ilk yerleşim dönemi)
  • MÖ 1600-884 (Hititler dönemi)
  • MÖ 800-695 (Frigler dönemi)
  • MÖ 700-546 (Lidyalılar dönemi)
  • MÖ 550-332 (Persler dönemi)
  • MÖ 333-MS 17 (Kapadokya dönemi-Makedonyalilar)
  • 17-395 (Romalılar dönemi)
  • 395-1075 (Bizanslılar dönemi)

Coğrafya

Sivas merkez ilçesinin yüzölçümü 3.488 km2dir. Sivas'ın deniz seviyesinden yüksekliği 1.285 metredir.

İklim

Matrakçı Nasuh'un Beyân-ı Menâzil-i Sefer-i 'Irâkeyn adlı eserinde yer alan Sivas minyatürü, 1537.
Geminbeli Geçidi karşısında dağ manzarası

Sivas, sert bir karasal iklim yapısına sahiptir. Kışları soğuk ve sert geçer, kış aylarında bol kar yağışı görülür ve ortalama 4-5 ay karla örtülüdür. Yazları sıcak kurak ve kısa süreli, bahar ve güz mevsimleri yağmurlu geçer.

Yapılan gözlem ortalamalarına göre (son 50 yıl içinde gözlenen) en soğuk ay -34,6 derece ile ocak ayıdır. En sıcak ay 38,3 derece ile temmuz ayıdır, aylık yağış ortalaması en yüksek ay mayıs, en düşük ay ağustostur. 1992 yılında gözlenen en yüksek nem oranı %80,0 ile aralık ayı; en düşük nem %55,2 ile ağustos ayıdır. Aynı yılda en yüksek basınç 874,1 mb olarak ocak ayı, en düşük basınç ise 868 mb olarak şubat ayıdır.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
192756.52228.49828.024
193567.49233.89033.602
194078.73741.73037.007
194584.10844.85639.252
195099.90452.23447.670
1955119.31766.84352.474
1960149.74993.36856.381
1965169.964108.32061.644
1970195.908133.97961.929
1975214.346149.20165.145
1980239.817172.86466.953
1985265.768198.55367.215
1990270.329221.51248.817
2000299.935251.77648.159
2007335.002294.40240.600
2008329.011288.69340.318
2009338.728300.79537.933
2010354.913318.48836.425
2011345.762310.64735.115
2012346.629312.58734.042
2013348.623315.10733.516
2014351.431319.53231.899
2015359.219329.08230.137
2016365.135335.94329.192
2017372.300344.18528.115
2018377.561348.68328.878
2019381.325353.17828.147
2020382.520335.57026.950

Sivas'ta siyaset

Yerel seçimler

Sivas Belediyesi
YılBelediye BaşkanıPartiOy Oranı
1963Ahmet DurakoğluCHP%48,01
1968Rahmi GünayCHP%51,86
1973Orhan EkenelCHP%54,19
1977Süleyman ÇankaCHP%48,44
1984Bekir TimurboğaANAP%59,57
1989Temel KaramollaoğluRP%36,35
1994Temel KaramollaoğluRP%38,32
1999Osman SeçilmişFP%40,70
2004Sami AydınAK Parti%50,27
2009Doğan ÜrgüpBBP%51,00
2014Sami AydınAK Parti%58,20
2019Hilmi BilginAK Parti%49,30
2024Adem UzunBBP%43,30

Genel seçimler

YılPartiOy Oranı
1983ANAP%46,40
1987ANAP%39,50
1991RP%38,31
1995RP%39,26
1999FP%27,82
2002AK Parti℅45,06
2007AK Parti%55,47
2011AK Parti%63,34
Haziran 2015AK Parti%57,50
Kasım 2015AK Parti%54,60
2018AK Parti%44,10
2023AK Parti%40,60

Etnik yapı

Şehrin sakinleri çeşitli devirlerde bölgede hakim olmuş devletlerce yerleştirilen Türkmenlere dayanmaktadır. Sonraki dönemlerde yabancı unsur sayılabilecek yegane topluluk Kafkas Göçmenleri olmuş ve şehir topraklarına Osmanlı hükûmetince yerleştirilmişlerdir.

İlbeyliler

İlbeyliler (ya da Elbeyliler), Alkaevli (Alkarevli, Alkırevli) boyundan Sivas, Kilis, Kahramanmaraş ve Suriye (Halep) yörelerinde yaşayan yerleşik Türkmenlerdir Alevilik ya da Hanefi Sünnilik inancına mensupturlar.. "Sivas İlbeylileri" günümüzde kendisini İlbeyli (Elbeyli) olarak kabul eden ve ağırlıklı olarak Sivas şehir merkeziyle şehrin güneybatısında 42 köyden oluşan İlbeyli yöresi'nde yaşayan veya kökeni bu köylere dayanan Türkmenlerdir. Yaklaşık beş asırlık konar göçer hayatından sonra 18. asırda yerleşik düzene geçen İlbeylilerin meskun oldukları bölgede aynı isimle kaza teşkilatı oluşturulmuş; İlbeyli kazası bu statüsünü iki asra yakın korumuştur. Osmanlı'nın son döneminde nahiye hâline getirilen İlbeyli, daha sonra bu konumunu da kaybetmiştir. İlbeyli Yöresi halkın “Üst başı Kavlak, alt başı Yanalak” diyerek sınırını çizdiği ve Sivas'ın güney batısında iskân edilmiş 42 pare köyden oluşur. Bu köyler Şarkışla ve Sivas toprakları arasında yer alır ve hepsi de idari olarak Sivas merkez ilçeye bağlıdırlar. Kültürel olarak halk şairleri ile de öne çıkarlar.

Çerkezler

Rusya'nın Kafkasya'yı işgali ve Çerkes Soykırımı'nı izleyen süreçte sayıları 1 milyona yaklaşan Kafkaslı Osmanlı İmparatorluğu topraklarına (başlıca Anadolu, Rumeli, Suriye ve Ürdün) sürüldü. Anadolu'da Uzunyayla havalisine özellikle Kabardey ve Abhazlar yerleştirilmiş olup Sivas ili içinde Tokat-Kayseri üzerindeki hatta yoğunlaşmışlardır.

Eğitim

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi logosu.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi logosu.

Sivas şehri Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi olmak üzere iki üniversiteye ev sahipliği yapmaktadır.

Ekonomi

Kent ekonomisinde tarım ve sanayi sektörü ilk sırada yer almaktadır. Bu sektörleri ticaret ulaştırma ve haberleşme sektörleri takip etmektedir. Sivas'ta Türkiye'nin en büyük linyit işletmesi bulunmaktadır.

Sivas öncelikle bir tarım şehridir. Tarım üretiminde buğday, arpa, çavdar, ay çekirdeği, patates ve şeker pancarı bölge üretiminde en fazla payı alan ürünlerdir. Sivas küçükbaş, büyükbaş hayvan varlığı ve arı kovanı sayısı bakımından önemli bir paya sahiptir.

Sanayi

En büyük ve eski endüstri kompleksi olarak 1939 yılında Sivas Cer Atölyesi olarak kurulan TÜDEMSAŞ, TCDD'ye bağlı Beton Travers Fabrikası, 1938'de temelleri atılan ve 1943 yılında hizmete giren Çimento Fabrikası bulunmaktadır. Küçük sanayi siteleri ve organize sanayi bölgeleri sanayi sektörünün altyapısı olarak değerlendirilebilir. Sivas'ta KSS kapsamında 1606 işyerinde 4353 kişi çalışmaktadır. Merkez 1. Organize Sanayi Bölgesinde yaklaşık 260 fabrikada 10.000'den fazla kişi çalışmaktadır. Ayrıca Merkez 2. OSB Demirağ Organize Sanayi Bölgesi Kovalı mevkiinde kurulmuş olup 40.000 istihdam hedeflenmektedir.

Kültür ve turizm

Sivas'ta kültür

Sivas geniş toprakları nedeniyle geniş ve büyük bir kültüre sahiptir. Sivas ilinin genelinde Batı Anadolu Ağızları kullanılır. Şive olarak Tokat ve diğer illere daha yakındır.

11. yüzyılında yerli Ermeniler tarafından kurulan Surp Nişan Manastırı 1980'lerde yok oldu.

Gökmedrese, Çifte Minareli Medrese, Şifaiye Medresesi, Buruciye Medresesi, Ulu Cami kentteki en önemli Selçuklu dönemi eserleridir. Bunlardan Şifahiye Medresesindeki yangın izleri Orta Asya'dan gelip Anadolu'yu ele geçirmeye çalışan Timur'un, 180.000 kişilik ordusu ve filleriyle ani bir baskın yapıp 4.000 kişilik Osmanlı ordusunu gafil avladığında yaptığı büyük tahribat ve zulmün canlı kanıtı olarak korunmaktadır.

Sivas-Yozgat il sınırı.

Osmanlı döneminde Bölge Eyaleti olmuştur. 1516 yılında alınan karara göre Sivas'a; Kayseri, Tokat, Amasya, Yozgat, Çorum, Kastamonu, Erzincan, Darende ve Arapkir ilçe olarak bağlandı.

Sivas'ta turizm

Sivas şehri turizm bakımından tarihî eserleri, doğal güzellikleri, kaplıcaları ve kayak turizmi ile öne çıkmaktadır.

Kültür turizmi

Sivas tarihinde belirli dönemlerde bazı devletlere başkentlik yapmıştır ve bu dönemlerde yapılan önemli ticari ve kültürel zengin eserlere sahiptir. Bu eserlerden bazıları günümüze kadar gelememesine rağmen birçoğu da Sivas turizmine katkı sağlamaktadır. Selçuklular döneminde kültürel hayat oldukça hareketli idi bu sebepten dolayı bu dönemde inşa edilen medreseler, camiiler, türbeler, hanlar, kervansaraylar şehirde dikkat çekmektedir.

Medreseler

  • Şifaiye Medresesi
  • Gök Medrese
  • Çifte Minareli Medrese
  • Buruciye Medresesi

Müzeler

Gök medrese

Camiler

  • Ulu Camii
  • Kale Camii
  • Şems-i Sivasi Meydan Camii
  • Paşa Camii
  • Divriği Ulu Camii
  • Ali Ağa Camii

Türbeler

Kadıburhaneddin Türbesi, Sivas
  • Kadı Burhâneddin Türbesi: Sivas merkezde Kadıburhaneddin Mahallesi'nde bir park içerisinde bulunmaktadır. Kesme taştan dört sütun üzerinde tek kubbesi bulunan bir yapıdır.
  • Abdülvehhâb Gâzî Türbesi: Türbe ve hemen yan tarafında bulunan aynı ada sahip mezarlık Sivas şehir merkezinin doğusunda yer almaktadır. Halk arasında "Yukarı Tekke" mezarlığı olarak bilinen yerin bir yanı sarp bir tepe üzerindedir.
  • Ahi Emir Ahmed Türbesi: 1332-33 yıllarında inşa edilmiştir. Kare planlı ve sekizgen gövdelidir. Giriş kapısı dar ve basıktır. Bir mihrap bulunmaktadır. İçerisinde bir çalışma sırasında ortaya çıkarılan bir mezar odası bulunur.
  • Şemseddin Sivasi Türbesi: Mutasavvıf ve şair Şemseddin Sivasî ile yakınlarının içinde bulunduğu türbe, 1564 vezir Koca Hasan Paşa'nın yaptırdığı Meydan Camisi'nin avlusu içinde yer almaktadır. Duvarları kesme taştan yapılmış olan türbenin üzeri tek kubbe ile kapalıdır.
  • Şeyh Hasan Bey Türbesi: Halk arasında "Güdük Minare" olarak da tanınan yapı 1347'de yaptırılmıştır. Kesme taş kare altyapıya sahiptir. Tuğladan yapılma iri üçgenlerle oturtulan silindirik gövdesi bulunur. Firuze çinilerle süslenmiştir.

Hanlar

  • Behrampaşa Hanı
  • Taşhan Hanı
  • Subaşı Hanı
  • Altınoğlu Hanı
  • Hazıroğlu Hanı
  • Kemaleddin Hanı
  • İbrahim Efendi Hanı
  • Sahthiyan Hanı
  • Eski Han
  • Küçük Han

Hamamlar

  • Kurşunlu Hamamı
  • Meydan Hamamı
  • Mehmet Ali Bey Hamamı
  • Eski Paşa Hamamı
  • Şirinoğlu Hamamı
  • Osman Paşa Camii arkasındaki hamam
  • Hamamcıoğlu Hamamı

Köprüler

  • Eğri Köprü
  • Kesik Köprü
  • Boğaz Köprüsü

Sivas konakları ve yapıları

  • Hükûmet Binası
  • Kongre Binası
  • Jandarma Binası
  • Sivas Kalesi
  • İnönü Konağı

Kaplıcalar

Sivas yöresinde kaplıcalara "Çermik" adı verilmektedir.

Soğuk Çermik

Sivas-Erzincan karayolu üzerinde şehir merkezine 18 km, Hafik ilçesine 15 km uzaklıktadır. İl merkezinden kaplıca alanına düzenli olarak toplu taşıma araçları ile ulaşılabilmektedir. Kaplıca alanının yakınında Ahmed-i Turan türbesi yer alır ve sürekli olarak ziyaret edilir. Dağın üzerindeki bir kayada yer alan iki oval çukurun evliyanın atının ayak izleri olduğuna inanılır.

Sıcak Çermik

Sivas il merkezine yaklaşık 30–31 km uzaklıktaki Sıcak Çermik, Sivas–Ankara (Sivas–Yozgat) karayolu güzergâhında ve Yıldızeli ilçesine bağlı Kalın beldesi sınırları içinde yer alır. Bölgedeki temizlik, tesis ve ulaşım hizmetleri Sivas Belediyesi tarafından yürütülmektedir.

Kaplıca suyunun sıcaklığı sahadaki kaynaklara göre 46–50 °C aralığındadır; balneolojik sınıflamada sodyumlu–kalsiyumlu–magnezyumlu ve hidrokarbonat/sülfatlı bir bileşim gösterir. Bazı analizlerde suyun karbondioksitli ve florürlü nitelikler taşıdığı da rapor edilmiştir. Kullanım konforu için su, havuzlara verilmeden önce çoğu kez karıştırma/soğutma ile banyo sıcaklığına düşürülür.

Sivas Belediyesi'ne ait otel ve havuzlarla hem süreli hem de günübirlik konaklama imkânı bulunmaktadır; ayrıca Sivas Cumhuriyet Üniversitesine bağlı bir Rehabilitasyon Merkezi yer alır.

Değirmenaltı Şelalesi

Değirmenaltı Çağlayanı

Yıldız Beldesi'ne 2 km uzaklıktadır, Yıldız Irmağı kıyısında yer alır. Yıldız Irmağı'nın kollarından birisi olan Kara Dönek deresinin batı kıyısında kayalık bir tepe üzerinde bulunur. Dereye bakan doğu kısmı sarp kayalıklar hâlindedir. Dere yatağındaki derin vadide şelaleler bulunur.

Bölgede eski değirmenlere ait yıkıntılar vardır. Ayrıca kayalıklardaki mağaralar içerisinde eski çağlara ait kalıntılar bulunmuştur. Doğudaki kayalıklarda büyük olasılıkla Orta Çağ'da oyulmuş merdivenler yer almaktadır.

Değirmenaltı bölgesinde yöre halkı tarafından "Akşehir" olarak anılan eski bir yerleşim merkezinin var olduğu tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır.

Ulaşım

Sivas kent merkezine ulaşım araçları:

Galeri

Ayrıca bakınız