Patates kızartması

Tüketime hazır patates kızartması
Kızartma aşaması

Patates kızartması ya da Fransız kızartması, Hint İngilizcesinde cips veya parmak cips adlarıyla anılan, batonnet ya da jülyen biçiminde kesilmiş patateslerin derin yağda kızartılmasıyla hazırlanan bir yiyecektir. Genellikle patateslerin eşit şeritler hâlinde kesilip kurutulmasının ardından fritözde kızartılmasıyla yapılır. Günümüzde önceden kesilmiş, haşlanmış ve dondurulmuş patatesler yaygın olarak kullanılmakta, ayrıca bu ürünler bazen normal ya da konveksiyonlu fırınlarda ve hava fritözü gibi cihazlarda da pişirilmektedir.

Patates kızartması, sıcak olarak yumuşak ya da çıtır bir dokuda servis edilir. Genellikle öğle veya akşam yemeğinin bir parçası olarak ya da tek başına atıştırmalık şeklinde tüketilir. Lokantalar, fast food restoranları, publar ve barların menülerinde yaygın biçimde yer alır. Çoğunlukla tuzlanarak sunulur; ketçap, sirke, mayonez, domates sosu veya farklı soslarla servis edilir. Poutine, loaded fries ve chili cheese fries gibi yemeklerde üzerine yoğun soslar eklenir. Bazı çeşitleri ise tatlı patates kullanılarak hazırlanır.

Kökeni

Sokak mutfağının bir buluşu olan patates kızartmasının nasıl icat edildiği tam olarak bilinememektedir. Fransız tarihçi Madeleine Ferriere'nin bilim dünyasında kabul gören iddiasına göre bu yiyecek Fransız Devrimi'nden bir süre önce Paris'teki Pont Neuf'de sokak satıcıları tarafından icat edilmiştir. Bir diğer görüş ise patates kızartmasının Belçika'nın güneyindeki Namur'da icat edildiğidir. Fakat Belçikalıların ortaya attığı bu görüş kabul görmemektedir.

Türkçeye geçişi

Anglosaksonlar'ın french fries dediği yiyecek Türkçeye ilk olarak pomfrit şeklinde geçmiştir. Bu kullanım Almanya'daki Türkler'in Almancadaki pommes frites kullanımının Türkçeye uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır.[kaynak belirtilmeli] 1980'li yıllarda ise pomfrit yerine patates kızartması kullanımı öne çıkmıştır.

Günümüzde ise pomfrit kullanımı tamamen terk edilmekle birlikte parmak patates ve cips deyimleri kimi zaman patates kızartması yerine kullanılmaktadır.

Sunumu

Yemeklerin yanında servis edildiği gibi fast food yiyeceklerle birlikte ayrıca karton kaselerle de verilir. Ancak sadece patates kızartması yenmek istenirse sadece patates kızartması satışı yapılan yerlerde özel soslar ile ikram edilir. Mayonez, ketçap gibi klasik sosların dışında çok değişik acılı ve baharatlı soslar ile de tatlandırılabilir.

Çeşitleri

Tornado patates kızartmasını elinde tutan bir çocuk.

Patates kızartması birçok çeşit ve sosla sunulur. Bazı örnekler şunlardır:

Kaynakça

  1. ↑ Taihua Mu, Hongnan Sun, Xingli Liu, Potato Staple Food Processing Technology, s. 14, Springer, 2016 9811028338.
  2. 1 2 "Patates kızartması nereden geliyor?". dw.de. 6 Ocak 2013. 3 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2013.