| ronnabayt | |
|---|---|
| Birim sistemi | SI ön eki ile bayt |
| Neyin birimi | bilgi miktarı |
| Sembol | RB |
| Birim dönüşümleri | |
| 1 RB ... | ... eşittir ... |
| onluk tanım | 1027 bayt |
| robibayt | yaklaşık 0,808 RiB |
| bit | 8 × 1027 bit |
Ronnabayt (RB; İngilizce: ronnabyte), bilgi miktarını ölçen bir birimdir. Bir ronnabayt bir oktilyon (1027) bayta eşittir ve 1000 yottabayt eder. Adındaki ronna ön eki, Uluslararası Birimler Sistemi'ne 2022'de eklenmiştir.
| Bayt birimleri | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| SI ön ekleri (onluk) | İkili ön ekler (IEC) | Bellekte (JEDEC) | ||||
| Ad | Simge | Onluk | Ad | Simge | İkilik | |
| kilobayt | kB | 103 | kibibayt | KiB | 210 | KB |
| megabayt | MB | 106 | mebibayt | MiB | 220 | MB |
| gigabayt | GB | 109 | gibibayt | GiB | 230 | GB |
| terabayt | TB | 1012 | tebibayt | TiB | 240 | TB |
| petabayt | PB | 1015 | pebibayt | PiB | 250 | – |
| eksabayt | EB | 1018 | eksbibayt | EiB | 260 | – |
| zettabayt | ZB | 1021 | zebibayt | ZiB | 270 | – |
| yottabayt | YB | 1024 | yobibayt | YiB | 280 | – |
| ronnabayt | RB | 1027 | robibayt | RiB | 290 | – |
| kettabayt | QB | 1030 | kebibayt | QiB | 2100 | – |
| Büyüklük sırasına göre veri | ||||||
Ön ek olan ronna, SI'da 1027 çarpanını gösterir ve simgesi R'dir. SI ön ekleri yalnız onun kuvvetlerini gösterir, ikinin kuvvetleri için kullanılmaz.
İkinin kuvvetleri için Uluslararası Elektroteknik Komisyonu'nun ikili ön ekleri kullanılır. Bu dizide 290 çarpanını robi (Ri) gösterir, bu çarpanla kurulan birimin adı da robibayttır (RiB). Robi, komisyonun Şubat 2025'te yayımladığı IEC 80000-13 standardının ikinci baskısıyla diziye eklenmiştir. Richard Brown'ın 2022'deki önerisine göre ad, ronna ile ikili anlamındaki İngilizce binary sözcüğünün birleşiminden gelir.
Hesapla bir robibayt, bir ronnabayttan yaklaşık yüzde 23,8 daha büyüktür; oran 290 / 1027 ≈ 1,2379'dur. Brown, veri depolama ve veri bilimi topluluğunun bit ve bayt ile SI ön eklerini IEC ikili ön eklerinden çok daha sık kullandığını yazmıştır.
Ronna ön eki, 15-18 Kasım 2022'de toplanan 27. Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı'nın (CGPM) 3. kararıyla SI'a girmiştir. Aynı karar 1030 için ketta ön ekini de eklemiştir. Kararın gerekçeleri arasında veri biliminin yakın gelecekte sayısal bilgi miktarlarını 1024'ün üstündeki büyüklüklerle anlatmak zorunda kalacağı ve resmî olmayan ön ek adlarının başka topluluklarda kendiliğinden yerleşmesinin zamanında davranılarak önlenmesi gerektiği vardır. Bir önceki genişletme 1991'de yapılmıştı; aradaki 31 yıl, ön ekler 1879'da Metre Sözleşmesi çerçevesinde benimsendiğinden beri iki genişletme arasında geçen en uzun süredir.
Öneriyi Birleşik Krallık Ulusal Fizik Laboratuvarı'ndan Richard Brown hazırlamıştır. Brown'ın anlatımına göre konu, 2017 sonunda yottabayttan büyük depolama miktarları için brontobyte ve hellabyte gibi resmî olmayan adların popüler bilim basınında hızla yayıldığını öğrenmesiyle gündeme gelmiştir. Öneri 2019 ve 2021'de Birimler Danışma Komitesi'nde görüşülmüş ve genel olarak olumlu karşılanmıştır.
Var olan birim ve ön ek simgeleri tarandığında İngiliz abecesinde yalnız r ile q harfleri boş kalmıştır. Harfler, 1991'de olduğu gibi ters abece sırasıyla atanmış, 1027 çarpanı R, 1030 çarpanı Q simgesini almıştır. Ad, son dönemdeki ön eklerde izlenen yöntemle kurulmuştur. Bu yöntemde 1000'in kaçıncı kuvveti gösteriliyorsa o sayının Latince ya da Yunanca adı gevşek biçimde temel alınır, ilk harf simgeye uydurulur ve büyük çarpanlarda son harf "a" yapılır. 1027, 1000'in dokuzuncu kuvveti olduğu için ronna, Yunanca dokuz anlamındaki ennea sözcüğüne dayandırılmıştır.
Hesaplar 1027 baytlık onluk tanımla yapılmıştır.
IDC'nin Seagate desteğiyle hazırladığı 2018 tarihli rapor, 2025'te dünyada bir yılda oluşturulacak, yakalanacak ya da çoğaltılacak verinin toplamını 175 zettabayt olarak öngörmüştür. Bir ronnabayt, hesapla bu öngörünün yaklaşık 5700 katıdır.
Western Digital'in 32 terabaytlık Ultrastar DC HC690 diski 0,67 kilogram gelir. Bu diskle bir ronnabayt ham kapasite için hesapla 31,25 trilyon disk gerekir ve disklerin kütlesi yaklaşık 21 milyar ton eder.
Erlich ve Zielinski 2017'de, DNA'ya yazdıkları 2,14 megabaytlık veriyi gram başına 215 petabayt yoğunlukta kusursuz okuduklarını bildirmiştir. Bu yoğunluk bütün ölçeklerde korunabilseydi, bir ronnabayt hesapla yaklaşık 4650 ton DNA'ya sığardı.
Seth Lloyd 2000'de, bir kilogram kütleli ve bir litre hacimli bir sistemin fizik yasalarına göre saklayabileceği en çok bilgiyi kestirmiş, enerjinin tümünün ışınımda olduğu varsayımıyla bu değer için alt sınır olarak 2,13 × 1031 bit bulmuştur. Bu alt sınır, hesapla yaklaşık 2660 ronnabayta karşılık gelir.