1853

1853
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1840-1849 · 1850-1859 · 1860-1869
Jaren:	<< · < · 1852 · 1853 · 1854 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2606 MMDCVI
Armeense jaartelling:		1302 – 1303 ԹՎ ՌՅԲ – ՌՅԳ
Chinese jaartelling:		4549 – 4550 己子 – 庚丑
Christelijke jaartelling:		1853 MDCCCLIII
Ethiopische jaartelling:		1845 – 1846
Hebreeuwse jaartelling:		5613 – 5614
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1908 – 1909
- Shaka Samvat		1775 – 1776
- Kali yuga		4954 – 4955
Iraanse jaartelling:		1231 – 1232 ۱۲۳۱ – ۱۲۳۲
Islamitische jaartelling:		1269 – 1270 ١٢٧٠ – ١٢٦٩
Maçonnieke jaartelling:		5852 – 5853
1853 naar onderwerp
Lijst van landen
Juliaanse kalender van 1853
Gregoriaanse kalender van 1853

Het jaar 1853 is het 53e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 23 - Paus Pius IX roept de Stevenisten op, de Belgische bisschoppen te erkennen.

februari

• 19 - Het Nieuwsblad van Geel verschijnt voor de eerste maal.

maart

• 4 - Franklin Pierce is de 14e president van de VS. Hij regeert tot 1857. De kwestie van de slavernij laat hij uit de hand lopen.

april

• 7 - In een brief kondigt de paus aan, dat in Nederland vijf rooms-katholieke bisschopszetels worden geïnstalleerd, namelijk in 's-Hertogenbosch, Utrecht, Breda, Roermond en Haarlem. Zie Herstel van de bisschoppelijke hiërarchie en de Aprilbeweging.
• 18 - In Azië rijdt de eerste passagierstrein tussen Bombay en Thane.
• 19 - Een nieuwe regering in Nederland is gevormd door de conservatieve leider Floris Adriaan van Hall, (het Ministerie Van Hall-Donker Curtius). Deze komt in plaats van het liberale kabinet-Thorbecke I en blijft aan het bewind tot 1856.

mei

• 19 - In Weimar trouwt prins Hendrik der Nederlanden, stadhouder van Luxemburg, met Amalia van Saksen-Weimar-Eisenach.

september

• 26 - Overstroming rond Kampen: Kampereiland, de lage gedeelten van Mastenbroek en de polders Kamperveen en Broeken en Maten.
• 28 - Koningin Victoria legt de eerste steen voor een nieuw Balmoral Castle.

oktober

• 4 - De clipper Great Republic, het grootste zeilschip dat ooit is gebouwd, wordt te water gelaten en gedoopt. De 4555 ton metende viermastbark, met een lengte van 95 meter en een snelheid van 20 knopen, wordt in de vaart gebracht door Donald McKay, maar is te groot om een commercieel succes te kunnen worden.
• 6 - Eerste uitvoering van het Nationaal Tooneel te Antwerpen met het stuk De Dronkaerd van Pieter Frans van Kerckhoven. Het Nederlandstalig toneel in België is geboren, en wel met financiële steun van het eerder Franstalige gemeentebestuur.
• 20 - Aankomst met het schip Merwede in Suriname van de eerste 14 Chinese contractarbeiders uit Java. Zij zijn aangeworven voor de gouvernementsplantage Catharina Sophia in Saramacca met het oog op de toekomstige afschaffing van de slavernij.
• 20 - Officiële opening van de spoorlijn Maastricht-Simpelveld-Aachen, de eerste grensoverschrijdende spoorlijn van Nederland. De treinen rijden vanaf 23 oktober, en op die dag worden ook Station Valkenburg en Station Maastricht in gebruik genomen.
• 23 - Het Osmaanse Rijk verklaart de oorlog aan Rusland. Begin van de Krimoorlog.

november

• 30 - Een Russische vloot onder viceadmiraal Nachimov verslaat de Turkse vloot bij Sinope. Groot-Brittannië en Frankrijk laten hun gezamenlijke vloot de Zwarte Zee binnenvaren om Rusland onder druk te zetten.

december

• 30 - Gadsden Aankoop: de Verenigde Staten kopen de Mesillavallei van Mexico.

zonder datum

• Opening van de eerste spoorweg door de Alpen en van de spoorlijn Parijs - Berlijn door het Ruhrgebied.

Muziek

• 19 januari - Giuseppe Verdi's opera Il Trovatore beleeft haar eerste uitvoering in het Teatro Apollo in Rome.
• januari - Publicatie van de song "My old Kentucky home" door Stephen Foster.
• 6 maart - In het Teatro La Fenice gaat de opera La Traviata van Giuseppe Verdi in première.
• Johannes Brahms componeert zijn pianosonates nrs. 1, 2 en 3, Opus 1, 2 en 5
• Jacques Offenbach componeert de opéra-comique Pépito

Literatuur

• Eerste publicatie van A Child's History of England en Bleak House van Charles Dickens

Beeldende kunst

• 
  Frans Josef I, Miklós Barabás (1853), Magyar Nemzeti Múzeum

Bouwkunst

• 
  Wiemaheerd, Niekerk (1853)

Geboren

Overleden

januari

• 11 - Floris Nollet (58), Belgisch uitvinder

februari

• 6 - Anastasio Bustamante (72), president van Mexico
• 14 - Anna van Schilperoort (75), Nederlands schrijver.

maart

• 4 - Leopold von Buch (78), Duits geoloog
• 17 - Christian Doppler (49), Oostenrijks natuurkundige
• 21 - Pieter Adrianus Ossewaarde (77), Nederlands politicus
• 30 - Abigail Fillmore (55), first lady, echtgenote van Amerikaans president Millard Fillmore

april

• 8 - Jan Willem Pieneman, (83), Nederlands schilder
• 18 - William Rufus King (67), Amerikaans politicus
• 28 - Ludwig Tieck (79), Duits schrijver

mei

• 8 - Jan Roothaan (67), Nederlands jezuïet; 21e generaal-overste van deze orde
• 8 - Karl Schulmeister (82), Duits dubbelspion
• 18 - Lionel Kieseritzky (47), Duits schaker

juni

• 2 - Lucas Alamán (60), Mexicaans politicus

juli

• 13 - Andries Pretorius (54), leider van de Zuid-Afrikaanse Voortrekkers
• 22 - Christoffer Wilhelm Eckersberg (70), Deens kunstschilder

augustus

• 29 - Charles Napier, Brits legerofficier

september

• 8 - Frédéric Ozanam, Frans geleerde

oktober

• 2 - François Arago (67), Frans natuurkundige

december

• 15 - Georg Friedrich Grotefend (78), Duits filoloog
• 29 - Louis Visconti (62), Italiaans-Frans architect

Weerextremen in België

• 18 maart: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: −4,3 °C en laagste minimumtemperatuur: −6,3 °C.
• 25 maart: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: −1,5 °C en laagste minimumtemperatuur: −4,3 °C.
• 27 maart: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -0,9 °C en laagste minimumtemperatuur: −5 °C.
• november: tot 2011 november met laagste neerslagtotaal: 11 mm (normaal 68,3mm)

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zie de categorie 1853 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.