Vissersvlootrevue op de Schelde bij Vlissingen (1933).Bioscoopjournaal uit maart 1933. Een veldloop door het Haagse Bos wordt gewonnen door P. Berkelaar.Bioscoopjournaal uit oktober 1933. Veilig verkeersweek van de KNAC. Een bestelauto van Polygoon ondergaat een eenvoudige technische keuring.
Gebeurtenissen
Hier staat alleen een aantal markante of belangrijke gebeurtenissen en langer durende ontwikkelingen vermeld. Een uitgebreider overzicht van de gebeurtenissen in het jaar 1933 is te vinden via de links bij "Maanden" (zie zijbalk rechts).
januari
4 - Anton de Kom arriveert per schip uit Nederland in Suriname. Omdat het gouvernement overal affiches heeft opgehangen om tegen de "agitator" te waarschuwen, staan honderden mensen op de kade ter verwelkoming.
7 - Verschijning van de eerste editie van Volk en Vaderland, het weekblad van de NSB.
7 - Op het gerucht dat Anton de Kom zal worden vrijgelaten, stroomt het Oranjeplein vol. Als de menigte weigert te vertrekken schieten de ordetroepen. Op deze Zwarte Dinsdag vallen 2 doden en 22 gewonden.
20 - Tijdens een geheime bijeenkomst in de ambtswoning van Hermann Göring, president van de Duitse Rijksdag, zegt de top van het Duitse bedrijfsleven 2 miljoen rijksmark toe aan de aanstaande verkiezingscampagne van de NSDAP.
25 - De Volkenbond steunt een autonoom Mantsjoerije binnen China en wijst Japan als agressor in het conflict met China, waarna Japan uit de Volkenbond treedt.
27 - Naar aanleiding van de Rijksdagbrand in Berlijn neemt de regering-Hitler nog dezelfde dag verregaande maatregelen tegen de communisten. Als aanstichter van de brand wordt de Nederlander Marinus van der Lubbe aangewezen.
Na de machtsgreep van de nazi's moeten alle Berlijnse homohorecagelegenheden sluiten. De Duitse homoscene verliest hiermee bekende horecagelegenheden zoals Eldorado, Damenklub Violetta (wordt clandestien voortgezet) en de Toppkeller.
3 - Op de laatste dag van zijn presidentschap tekent Herbert Hoover de "Buy American Act", een reeks van protectionistische maatregelen.
5 - De verkiezingen voor de Rijksdag leveren een overwinning op voor de NSDAP, die 288 van de 647 zetels behaalt. Omdat de zetels van de communistische KPD niet worden meegeteld, is dit zelfs een absolute meerderheid.
8 - Onder invloed van de net verkozen nazi's wordt het lesbische tijdschrift Die Freundin verboden. Het laatste nummer verschijnt op deze dag.
23 - De nieuwe Rijksdag stemt in met de machtigingswet van 1933 (Gesetz zur Behebung der Not von Volk und Reich), waarmee de parlementaire bevoegdheden aan Hitler worden overgedragen.
1 april: boycot van Joodse winkels in Duitsland. Op het bord: "Duitsers! Weert u! Koopt niet bij Joden!"
april
1 - In Duitsland wordt een boycot van Joodse winkels en bedrijven gehouden. In de nacht voordien wordt op de ruiten geschilderd: "Gevaar! Joodse winkel."
1 - Boeken van communistische, joodse en andere het regime niet welgevallige schrijvers worden in Wupperthal uit bibliotheken verwijderd door leden van de nationaalsocialistische Studentenschaft.
7 - In Amerika wordt de "beer law" van kracht, een wet die de verkoop toestaat van bier en wijn met een alcoholpercentage tot 3,2%. Op 11 april loopt in Hoboken, New Jersey, een schip de haven binnen volgeladen met Heineken bier.
10 - De regering van Hitler verklaart 1 mei per wet tot betaalde "Feestdag van de nationale arbeid". Middels deze door Joseph Goebbels voorgestelde maatregel weet Hitler een groot aantal vakbondsleiders naar Berlijn te lokken om ze vervolgens gevangen te nemen en naar concentratiekampen af te voeren.
26 - Tweede Kamerverkiezingen in Nederland. In een ongemeen felle verkiezingscampagne heeft de lijsttrekker van de Anti-Revolutionaire PartijHendrikus Colijn de muiterij op de Zeven Provinciën geweten aan gestook van de socialisten en communisten. Zijn ARP wint twee zetels, terwijl de SDAP en de RKSP er twee verliezen. Er komt een aantal eenmansfracties bij zowel links als rechts op de flanken.
10 mei: Boekverbranding.
mei
5 - Om de aanhoudende crisis in de landbouw te bestrijden komt de Nederlandse regering met de Landbouw-Crisiswet.
6 - In Berlijn wordt het Institut für Sexualwissenschaft van Magnus Hirschfeld door de nazi's vernield en geplunderd.
7 - De nieuwe Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt kondigt een aantal maatregelen aan die de economie uit het slop moeten halen, de zogenaamde 'New Deal'. Eén ervan is dat de Verenigde Staten de goudstandaard verlaat, een andere maatregel omvat een uitgebreid pakket aan werkverschaffing.
10 - Anton de Kom wordt zonder vorm van proces op de boot terug naar Nederland gezet.
10 - In Berlijn worden massaal "ontaarde werken" van kritische schrijvers in het openbaar verbrand. Op de Nederlandse radio wordt de hele dag onafgebroken voorgelezen uit deze boeken.
18 - De Amerikaanse president tekent de wet die de Tennessee Valley Authority opricht. De TVA moet in het stroomgebied van de Tennessee het land beschermen tegen overstromingen, goedkope stroom opwekken voor de landbouw en werk verschaffen aan werkloze arbeiders.
9 - Op het Helderstadion in Berchem (Antwerpen) vindt het eerste Vlaamsch Nationaal Zangfeest plaats. De samenzang, begeleid met fanfares, wordt gedirigeerd door Jef Van Hoof.
19 - De NSDAP in Oostenrijk wordt verboden. Tussen Duitsland en Oostenrijk ontstaan ernstige spanningen.
20 - In Siam draait koning Prajadiphok door middel van een staatsgreep de constitutionele hervormingen terug, en benoemt opperbevelhebber Phraya Phahol tot premier.
22 - Bij het Schotse Loch Ness ziet een echtpaar een monster dat bij hun nadering snel in het water verdwijnt.
juli - Een wet in Duitsland regelt de eventueel gedwongen sterilisatie van bepaalde ernstig zieken.
augustus
7 tot 11 - Het Iraakse leger richt een slachtpartij aan in elf Assyrische dorpen, waarbij naar schatting 3000 doden vallen. Assyriërs noemen dit de Genocide van Simele.
oktober - De onderhandelingen op de Ontwapeningsconferentie verlopen moeizaam. Een van de belangrijkste geschilpunten is de Duitse wens tot 'bewapeningsgelijkheid': Duitsland wil hetzelfde recht op bewapening krijgen als andere landen. Frankrijk staat hier negatief tegenover, zeker als dit door bewapening van Duitsland, en niet door ontwapening van de andere landen zal gebeuren. De problemen om deze 'bewapeningsgelijkheid' te krijgen, brengen Duitsland ertoe om op 14 oktober uit de conferentie en de Volkenbond te stappen. Het internationale politieke klimaat staat ook niet naar ontwapening: landen als de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Japan maken plannen om hun marinevloot uit te breiden.
19 - Bij de eerste algemene verkiezingen in de Spaanse Republiek mogen voor het eerst ook vrouwen stemmen. Winnaar is de conservatieve CEDA van Gil Robles.
29 - De Eerste Kamer neemt een wetsvoorstel aan, waardoor de gemeenteraad van het Oost-Groningse Beerta, waar de communisten in de meerderheid zijn, wordt ontbonden. Ook de wethouders worden uit hun ambt gezet. Burgemeester J.H. Nannenga krijgt als regeringscommissaris alle macht in het dorp.
30 - Het dorp Pernis, met ruim 2500 inwoners, wordt geannexeerd door Rotterdam.
Het Japanse leger rukt verder op in China. Jehol wordt bij Mantsjoekwo gevoegd, en het Chinese leger wordt verdreven uit het gebied tot aan Peking.
Ook elders heeft China problemen: Het 19e leger, onder leiding van Tsai Ting-kai, komt in opstand en verklaart de onafhankelijkheid voor de provincie Fukien.