Lycaenops

Lycaenops Status: Uitgestorven, als fossiel bekend Fossiel voorkomen: Midden-Perm
Taxonomische indeling
Microstam: Amniota Onderklasse: Synapsida Orde: Therapsida Onderorde: Gorgonopsia Familie: Gorgonopsidae
Geslacht
Lycaenops Broom, 1925
Typesoort
Lycaenops ornatus Broom, 1925
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Portaal    Biologie

Lycaenops is een geslacht van uitgestorven synapsiden (orde Therapsida) van de onderorde Gorgonopsia die gedurende het Midden- tot Laat-Perm, ongeveer 265-250 miljoen jaar geleden, in het huidige Zuid-Afrika leefde. De typesoort is Lycaeonops ornatus. De arts en archeoloog Robert Broom vond de eerste fossiele resten van dit geslacht in de Karoo-formaties (nog steeds Karru ten tijde van de ontdekking en in de Grote Atlas van de Prehistorie). Sindsdien zijn er veel meer fossiele vondsten gedaan, die zijn toegeschreven aan in totaal vier tot zes Lycaenops-soorten.

Naamgeving

De volgende Lycaenops-soorten werden beschreven:

• L. ornatus, bekend door het holotype AMNH 2240, dat werd beschreven door Broom (1925) die het exemplaar in 1920 vond bij Biesiepoort.

  Bijbehorende exemplaren: BPI 260, RC 147, RC 148 en BPI 334

• L. angusticeps, Holotype (AMNH 5537) benoemd door Broom (1913) als Scymnognathus angusticeps. Door Sigogneau in 1970 aan Lycaenops toegewezen.

  Bijbehorende exemplaren: AMNH 5535

• L. quadrata, Holotype (SAM 7856) beschreven door Haughton (1927)

  Bijbehorende exemplaren: BPI 390, BPI 389, BPI (FN) 3303

• L. attenuatus, Holotype (BPI 259) beschreven door Brink, A. S. en Kitching, J. W. (1953)
• L.? sollasi, Holotype (MS 1934 VIII 29) beschreven door Broili en Schröder (1935)

  Bijbehorende exemplaren: RC 61, BPI 262, RC 119, BPI 264, BPI 281

• L.? microdon, Holotype (SAM 9344) beschreven door Boonstra (1934), als Lycaenops-soort geclassificeerd door Sigogneau (1970)
• Lycaenops kingwilli: eerder Tigricephalus kingwilli, later toegewezen aan Aelurognathus
• Lycaenops tenuirostris: eerder Tangagorgon tenuirostris , later toegewezen aan Cyonosaurus

Vaak wordt L. ornatus als de enige geldige soort gezien.

Beschrijving

Lycaenops had een skelet dat typisch was voor Gorgonopsia met een kop die vrij groot is in relatie tot het lichaam (tot dertig centimeter lang) en twee lange, sterke hoektanden die zijn uitgegroeid tot hoektanden, evenals een naar buiten gebogen snuit, beide karakteristieke kenmerken. Bovendien had Lycaenops vijf grote snijtanden, waarvan er zich vier in het maxillaire bot bevinden. De hoektanden waren gezaagd en, samen met de snijtanden, waarschijnlijk gebruikt om de prooi te grijpen en te doden. Vanwege de gezaagde scherpe tanden, wordt aangenomen dat Lycaenops grote stukken vlees uit de prooi scheurde en deze geheel doorslikte. De schedel wordt beschreven als langwerpig en dun, maar nog steeds relatief diep. Bovendien wordt de schedel als enigszins krom beschreven en is het os squamosum niet erg goed verbonden met het os quadratum. Bekend materiaal omsluit delen van het postcranium en de schedel, die relatief goed bewaard is gebleven bij L. ornatus.

Lycaenops was een lichtgebouwd roofdier van ongeveer een meter lang. De grote hoektanden (sabeltanden), de lange renpoten en het flexibele kaakgewricht maakten Lycaenops een uitstekende jager. Dicynodonten en pareiasauriërs werden door dit reptiel bejaagd.

Classificatie

Fylogenie

Hieronder staat een cladogram uit de fylogenetische analyse van Gebauer (2007)

• 
  Lycaenops jaagt in een groep op een Moschops.
• 
  Het scelet van Lycaenops ornatus van zij.
• 
  Het scelet van Lycaenops ornatus van boven.
• 
  Lycaenops in de schaduw.
• 
  Op dit plaatje staat Lycaenops met snorharen. Het was niet zeker of hij haren had.
• 
  Op dit plaatje zijn de enorme hoektanden goed te zien.