Bournonit

Bournonit
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

antymonowa siarkosól ołowiu i miedzi
(PbCuSbS3)

Twardość w skali Mohsa

2,5–3

Przełam

muszlowy, nierówny/nieregularny, półmuszlowy

Łupliwość

niewyraźna

Pokrój kryształu

krótkopryzmatyczny, tabliczkowy

Przezroczystość

nieprzezroczysty

Układ krystalograficzny

rombowy

Klasa krystalograficzna

piramidalna

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

5,7–5,9 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

stalowy do ołowianoszarego, lekki zielonkawy odcień

Rysa

stalowoszara

Połysk

metaliczny

Inne

anizotropia: słaba pleochroizm: słaby

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

2.GA.50

Bournonit – minerał z gromady siarkosoli, rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych regionach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego mineraloga J. L. de Bournona (1751-1825), który jako pierwszy zidentyfikował ten minerał.

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy kryształy tabliczkowe, krótkosłupowe, często występują zbliźniaczenia; jego wielokrotne zbliźniaczenia przypominają czasami „koła zębate”. Występuje w skupieniach zbitych i ziarnistych. Jest kruchy, nieprzezroczysty, często zawiera domieszki takie jak: srebro rodzime, cynk, żelazo, arsen, mangan, nikiel.

Występowanie

Stanowi składnik średniotemperaturowych utworów hydrotermalnych. Współwystępuje z tetraedrytem, kwarcem, syderytem, galeną, kalcytem, barytem, dolomitem, tenantytem, cynkiem, sfalerytem, pirytem, antymonitem, chalkopirytem.

Miejsca występowania:

W Polsce – znany z Sudetów (kopalnia w Jabłowie k. Boguszowa-Gorców), znaleziony w Radzimowicach, Grudnie, okolicach Świeradowa-Zdroju i Złotego Stoku.

Zastosowanie

  • ważna ruda ołowiu – 42,5% Pb, miedzi – 13% Cu i antymonu – 24,8% Sb,
  • minerał poszukiwany przez kolekcjonerów.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Bournonite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-10-25] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne