Ferberyt

Ferberyt

Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	FeWO4
Twardość w skali Mohsa	4,5–5,5
Przełam	nierówny, schodkowy, półmuszlowy
Łupliwość	dobra, doskonała, wyraźna wg {010}
Pokrój kryształu	tabliczkowy, słupkowy, igiełkowy, listewkowy
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Klasa krystalograficzna	pryzmatyczna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	6,8–7,54 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	czarna, szaroczarna, brunatna
Rysa	ciemnobrązowa, czarna, brunatnoczarna, jasnobrunatna
Połysk	półmetaliczny, matowy, tłusty, metaliczny
Współczynnik załamania	2,255–2,414 (dwuosiowy)
Inne	dwójłomność: słaba dyspersja (optyka): bardzo silna anizotropia: wyraźna
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	4.DB.30

Ferberyt – rzadki minerał z gromady wolframianów.

Nazwa upamiętnia niemieckiego mineraloga amatora M.R. Ferbera (1805-1875).

Właściwości

Ferberyt jest kruchym i nieprzezroczystym minerałem o czarnej lub szaroczarnej barwie. Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Posiada kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowy, listewkowym, czasami igiełkowym; silnie zbrużdżone. Spotykany jako kryształy bliźniacze. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych i masywnych. Jest dość ciężkim minerałem, gdyż waży ok. siedem razy więcej niż taka sama ilość wody w temperaturze pokojowej. Jest średnio twardy (4,5-5 w skali Mohsa). Nie poddaje się działaniu kwasów i jest trudnotopliwy. Jest odmianą wolframitu, zawierającą w sobie najwięcej żelaza. Razem z wolframitem i hübnerytem tworzy szereg izomorficzny ferberyt- hübneryt. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są niob, tantal, skand i cyna.

Występowanie

Występuje w żyłach hydrotermalnych i pneumatolitycznych oraz w złożach cyny. Spotykany także w grejzenach, żyłach kruszcowych, osadach aluwialnych, granitach i pegmatytach. Towarzyszą mu wolframit, szerlit, beryl, zinnwaldyt, syderyt, muskowit, piryt, kalcyt, markasyt, turmalin, kwarc, fluoryt, apatyt, arsenopiryt, szelit, topaz, molibdenit i kasyteryt.

Miejsce występowania

Występuje na pograniczu Niemiec i Czech, w górach Rudawach; także w USA (Kolorado, Arizona, Kalifornia), Boliwii, Peru, Australii, Chinach, we Francji, Hiszpanii, Anglii, Portugalii oraz na Grenlandii. W Polsce spotykany w Karkonoszach (Szklarska Poręba-Huta, Śnieżka, Karpacz), i na Pogórzu Izerskim (Krobica i Kamień k. Mirska).

Zastosowanie

• ruda wolframu;
• poszukiwany i atrakcyjny kamień kolekcjonerski;
• produkcja włókien w żarówkach (przemysł elektryczny);
• produkcja specjalnych stopów metali (przemysł metalurgiczny);

Przypisy

Bibliografia

• Jaroslav Bauer: Przewodnik skały i minerały. Multico, 1997, s. 154. ISBN 83-7073-050-7.