Oi1

Oi1
Ilustracja
Oi1 w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
Producent

Hohenzollern, Schwartzkopff, Hanomag, Henschel, Karlsruhe

Lata budowy

1902 - 1910

Układ osi

1'C

Wymiary
Masa pustego parowozu

51,7 t (parowóz)
73,7 t (z tendrem)

Masa służbowa

100,1 t (z tendrem)

Długość

10 508 mm

Długość z tendrem

17 958 mm

Rozstaw osi skrajnych

6450 mm

Średnica kół napędnych

1600 mm

Średnica kół tocznych

1000 mm

Napęd
Trakcja

parowa

Typ tendra

16D1

Ciśnienie w kotle

12 at

Powierzchnia ogrzewalna kotła

134,9 m²

Powierzchnia przegrzewacza

42 m²

Powierzchnia rusztu

2,28 m²

Średnica cylindra

540 mm

Skok tłoka

630 mm

Parametry eksploatacyjne
Maksymalna prędkość eksploatacyjna

75 km/h

Nacisk osi na szyny

15,2 t

Multimedia w Wikimedia Commons

Oi1 – polskie oznaczenie parowozu osobowego pruskiej serii P6.

Historia

Parowóz został zaprojektowany przez Roberta Garbego dla Kolei Pruskich jako uniwersalna maszyna, zdolna do prowadzenia lżejszych pociągów pospiesznych, cięższych pociągów osobowych na liniach o zmiennym profilu i pociągów towarowych o średniej masie na liniach drugorzędnych. Dlatego zastosowano w niej koła o pośredniej średnicy 1600 mm (1550 mm w prototypie) i wydajny kocioł ze stanowiącym wciąż nowość przegrzewaczem komorowym Schmidta. Prototyp zbudowała firma Hohenzollern w 1901 roku (oznaczony Cöln 21). Parowóz został oceniony pozytywnie, a na wystawie w Düsseldorfie nagrodzono go Złotym Medalem Państwowym. Produkcję seryjną nieco zmienionych parowozów uruchomiono w 1903 w firmie Schwarzkopff, która stała się ich głównym producentem (111 sztuk). Drugim co do liczby producentem był Hanomag (90), a ogółem były produkowane przez siedem firm. Od 1906 roku montowano zmieniony przegrzewacz rurowy Schmidta, przez co dymnica uległa skróceniu, walczak kotła – wydłużeniu, a długość parowozu wzrosła z 10,17 m do 10,5 m. Produkcja seryjna trwała od 1903 do 1909 roku, a dodatkowo w latach 1913–1916 roku Linke-Hoffmann wyprodukował trzy lokomotywy dla wojska. Ogółem od 1901 do 1916 roku wyprodukowano 275 sztuk tych lokomotyw, oznaczonych od 1906 roku jako pruska seria osobowa P6.

Po I wojnie światowej na PKP pracowały 44 maszyny pruskiej serii P6 uzyskane w ramach reparacji wojennych (była to największa liczba tych parowozów używanych poza Niemcami). Otrzymały one następnie oznaczenie serii Oi1 z numerami od 1 do 44. Po II wojnie światowej na polskich kolejach było eksploatowanych 30 maszyn tego typu, z nowymi numerami Oi1-1 do 31 (Oi1-4 był mylnie oznaczonym parowozem serii Oi101). Pracowały one do 1972 roku. Jedyny zachowany w Europie parowóz P6 (ex-Oi1-29, ex-BR 37 171) znajduje się w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie.

Na niemieckich kolejach w 20-leciu międzywojennym pracowały jako seria (Baureihe) 370-1 (numery inwentarzowe egzemplarzy od 37 001 do 37 163). Większość pracowała na terenie Prus Wschodnich. W Niemczech wycofano je z użytku na początku lat 50. XX w.

Po I wojnie światowej 24 lokomotywy otrzymała Belgia, 16 Francja, a po kilka sztuk inne kraje lub zarządy kolejowe. Cztery lokomotywy otrzymała w lutym 1920 roku Łotwa, gdzie zaliczono je do serii Bn, z numerami 51-54. Wszystkie dotrwały do aneksji Łotwy i zostały przejęta przez koleje radzieckie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Witkowski 1999 ↓, s. 13.
  2. 1 2 3 4 Witkowski 1999 ↓, s. 12.
  3. 1 2 3 Witkowski 1999 ↓, s. 12-13.
  4. ↑ Witkowski 1999 ↓, s. 14.
  5. 1 2 Witkowski 1999 ↓, s. 15.
  6. ↑ Toms Altbergs: Latvijas dzelzcelu lokomotīves. Riga, 2005, ss. 54-55, 155 (łot.)

Bibliografia