Amerykańskie logo | |||
Amerykański TurboGrafx-16 | |||
| Typ | |||
|---|---|---|---|
| Producent | |||
| Generacja | |||
| Premiera |
Japonia: 30 października 1987 | ||
| Nośniki danych | |||
| Kontrolery | |||
| Sprzedanych jednostek |
10 milionów | ||
| Najlepiej sprzedawana gra |
|||
| |||
TurboGrafx-16 – 8-bitowa konsola z 16-bitowym układem graficznym, wydana po raz pierwszy 30 października 1987 roku w Japonii, gdzie znana jest pod nazwą PC Engine.

Konsola powstała dzięki współpracy pomiędzy Hudson Soft (odpowiedzialna za produkcję chipów) oraz NEC (produkująca komputery z serii PC-xx). Obydwa przedsiębiorstwa połączyły się we wspólnym celu przejęcia rynku od popularnego w tym czasie Nintendo Famicom. Charakterystyczną cechą konsoli był jej niewielki rozmiar, osiągnięty głównie dzięki zastosowaniu tylko trzech układów scalonych oraz używania niewielkich, przypominających karty płatnicze nośników danych, znanych pod nazwą „HuCard” (od Hudson Card; w wersji Amerykańskiej znana bardziej jako „TurboChip”). Ze względu na ograniczania nałożone przez Nintendo w produkcji przez deweloperów gier na inne platformy, ustalono że Hudson będzie produkował software a NEC zajmie się hardwarem.

30 października 1987 konsola została zaprezentowana w Japonii, gdzie stała się hitem, sprzedając przez pierwsze parę miesięcy pół miliona sztuk. Wyniki te poważnie nadszarpnęły sprzedaż Sega Master System oraz Famicoma do tego stopnia, że Nintendo w odpowiedzi na premierę sprzętu zaczęła pracę nad nowym Super Famicomem. Pod koniec 1988 roku wydano PC Engine CD, przystawkę która pierwsza na świecie używała jako nośnika danych płyty CD-ROM. Do końca 1988 roku sprzedano prawie 3 miliony konsol. Również premiera Mega Drive w październiku 1988 roku niewiele zmieniła a PC Engine wyprzedził swojego rywala. Problemy pojawiły się w momencie premiery Super Famicom, który znacznie przewyższał możliwościami konsolę NEC. Pomimo przegranej z 16-bitowym Nintendo (17 milionów sztuk), PC Engine zajął solidne drugie miejsce w Japonii pośród konsol czwartej generacji (8 milionów sztuk), chwalony za dobrą grafikę i muzykę oraz solidną bibliotekę gier.

Zachęcony sukcesem w Japonii, NEC wydał konsolę w sierpniu 1989 roku w Stanach Zjednoczonych pod nazwą TurboGrafx-16.Japońska popularność konsoli nie przekładała się jednak na zainteresowanie w Ameryce Północnej, gdzie konsola nie sprzedawała się tak dobrze. Głównym powodem było słabe wsparcia twórców spowodowane wcześniej wspomnianymi ograniczeniami nałożonymi przez Nintendo dla wydawców. O ile w Japonii, tytuły od głównych deweloperów, czyli Namco i Hudson Soft, były dobrze przyjęte to w USA spotkały się ze średnim zainteresowaniem. Podobnie było z pierwszą dostępną grą na start, czyli Keith Courage in Alpha Zones, która nie reprezentowała pełnej mocy systemu. Samo urządzenie stało się ofiarą mocnej pozycji Nintendo oraz agresywnego marketingu Segi. Próbując rywalizować z konkurencyjnym Soniciem i Mario, amerykański oddział promował własną maskotkę czyli Bonk'a z gry Bonk's Adventure. Szacuje się, że sprzedano od 1 do 2 milionów sztuk w Ameryce Północnej, czyli dziesięć razy mniej niż Sega Genesis czy Super Nintendo.
Czwarta generacja gier wideo w Europie była czasem wzrostu importu z zagranicy, ze względu na blokady regionalne w systemach oraz niewydawaniem niektórych tytułów lokalnie. Proces ten zaczął się wraz z pojawieniem się PC Engine a później rozwinął wraz z wydaniem Super Nintendo oraz Sega Mega Drive. Lokalni dystrybutorzy przerabiali różne warianty konsoli oraz jej dodatki, tak aby odtwarzała się poprawnie w systemie telewizyjnym PAL (50 Hz) obowiązującym na kontynencie. Największą popularność importowany system zdobył w Wielkiej Brytanii, gdzie importem od 1989 roku zajmował się Micromedia i Francji oraz Krajach Beneluksu gdzie w 1990 roku powstała spółka Sodipeng (Société de Distribution de la PC Engine), utworzona specjalnie do sprzedaży systemu.
Początkowo NEC planował wydanie amerykańskiego TurboGrafx-16, jednak plany te wstrzymano. Zamiast tego w 1990 roku rozpoczęto sprzedaż innego modelu o nazwie TurboGrafx (bez liczby 16). System został wydany tylko w wybranych krajach (Wielka Brytania, Hiszpania, Portugalia) i cieszył się niewielką popularnością ze względu na ograniczoną liczbę egzemplarzy oraz sposób dystrybucji (sprzedaż wysyłkowa).
TurboGrafx ani jego importowane wersje nigdy nie trafiły do krajów Europy Środkowo Wschodniej, głównie z powodu ograniczeń importowych jak m.in COCOM. Były jednak opisywane w lokalnej prasie jak Top Secret czy Komputer.Jedynym krajem gdzie system ten był sprzedawany to Czechosłowacja, gdzie trafił klon o nazwie Super Engine II, jeden z wielu produkowanych na terenie Azji.
W 2020 roku wydano TurboGrafx-16 Mini, będące zminiaturyzowaną wersją systemu.

Na konsolę wydano prawie 678 gier. Do najlepiej sprzedających się należu m.in Bonk's Adventure. Wśród najlepiej ocenianych gier wymienia się m.in Street Fighter II': Champion Edition, Air Zonk, Dungeon Explorer, Gate of Thunder, Splatterhouse, Ys Book I & II, Castlevania: Rondo of Blood, R-Type, Neutopia II, Gomola Speed.