Sega Saturn (jap. セガサターン) – 32-bitowakonsola do gier wideo wyprodukowana przez Segę i wydana 22 listopada 1994 w Japonii, a 1 marca 1996 w Polsce. W dniu premiery konsoli w Japonii sprzedano ok. 170 000 egzemplarzy a w ciągu pierwszych 2 tygodni ponad 2,5 mln egzemplarzy. Konsola zajęła w 5. generacji konsol 3. miejsce pod względem sprzedaży, przegrywając z PlayStation i Nintendo 64. Urządzenie sprzedało się w liczbie zaledwie 10 mln egzemplarzy, kilkukrotnie mniej od swojego poprzednika.
Historia
Rozwój
Pierwszy model konsoli (wersja japońska)
Prace nad Saturnem rozpoczęto na początku lat 90. XX w. po sukcesie konsoli Mega Drive. Za nadzór nad projektem odpowiadał Hideki Sato, zastępca dyrektora generalnego ds. badań i rozwoju firmy Sega. Podobnie jak wydana wcześniej przystawka o nazwie Sega 32X, konsola miała mieć 32-bitową architekturę, co Sega zamierzała wykorzystać w marketingu. Konsolę oparto na konstrukcji automatu System 32, czyli na architekturze 2D, jednak zbliżająca się premiera PlayStation wymusiła stworzenie możliwości 3D. Zbytni pośpiech spowodował że opcja ta została słabo zaimplementowana. Sato później żałował, że systemu nie oparto na automacie Model 1, w pełni przystosowanym do grafiki 3D. Saturn posiadał również 2 procesory CPU aby system lepiej pracował, lecz skomplikowana konstrukcja oraz brak pomocy i instrukcji od Segi uniemożliwiła deweloperom używanie wszystkich aspektów urządzenia.. Pierwsze informacje o konsoli pojawiły się w 1993 roku w branżowych czasopismach ale została oficjalnie ogłoszona na targach Tokyo Toy Show w 1994 roku w odpowiedzi na premierę konsoli Atari Jaguar.
Japonia
Biała wersja konsoli, wydany w JaponiiJapońskie logo konsoli
Saturn został wydany 22 listopada1994 roku wraz z 5 grami (Virtua Fighter, Myst, Tama: Adventurous Ball in Giddy Labyrinth, Mahjong Goku Tenjiku, WanChai Connection). Najbardziej wyróżniającym się tytułem była bijatyka Virtua Fighter. PlayStation wydano 3 grudnia 1994 roku a najlepiej prezentującym się tytułem była wyścigówka Ridge Racer.. Wbrew początkowej przewadze Saturna, sprzedaż wyrównała się w maju 1995 roku na poziomie 1 miliona egzemplarzy. Przez kolejny okres liczba sprzedanych egzemplarzy obydwu konsol w Japonii była identyczna. Zadziałała dobra gama gier, z których najbardziej wyróżniały się serie RPG oraz tytuły automatowe np. Virtua Fighter 2 sprzedał w tym kraju więcej kopii niż Tekken 2. Jednak sukcesy Sony za granicą spowodowały, że deweloperzy coraz chętniej skupiali się na PlayStation zamiast Saturnie więc liczba gier oraz posiadaczy Sony w Japonii zaczynała rosnąć. Pomimo dobrych gier RPG, te nie mogły się równać z nowymi hitami od Square Soft i Enix. W 1997 roku stworzono reklamę z postacią Segata Sanshiro, maskotki parodiujące jednego z bohaterów filmu Akiry Kurosawy a kampania marketingowa pozwoliła na ustabilizowanie sprzedaży. Konsolę wycofano w 2000 roku i wiele sprzedanych Saturnów pochodzi właśnie z rynku japońskiego. Mimo gorszego wyniku od PlayStation i lepszego od Nintendo 64, sprzęt odniósł tutaj sukces i jest uważany przez część specjalistów za najpopularniejszy system produkcji Sega w Japonii.
Ameryka Północna
NetLink, usługa dostępna tylko w USA, Brazylii oraz w ramach testu w Finlandii
11 maja1995 roku szef Sega of America, Tom Kalinske, ogłosił na E3 przedwczesną premierę Sega Saturn z ceną 399 dolarów wraz z 5 tytułami Sega Worldwide Soccer, Clockwork Knight, Daytona USA, Panzer Dragoon, Pebble Beach Golf Links, Virtua Fighter. Było to zaskoczeniem dla przebywających tam osób, które spodziewały się premiery we wrześniu 1995 roku. W tym samym czasie, Sony ogłosiło że ich konsola będzie kosztować 299 dolarów co sprawiło że sprytny manewr Segi został określony przez ówczesną prasę jako jeden z najgorszych momentów w historii gier. Szybsza zapowiedź poskutkowała brakiem dostępnych konsol (których wyprodukowano tylko 30 000 sztuk) oraz oprogramowania, przez co większość sprzedawców nie miała czym handlować, coraz częściej przechodząc w zasięg sieci sprzedaży Sony. Do końca 1995 roku sprzedano 100 000 Saturnów i 800 000 PlayStation. Pomimo prowadzenia agresywnego i kosztownego marketingu przez Segę, próbowano ratować sprzedaż konsoli, obniżając jej cenę, a także przygotowując porty popularnych gier np. Resident Evil i FIFA International Soccer, ale produkt firmy dalej był wyprzedzany przez PSX. Dodatkowo dochodziły konflikty między amerykańskim a japońskim biurem. Kalinskie opuścił spółkę w połowie 1996 roku, a jego miejsce zajął Bernie Stolars, wcześniej odpowiedzialny za amerykański oddział Sony. Choć za jego czasów wprowadzono NetLink, czyli usługę internetową dla Sega Saturn, to większość osób zarzuca mu niechęć do gier RPG i konwersji automatowych, których nie chciał wydawać w Ameryce. Po premierze kolejnego konkurenta czyli Nintendo 64, który w przeciwieństwie do Super Nintendo zaczął od samego początku reklamować się agresywnie i w młodzieżowy sposób podobny jak kiedyś Genesis, Stolars powiedział na targach E3 w 1997 roku, że Saturn jest już spisany na straty i trzeba stworzyć jego następcę. Brakującym elementem była również nieobecność Sonica, maskotki Segi wykorzystywanego bardzo często w czasach Genesis, co wykorzystali Super Mario 64 (N64) oraz Crash Bandicoot (PSX). Pierwsza nowa odsłona serii niebędąca portem z innych platform pojawiła się w 1997 roku za sprawą Sonic R. Sprzedaż konsoli zakończono w 1998 roku.
Europa Zachodnia
Ogólne wyniki sprzedaży poszczególnych konsol na całym świecie
W Europie Zachodniej, Saturn trafił do sprzedaży 8 lipca1995, jednak oddział europejski był zaskoczony tak szybkim pojawieniem się konsoli. Nie opracowano ogólnej strategii marketingu oraz grupy odbiorczej, wbrew podobnej cenie konsoli do PlayStation, gry były droższe dla Saturna a sprzedaż w 1995 roku rozproszyła się z nową Mega Drive 32X. W 1996 roku podjęto próbę ratowania sprawy na targach ECTS, pokazując m.in. Nights into Dreams, który miał pełnić rolę Sonica na czas pojawienia się nowej gry, jednak według części osób przegrał on z Crashem. Pomimo trudności, europejski oddział wydał parę japońskich gier niedostępnych dla amerykanów. Doszło do kuriozalnej sytuacji gdzie Mega Drive do momentu wycofania pod koniec 1997 roku, sprzedawał w Europie znacznie więcej egzemplarzy niż Saturn. Poza Wielką Brytanią i Portugalią, konsola była w tyle za konkurencją oraz nie dorównywała sprzedaży poprzednikowi np. we Włoszech było 300,000 Mega Drive’ów kontra 10,000 Saturnów.
Polska
W Polsce konsola zadebiutowała 1 marca1996 roku podczas targów Play-Box ’96, a dystrybutorem było przedsiębiorstwo Bobmark International. W styczniu 1996 roku przedsiębiorstwo Lanser jako pierwsze w Europie Środkowo-Wschodniej dostało autoryzację na sprzedaż Sony PlayStation. O ile ceny gier były podobne dla obydwu systemów, to PSX był droższy od Saturna. Na Play Box 96 było także obecne Sony Poland, które choć początkowo nie było zainteresowania sprzedażą sprzętu, rozpoczęło promocje konsoli i przejęło dystrybucję pod koniec czerwca 1996 roku, obniżając cenę. W tym samym czasie, przedsiębiorstwo Bobmark w ramach specjalnej promocji obniżyło koszt jeszcze bardziej oraz zaoferowało nowy zestaw z grą Daytona USA. Sony nadgoniło tę cenę dopiero we wrześniu. Ponadto, systemy Segi były promowane przez pierwsze parę miesięcy w popularnym programie telewizyjnym Escape. Przez pierwszy rok, oba systemy cechowały się dużą akcją promocyjną oraz podobnymi cenami i liczbą sprzedanych egzemplarzy. Jednak wraz ze wzrostem piractwa na konsoli Sony oraz coraz większymi, globalnymi problemami Segi, polskie przedsiębiorstwo postanowiło jesienią 1997 roku, wycofać się z dalszej promocji Saturna. Dystrybucję przejęło na początku października przedsiębiorstwo Lanser, wcześniej wprowadzające sprzęt Sony na rynek. Nową cenę ustalono na poziomie PSX a za darmo dodano specjalny kontroler Voyager.
Cobra Light Gun – pistolet kompatybilny również z konsolą Sony PlayStation, posiada funkcję automatycznego przeładowywania co 1 lub 15 pocisków, regulowaną prędkość strzelania.
Virtua Gun – pistolet z funkcją automatycznego strzelania i przeładowywania, 3 prędkości strzelania lub pojedynczy strzał, przeładowanie maksymalnie co 15 pocisków lub ręcznie.
Inne
Shuttle Mouse – myszka, posiada 4 przyciski, z których jeden to START.
Urządzenie podłączone do złącza kontrolera, rozszerza konsolę o kolejnych pięć złącz, co umożliwia rozgrywkę wieloosobową. Niektóre tytuły wspierały podłączenie dwóch urządzeń, co umożliwiało grę nawet 12 graczom.
Floppy Disk Drive – napęd dyskietek 3,5" umożliwiający zapis stanów gry
Karta pamięci zapasowej Saturn Backup
Rozszerzenia korzystające ze slotu kartridzowego
Video CD Card – karta umożliwiająca odtwarzanie płyt Video CD
Saturn Backup Memory – karta umożliwiająca skopiowanie stanów gier
Extended RAM Cartridge – karta zwiększająca pojemność pamięci RAM konsoli, co w niektórych przypadka przekłada się na lepsze osiągi gier
Twin Advanced ROM – karty tworzone specjalnie do wybranych tytułów, w celu skrócenia czasów ładowania
NetLink – modem umożliwiający korzystanie z dedykowanego serwisu
Nieoficjalne rozszerzenia
Action Replay Plus – karta umożliwiająca stosowanie kodów w grach, zdejmuje blokadę regionalną, i podobnie jak Extended RAM Cartridge, rozszerza pojemność pamięci RAM konsoli
Action Replay/GameShark – karta umożliwiająca stosowanie kodów w grach
