Efedrin

Efedrin
(1R,2S)-efedrin molekülünün kimyasal yapısı
(1R,2S)-efedrin molekülünün top ve çubuk modeli
(−)-(1R,2S)-efedrin molekülünün kimyasal yapısı (üst) ve top ve çubuk modeli (alt)
Klinik verisi
Telaffuzdinlei/ɪˈfɛdrɪn/ or /ˈɛfɪdriːn/
Ticari adlarAkovaz, Corphedra, Emerphed, diğerleri
Diğer adlar(−)-Ephedrine; (1R,2S)-Ephedrine; (1R,2S)-β-Hydroxy-N-methylamphetamine; (1R,2S)-β-Hydroxy-N-methyl-α-methyl-β-phenethylamine
AHFS/Drugs.comEphedrine: Monografi
HCl: Monografi
Sulfate: Monografi
Gebelik
kategorisi
  • AU: A
Uygulama
yolu
Ağızdan, intravenöz (IV), intramüsküler (IM), subkütan (SC)
ATC kodu
Hukuki durum
Hukuki durum
Farmakokinetik veri
Biyoyararlanım%88
Protein bağlanma~%24–29 (%5–10 albümine)
MetabolizmaBüyük ölçüde metabolize edilmez
Metabolitler• Norefedrin
Etki başlangıcıOral: 15–60 dk.
IM: 10–20 dk.
IV: Hızlı
Eliminasyon yarı ömrü6 sa.
Etki süresiOral: 2–4 sa.
IV/IM: 60 dk.
BoşaltımÇoğunlukla üre (%60 değişmeden)
Tanımlayıcılar
  • (1R,2S)-2-(methylamino)-1-phenylpropan-1-ol
CAS Numarası
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
CompTox Bilgi Paneli (EPA)
ECHA Bilgi Kartı100.005.528 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Kimyasal ve fiziksel veriler
FormülC10H15NO
Mol kütlesi165,236 g·mol−1
3D model (JSmol)
  • C[C@@H]([C@@H](C1=CC=CC=C1)O)NC
  • InChI=1S/C10H15NO/c1-8(11-2)10(12)9-6-4-3-5-7-9/h3-8,10-12H,1-2H3/t8-,10-/m0/s1 
  • Key:KWGRBVOPPLSCSI-WPRPVWTQSA-N 

Efedrin, anestezi sırasında düşük kan basıncını önlemek için sıklıkla kullanılan bir merkezî sinir sistemi (CNS) uyarıcısıdır. Astım, narkolepsi ve obezite için de kullanılmıştır ancak tercih edilen tedavi değildir. Burun tıkanıklığında faydası belli değildir. Ağız yoluyla veya kas içine, damara veya derinin hemen altına enjeksiyonla alınabilir. İntravenöz kullanımla etkisi hızlı olurken, kas içine enjeksiyon 20 dakika, ağızdan enjeksiyon ise bir saat sürebilir. Enjeksiyonla verildiğinde yaklaşık bir saat sürer ve ağızdan alındığında dört saate kadar sürebilir.

Yaygın yan etkiler arasında uyku güçlüğü, kaygı, baş ağrısı, halüsinasyonlar, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atış hızı, iştahsızlık ve idrara çıkamama yer alır. Ciddi yan etkiler inme ve kalp krizini içerir. Hamilelikte muhtemelen güvenli olmakla birlikte, hamilelerde kullanımı yeterince araştırılmamıştır. Emzirme döneminde kullanılması önerilmez. Efedrin, α ve β adrenerjik reseptörlerin aktivitesini artırarak çalışır.

Efedrin ilk olarak 1885'te izole edildi ve 1926'da ticari kullanıma girdi. Dünya Sağlık Örgütü’nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur. Normalde Ephedra cinsi bitkilerde bulunur. Efedrin içeren diyet takviyeleri, varlığının má huáng tarafından not edildiği geleneksel Çin tıbbında kullanılanlar dışında, Amerika Birleşik Devletleri'nde yasa dışıdır.

Tıbbi kullanım

Efedrin Sülfat (1932), Efedrin Bileşik (1932) ve Swan-Myers Efedrin Inhalant No. 66 (1940 dolaylarında)

Hem efedrin hem de psödoefedrin kan basıncını yükseltir ve bronkodilatör görevi görür, psödoefedrin ise önemli ölçüde daha az etkiye sahiptir.

Efedrin taşıt tutmasını azaltabilir, ancak esas olarak taşıt tutması için kullanılan diğer ilaçların yatıştırıcı etkilerini azaltmak için kullanılmıştır.

Efedrinin erken çocukluk dönemindeki konjenital miyastenik sendromda ve hatta yeni bir COLQ mutasyonu olan erişkinlerde bile hızlı ve uzun süreli yanıt verdiği bulunmuştur.

Kilo kaybı

Efedrin

İlaç Etkileşimleri

MAO inhibitörleri, alkol, ergo alkaloidleri, oksitosin, dijital ve halotanla birlikte kullanılmamalıdır.

Ayrıca bakınız