1876

1876
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1860-1869 · 1870-1879 · 1880-1889
Jaren:	<< · < · 1875 · 1876 · 1877 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2629 MMDCXXIX
Armeense jaartelling:		1325 – 1326 ԹՎ ՌՅԻԵ – ՌՅԻԶ
Chinese jaartelling:		4572 – 4573 壬亥 – 癸子
Christelijke jaartelling:		1876 MDCCCLXXVI
Ethiopische jaartelling:		1868 – 1869
Hebreeuwse jaartelling:		5636 – 5637
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1931 – 1932
- Shaka Samvat		1798 – 1799
- Kali yuga		4977 – 4978
Iraanse jaartelling:		1254 – 1255 ۱۲۵۴ – ۱۲۵۵
Islamitische jaartelling:		1292 – 1293 ١٢٩٣ – ١٢٩٢
Maçonnieke jaartelling:		5875 – 5876
1876 naar onderwerp
Lijst van landen
Sport (categorie)
Juliaanse kalender van 1876
Gregoriaanse kalender van 1876

Het jaar 1876 is het 76e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - De Mark vervangt de munteenheden van de Duitse deelstaten als wettig betaalmiddel. De munten en bankbiljetten zijn inwisselbaar tegen goud.
• 3 - Klaas Kater richt het Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium op, een protestants-christelijke afsplitsing van het Algemeen Nederlandsch Werklieden Verbond. Aanleiding tot de breuk is de schoolstrijd.
• 22 - De Almanakredactie van het Leids Studentencorps laat op haar dagje uit een "kiekje" maken door de fotograaf Israël Kiek.
• 31 - Oprichting van de Hollandsche Teekenmaatschappij door een aantal schilders van de Haagse school.
• januari - Eerste begrafenis op Moscowa buiten Arnhem.

maart

• 5 - Het eerste nummer verschijnt in Milaan van de Corriere della Sera.
• 7 - Alexander Graham Bell ontvangt patent voor de door Antonio Meucci uitgevonden telefoon. Drie dagen later spreekt hij in zijn toestel de historische woorden tegen zijn assistent: Mr. Watson, come here. I want to see you.
• maart - Rusland bezet het Kanaat Kokand en geeft, in de woorden van tsaar Alexander II, gehoor aan de wens van de onderdanen van de Khan om Russische burgers te worden.

april

• Opstand in Bulgarije tegen de Osmaanse overheersing.

mei

• 6 - Bij een oproer in de Osmaanse stad Thessaloniki worden de Duitse en de Franse consul door fanatieke moslims gedood.
• 8 - Truganini, de laatste Aboriginal uit Tasmanië overlijdt.
• 13 - Officiële opening van de spoorlijn Amersfoort-Apeldoorn-Zutphen door de HSM, de treinen gaan rijden op 15 mei.
• 18 - De Franse dichter Arthur Rimbaud meldt zich bij het Koloniaal Werfdepot te Harderwijk aan voor legerdienst in Nederlands-Indië.
• 26 - De Nederlandse delicatessehandelaar Jacq. P. Lissone opent het eerste reisbureau op het Europese vasteland: Lissone-Lindeman.

juni

• 14 - Ongeveer 70.000 zaden van de Braziliaanse rubberboom worden uitgezaaid in de Kew Gardens bij Londen. Daaruit zullen de 2800 zaailingen voortkomen waarvan alle rubberbomen in Azië afkomstig zijn.
• 25 - De Sioux- en de Cheyenne-Indianen winnen de Slag bij de Little Bighorn in de Black Hills in Dakota. Een Amerikaans cavalerieregiment onder leiding van kolonel George Armstrong Custer wordt verpletterend verslagen.
• 30 - Servië en Montenegro verklaren het Osmaanse Rijk de oorlog wegens wat ze noemen de onderdrukking van de Slaven in Bosnië-Herzegowina.

juli

• 1 - Met de inlijving bij het koninkrijk Pruisen komt er een eind aan de aparte status van het hertogdom Lauenburg. Het land gaat deel uitmaken van de provincie Sleeswijk-Holstein.
• 24 - De herverkiezing van de Mexicaanse president Sebastián Lerdo wordt door zijn tegenstanders niet erkend. José María Iglesias roept zich uit tot president.

augustus

• 13 - De eerste Bayreuther Festspiele onder leiding van Richard Wagner beginnen met, ook voor de eerste keer, een integrale opvoering van zijn Der Ring des Nibelungen.

september

• 1 - De koninklijke sterrenwacht van Brussel maakt het eerste weerbulletin. Het is gebaseerd op de analyse van synoptische kaarten.
• 11 - Begin van het Kermisoproer in Amsterdam. De bevolking komt in opstand tegen het afschaffen van de jaarlijkse kermis.

november

• 1 - In Nederland wordt het Noordzeekanaal geopend.
• 21 - Generaal Porfirio Díaz arriveert in Mexico-Stad: begin van het Porfiriaat.

december

• 4 - De Luikenaar Georges Nagelmaekers richt de Compagnie Internationale des Wagons-Lits op om naar voorbeeld van het Amerikaanse Pullman luxe slaaptreinen te exploiteren.
• 8 - De gouverneur van Suriname Cornelis Ascanius van Sypesteyn voert de leerplicht in voor kinderen tussen 6 en 12 jaar. De kolonie is het moederland daarmee 25 jaar voor. Het Nederlands wordt de enige onderwijstaal.

zonder datum

• Watersnood van 1876
• In Nederland wordt de Wet op het Hoger Onderwijs ingevoerd. Op de universiteiten neemt het Nederlands als voertaal de plaats in van het Latijn.
• Seth Tomas ontwerpt een uurwerk met alarm: de wekker is uitgevonden.
• In New York wordt het Central Park geopend.
• H.J. Heinz Company introduceert tomatenketchup.
• Nederland en Pruisen sluiten een waterverdrag. Vaarwegen in de beide landen zullen worden verbonden om de handel te bevorderen, zo zal een Kanaal Almelo-Nordhorn worden gegraven.

Muziek

• Giacomo Puccini componeert de Preludio in Mi minore
• Pjotr Iljitsj Tsjaikovski componeert de balletsuite Het Zwanenmeer
• In Wenen wordt de première opgevoerd van de opera Jocondo van Carl Zeller
• Edvard Grieg voltooit zijn Ballade i g-moll in het voorjaar
• 30 augustus: Zion van Niels Gade is voor het eerst te beluisteren.

Literatuur

• George Eliot schrijft Daniel Deronda
• Mark Twain schrijft The Adventures of Tom Sawyer (De Lotgevallen van Tom Sawyer)
• Jack London wordt geboren

Beeldende kunst

• 
  De overstroming bij Port Marly (1876) Alfred Sisley
• 
  Emancipation Memorial (1876) Thomas Ball, Lincoln Park, Washington D.C.
• 
  Bal au Moulin de la Galette (1876) Pierre-Auguste Renoir, Musée d'Orsay

Bouwkunst

• 
  Beukenhof, Vichte, België (1876)

Geboren

Overleden

januari

• 7 - Maria Theresia Haze (83), Belgisch ordestichtster

februari

• 2 - John Forster (63), Engels literair criticus en biograaf van Dickens
• 24 - Jan Pieter Heije (66), Nederlands arts en dichter
• 24 - Joseph Jenkins Roberts (66), Liberiaans staatsman
• 29 - Jozef Van Lerius (52), Belgisch kunstschilder

maart

• 8 - Louise Colet (65), Frans dichteres en schrijfster

mei

• 15 - Snowshoe Thompson (49), Noors-Amerikaans postbode-te-ski
• 19 - Guillaume Groen van Prinsterer (74), Nederlands politicus

juni

• 8 - George Sand (71), Frans schrijfster

juli

• 1 - Michail Bakoenin (62), Russisch anarchist
• 11 - Ottho Gerhard Heldring (72), Nederlands predikant en schrijver

oktober

• 1 - James Lick (80), Amerikaans pianobouwer, vastgoedmagnaat, hovenier en filantroop

november

• 24 - Maria Francesca Rossetti (49), Engels schrijfster
• 28 - Karl Ernst von Baer (84), Duits-Baltisch bioloog
• 29 - Giacinto Gigante (70), Italiaans kunstschilder

Zie de categorie 1876 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.