EDTA

EDTA
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały, krystaliczny proszek
Wzór Hilla

C10H16N2O8

Inne wzory

[CH2N(CH2CO2H)2]2

Masa molowa

292,24 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

60-00-4

PubChem

6049

DrugBank

DB00974

Podobne związki
Podobne związki

tetraacetyloetylenodiamina, EGTA, kwas nitrylotrioctowy

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC

V03AB03

EDTA (z ang. ethylenediaminetetraacetic acid), kwas wersenowy – organiczny związek chemiczny, kwas polikarboksylowy i jednocześnie α-aminokwas. Z mocnymi wodorotlenkami tworzy sole werseniany. Jest szeroko stosowanym czynnikiem kompleksującym wiele kationów metali (Ca2+, Mg2+, Fe3+), zwykle w postaci soli disodowej (wersenian disodowy) ze względu na jej większą rozpuszczalność w wodzie (tzw. komplekson III).

Otrzymywanie

EDTA otrzymywane jest w formie soli tetrasodowej przez alkilowanie etylenodiaminy. Przemysłowo istotne procesy to:

Zastosowania EDTA i jego soli

Kompleks chelatowy EDTA z jonem metalu (M)

Ważnym zastosowaniem EDTA jest maskowanie jonów metali – na przykład bizmutu, chromu(III), cynku, cyrkonu, glinu, kadmu, kobaltu, magnezu, miedzi, niklu, ołowiu, toru, wanadu, żelaza(III) – które jest możliwe w wyniku tworzenia z nimi kompleksów chelatowych. Właściwości chelatujące kwasu wersenowego są na tyle silne, że tworzy on kompleksy nawet z berylowcami.

Zestawienie zastosowań EDTA i jego soli:

Logarytmy stałych tworzenia kompleksów jonów metali z EDTA (log β1)
Ag+ 7,3 Al3+ 16,3 Ba2+ 7,9 Be2+ 8,7[potrzebny przypis]
Bi3+ 27,8 Ca2+ 10,7 Ce3+ 16,0[potrzebny przypis] Cd2+ 16,5
Cf3+ 19,1 Co2+ 16,3 Co3+ 36,0 Cr2+ 13,0[potrzebny przypis]
Cr3+ 23,4 Cu+ 8,5[potrzebny przypis] Cu2+ 18,8 Eu2+ 10,2[potrzebny przypis]
Eu3+ 17,4[potrzebny przypis] Fe2+ 14,3 Fe3+ 25,1 Hg2+ 21,7
K+ 0,5[potrzebny przypis] La3+ 15,5 Li+ 2,8[potrzebny przypis] Mg2+ 8,8
Mn2+ 13,9 Na+ 1,8[potrzebny przypis] Ni2+ 18,6 Pb2+ 18,0
Sc3+ 23,1 Sr2+ 8,7 Y3+ 18,1 Zn2+ 16,5