EDTA
EDTA
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC )
kwas (etylenodiamino) tetraoctowy
Inne nazwy i oznaczenia
farm.
łac. acidum edeticum
inne
kwas etylenodiaminotetraoctowy, kwas wersenowy, kwas edetynowy, komplekson II
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały, krystaliczny proszek
Wzór Hilla
C10 H16 N2 O8
Inne wzory
[CH2 N(CH2 CO2 H)2 ]2
Masa molowa
292,24 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS
60-00-4
PubChem
6049
DrugBank
DB00974
SMILES
C(CN(CC(=O)O)CC(=O)O)N(CC(=O)O)CC(=O)O
InChI
InChI=1S/C10H16N2O8/c13-7(14)3-11(4-8(15)16)1-2-12(5-9(17)18)6-10(19)20/h1-6H2,(H,13,14)(H,15,16)(H,17,18)(H,19,20)
InChIKey
KCXVZYZYPLLWCC-UHFFFAOYSA-N
Podobne związki
Podobne związki
tetraacetyloetylenodiamina , EGTA , kwas nitrylotrioctowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotycząstanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC
V03AB03
Uwagi terapeutyczne
Drogi podawania
domięśniowo, dożylnie
EDTA (z ang. ethylenediaminetetraacetic acid ), kwas wersenowy – organiczny związek chemiczny , kwas polikarboksylowy i jednocześnie α-aminokwas . Z mocnymi wodorotlenkami tworzy sole werseniany . Jest szeroko stosowanym czynnikiem kompleksującym wiele kationów metali (Ca2+ , Mg2+ , Fe3+ ), zwykle w postaci soli disodowej (wersenian disodowy ) ze względu na jej większą rozpuszczalność w wodzie (tzw. komplekson III).
Otrzymywanie
EDTA otrzymywane jest w formie soli tetrasodowej przez alkilowanie etylenodiaminy . Przemysłowo istotne procesy to:
Zastosowania EDTA i jego soli
Kompleks chelatowy EDTA z jonem metalu (M)
Ważnym zastosowaniem EDTA jest maskowanie jonów metali – na przykład bizmutu , chromu(III) , cynku , cyrkonu , glinu , kadmu , kobaltu , magnezu, miedzi, niklu , ołowiu , toru , wanadu , żelaza(III) – które jest możliwe w wyniku tworzenia z nimi kompleksów chelatowych . Właściwości chelatujące kwasu wersenowego są na tyle silne, że tworzy on kompleksy nawet z berylowcami .
Zestawienie zastosowań EDTA i jego soli:
Logarytmy stałych tworzenia kompleksów jonów metali z EDTA (log β1 )
Ag +
7,3
Al 3+
16,3
Ba 2+
7,9
Be 2+
8,7[ potrzebny przypis ]
Bi 3+
27,8
Ca 2+
10,7
Ce 3+
16,0[ potrzebny przypis ]
Cd 2+
16,5
Cf 3+
19,1
Co 2+
16,3
Co3+
36,0
Cr 2+
13,0[ potrzebny przypis ]
Cr3+
23,4
Cu +
8,5[ potrzebny przypis ]
Cu2+
18,8
Eu 2+
10,2[ potrzebny przypis ]
Eu3+
17,4[ potrzebny przypis ]
Fe 2+
14,3
Fe3+
25,1
Hg 2+
21,7
K +
0,5[ potrzebny przypis ]
La 3+
15,5
Li +
2,8[ potrzebny przypis ]
Mg 2+
8,8
Mn 2+
13,9
Na +
1,8[ potrzebny przypis ]
Ni 2+
18,6
Pb 2+
18,0
Sc 3+
23,1
Sr 2+
8,7
Y 3+
18,1
Zn 2+
16,5