Godzinowice

Godzinowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Oława

Liczba ludności (III 2011)

178

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-200

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0879400

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oława, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Ziemia50°54′33″N 17°15′43″E/50,909167 17,261944

Godzinowice (niem. Giesdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wieś znajduje się 4,5 kilometra od Oławy. Wieś ma powierzchnię 247,69 ha.

Podział administracyjny

W okresie pruskim Godzinowice należały do gminy z siedzibą w Jaczkowicach (Jätzdorf), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. Godzinowice były częścią powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. należał do wydzielonej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś znajdowała się na terenie gminy Polwica. W latach 1954-1959 wieś należała do gromady Niwnik, której w 1959 r. była siedzibą. W latach 1960–1968 wieś należała i była siedzibą gromady Godzinowice, a po jej zniesieniu należała w latach 1968-1972 do gromady Godzikowice. Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej Oława. Do 1975 r. wieś była częścią powiatu oławskiego województwa wrocławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia

Wieś o układzie ulicówki rozbudowanej na skrajach wsi, powstała w XIII w. W XIII w. wieś miała powierzchnię 14 1/2 łana, z czego 4 łany posiadał folwark, 1 1/2 wolnego łana posiadał sołtys, a 8 3/4 łana czynszowego posiadali osadnicy. W 1358 r. wieś posiadał Ulrich von Münsterberg, a od 1377 r. właścicielem wsi była kolegiata św. Jadwigi w Brzegu, ufundowana przez księcia brzeskiego Ludwika I. W okresie pruskim wieś należała do pruskiego królewskiego urzędu fundacyjnego (Stifts-Amt) w Brzegu, który jest wspominany jako właściciel wsi w latach 1783, 1819, 1830 i 1845.

W czasie II wojny światowej 23 stycznia 1945 r. dotychczasowi niemieccy mieszkańcy wsi zostali ewakuowani na rozkaz kierownictwa okręgowego NSDAP. Wieś została zajęta ok. 29 stycznia 1945 r. przez oddziały Armii Czerwonej, lecz została odbita 31 stycznia 1945 r. przez kontratak niemieckich oddziałów z 269 Dywizją Piechoty na czele, nacierających od strony Gaju Oławskiego. Wieś została ponownie zajęta ok. 6 lutego 1945 r. przez oddziały radzieckie.

W 2009 r. w świetlicy wiejskiej organizowane były zajęcia rekreacyjne dla młodzieży.

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Godzinowice nosiły następujące nazwy:

  • od 1358 r. do XVI w.: Goswinsdorf
  • 1783 r. Giesdorf
  • do 1945 r. Giesdorf (niemiecka nazwa wsi)
  • do kwietnia 1947 r. Gocinowice (nazwa wsi wprowadzona po ustanowieniu administracji polskiej, wspomniana w tomie II „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1881 r.)
  • maj-czerwiec 1947 r. Gosławice lub Gosławice Śląskie
  • od lipca 1947 r. Godzinowice

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Giesdorf" do grupy nazw wsi wywodzących się od imion zasadźców, lecz które stały się nierozpoznawalne w języku ludowym na skutek zmian głosek i skróceń. Adamy podawał znaczenie nazwy wsi w języku niemieckim jako "Dorf des Goswin (Godwin)".

Gospodarka

W 1783 r. we wsi odnotowano uprawę tytoniu. W XIX w. wieś była znana z uprawy tytoniu. W 1819 r. we wsi znajdowała się karczma i kuźnia. W połowie XIX w. we wsi znajdował się oprócz karczmy i kuźni także zakład kołodziejski (stelmach). W 1845 r. odnotowano hodowlę 1000 owiec i uprawę tytoniu. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 250 ha, z czego pola uprawne stanowiły 237 ha, łąki 3 ha, a lasy 2 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 32,12 marek niemieckich za hektar pola, 23,50 marek za hektar łąki i 14,10 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 251 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 31,95 reichsmarek za hektar.

W miejscowości od 1910 r. znajdował się przystanek kolejowy z ładownią Godzinowice. Istniał on do 1973 r., kiedy został on zlikwidowany wraz z linią kolejową Oława-Boreczek, na której się znajdował.

W 2014 r. we wsi znajdowało się kilka gospodarstw rolnych.

Teraźniejszość

Wieś nie posiada ani sieci wodociągowej, ani kanalizacji.

We wsi znajduje się świetlica wiejska.

Zabytki

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

Demografia

W 1783 r. Godzinowice miało 93 mieszkańców. W 1819 r. wieś zamieszkiwało 120 osób, w 1830 r. 124 osoby, w 1845 r. 202 osoby, w 1871 r. 192 osoby, w 1885 r. 201 osób, a w 1895 r. 180 osób. W 1905 r. Godzinowice zamieszkiwało 165 osób, w 1925 r. 178 osób, w 1935 r. 169 osób, a w 1939 r. 154 osoby. Na początku XXI w., w 2001 r. Godzinowice miało 160 mieszkańców.

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2011 r. liczba ludności we wsi Godzinowice wynosiła 178 osób, z czego 48,3% mieszkańców stanowiły kobiety, a 51,7% ludności mężczyźni. W 2021 r. wieś miała 155 mieszkańców, a w 2025 r. 148 mieszkańców.

W 1925 r. na 178 mieszkańców wsi 85 było mężczyznami, a 93 kobietami. We wsi mieszkało 95 ewangelików i 82 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Oławie (Ohlau), a katolicy do parafii w Oławie.

Liczba ludności Godzinowic

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 320 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 34241.
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. Nr 111, poz. 719 (ISAP))
  5. 1 2 Sołectwa » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Giesdorf Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-07-31] (niem.).
  7. 1 2 Piotr Turek, Odlotowe Godzinowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 42 (1118), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 16 października 2014, s. 30, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-30] (pol.).
  8. ↑ Giesdorf 3) Kr. Ohlau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 569 [dostęp 2026-07-31].
  9. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-31] (niem.).
  10. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  11. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  12. ↑ Uchwała Nr 28/58 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 1958 r. w sprawie przeniesienia siedziby Gromadzkiej Rady Narodowej Niwnik ze wsi Niwnik do wsi Godzinowice w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 1959 r., Nr. 1, Poz. 4)
  13. ↑ Uchwała Nr 7 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 24 marca 1959 r. w sprawie połączenia gromady Gaj Oławski z gromadą Niwnik w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 30), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad
  14. ↑ Uchwała Nr XXI/110/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 maja 1968 r. w sprawie zniesienia, łączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 sierpnia 1968 r., Nr. 6, Poz. 33)
  15. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  16. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  17. ↑ 1973 - powstanie gminy Oława » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  18. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  19. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl, 30 maja 1975 [dostęp 2026-08-18] (pol.).
  20. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  21. ↑ Kościół św. Jadwigi - BRZEG.COM.PL - portal niezależny od 2005 [online], www.brzeg.com.pl, 13 lutego 2005 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  22. ↑ Przemysław Pawłowicz, 61 lat temu pod Oławą, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 7 (666), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 16 lutego 2006, s. 24-25, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-11] (pol.).
  23. ↑ Przemysław Pawłowicz, 61 lat temu pod Oławą (3), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 9 (668), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 2 marca 2006, s. 32-33, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-11] (pol.).
  24. 1 2 Xawery Piśniak, Zrujnowane świetlice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 27 (843), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 9 lipca 2009, s. 14, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-11] (pol.).
  25. 1 2 Filip Sulimierski, Gocinowice, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II (Derenek – Gżack), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1881, s. 642 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  26. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  27. 1 2 Godzinowice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 17 maja 2026 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  28. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 92 [dostęp 2026-07-31] (pol. • niem.).
  29. ↑ Antoni Markiewicz, Tytoniowe wspomnienie, Jerzy Kamiński (red.), „Wiadomości Oławskie”, 17 (81), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 18 sierpnia 1994, s. 13 [dostęp 2026-11-11] (pol.).
  30. ↑ Linia Oława-Boreczek, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 5 maja 2024 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  31. ↑ Bartosz Kruk, Krzysztof A. Trybulski (oprac.), Zapomniana kolejka Oława - Boreczek (2), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 42 (910), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 21 października 2010, s. 35, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-11] (pol.).
  32. ↑ Woda, kanalizacja » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  33. ↑ Raport o stanie gminy..., s. 41
  34. ↑ Wykaz zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu - dawne województwo wrocławskie (dostęp 2026-07-31)
  35. 1 2 Liczba mieszkańców gminy Oława, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej, bip.gminaolawa.pl, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-07-31] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne