Lizawice

Lizawice
wieś
Ilustracja
Przystanek kolejowy w Lizawicach (2014)
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Oława

Liczba ludności (III 2011)

159

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-200

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0879469

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oława, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Lizawice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Lizawice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Lizawice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Lizawice”
Ziemia50°58′25″N 17°12′55″E/50,973611 17,215278
Multimedia w Wikimedia Commons

Lizawice (niem. Leisewitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Informacje ogólne

Wieś położona jest 8 kilometrów od Oławy. Ma powierzchnię 169,20 ha.

Na terenie wsi znajduje się przystanek kolejowy Lizawice, znajdujący się na trasie linii kolejowej nr 132, łączącej Wrocław z Oławą, Brzegiem, Opolem i Bytomem.

Podział administracyjny

W okresie pruskim wieś należała do gminy z siedzibą w Zabardowicach (Seiffersdorf), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy Marcinkowice. W latach 1954-1972 wieś wchodziła w skład gromady Marcinkowice. Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej Oława. Do 1975 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego województwa wrocławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia

Teren obecnej wsi był zamieszkiwany już w okresie kultury łużyckiej (lata ok. 1300-400 p.n.e.), a na terenie Lizawic odnalezione zostały kilka groby ciałopalne z tego okresu.

Wieś starosłowiańska o układzie rozwiniętej w formie piórkowatej wsi ze skrzyżowaniem w środku, będącej pierwotnie osadą majątkową. Najpóźniej w 1352 r. uzyskała lokację na prawie niemieckim. W 1358 r. znajdował się wolny folwark o powierzchni 4 łanów, którego właścicielem był Johann Senicz. Sama zaś wieś należała do klasztoru św. Macieja we Wrocławiu, należącego do zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, do czasu sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r.. W 1783 r. wolny majątek we wsi należał do Gottlieba Sommera. Po sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r. wieś należała do urzędu domenalnego (Domainen-Amt) w Kotowicach (Kottwitz), a w 1830 r. majątek we wsi należał do Friedricha Wilhelma Freege.

W 1842 r. wieś została połączona linią kolejową z Wrocławiem i Oławą, która była pierwszą linią kolejową na terenie współczesnej Polski. W 1845 r. Lizawice były częścią wsi Baruszowice (Baumgarten), będącej obecnie częścią Oławy. Od 1856 r. wolny majątek we wsi należał do rodziny Neugebauer, w 1894 r. majątek należał do fabrykanta Karla Neugebauera z Wrocławia, a w 1937 r. do Richarda Neugebauera. W 1940 r. wybudowana została bocznica kolejowa łącząca stację kolejową w Lizawicach z lotniskiem wojskowym w Stanowicach.

W czasie II wojny światowej wieś została zajęta pierwotnie 27 stycznia 1945 r. przez oddziały Armii Czerwonej nacierające od strony przyczółka w Siedlcach, jednak tego samego dnia Lizawice zostały odbite w wyniku kontrataku przez oddziały niemieckie (w tym oddziału uzbrojonego w 12 czołgów PzKpfw IV) pod wodzą generała brygady i komendanta 5. szkoły kadetów lotnictwa wojskowego w podwrocławskich Strachowicach Schulza. Wieś została ponownie zajęta przez radzieckie oddziały pancerne nacierające od strony południowo-wschodniej części Siedlec i znad Odry z punktu przeprawy w okolicach Ratowic 28 stycznia 1945 r.. Około 31 stycznia 1945 r. wieś została zajęta przez kontraatakujące niemieckie oddziały piechoty i grenadierów pancernych, które utrzymały wieś do 11 lutego 1945 r., kiedy wieś ponownie została została zajęta przez oddziały 173 Gwardyjskiego Pułku Piechoty 34 Gwardyjskiego Korpusu Strzeleckiego Armii Czerwonej.

Po II wojnie światowej na terenie wsi znajdowała się mogiła zbiorowa 60 niemieckich żołnierzy poległych w 1945 r.. We wsi osiedlili się polscy i ukraińscy osadnicy z Kresów Wschodnich, przy czym Ukraińcy szybko ulegli procesowi asymilacji z ludnością polską. Na początku lat 50. XX w. we wsi otwarty został punkt kasowy Gminnej Kasy Spółdzielczej (późniejszego Banku Spółdzielczego) w Oławie. W 2003 r. we wsi wybudowana została sieć wodociągowa. We wsi w latach 2004-2006 istniał klub piłki nożnej Orzeł Lizawice, który w sezonie 2005/06 brał udział w meczach klasy B w grupie Wrocław VII. W 2012 r. we wsi odbyły się dożynki gminy wiejskiej Oława, zorganizowane razem z Marcinkowicami i Sobociskiem (z obydwu tych wsi pochodzili starostowie dożynek gminnych w 2012 r.: odpowiednio Bernarda Niebylska i Jerzy Siatkowski). W 2015 r. we wsi wybudowana została kanalizacja.

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Lizawice nosiły następujące nazwy:

  • 1342 r: Lyzalicz
  • 1387 r: Leysewitz
  • 1783 r: Leisewiz
  • do 1945 r.: Leisewitz (niemiecka nazwa wsi)
  • czerwiec-sierpień 1945 r: Lizalice (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej)
  • 1945-1947 r: Licajce
  • od 1947 r.: Lizawice (obecna nazwa wsi)

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Leisewitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od nazw rodzaju terenu i ukształtowania lokalnego krajobrazu. Adamy podawał starosłowiańskie nazwy wsi „Ligawica” i „Lyzalicz” oraz ich znaczenie w języku niemieckim jako "Lehmiger Moorboden".

Gospodarka

W 1358 r. we wsi znajdował się folwark. W 1819 r. we wsi znajdowała się kuźnia. W 1830 r. oprócz pałacu rodowego we wsi znajdowały się folwark, gorzelnia i młyn z wiatrakiem. W połowie XIX w. we wsi znajdowały się folwark, gorzelnia, karczma i kuźnia. W 1845 r. odnotowano we wsi hodowlę 700 owiec merynosów i 55 sztuk bydła, a także uprawę rzepaku.

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 300 ha, z czego pola uprawne stanowiły 262 ha, łąki 19 ha, a lasy 0,4 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 25,85 marek niemieckich za hektar pola, 23,50 marek za hektar łąki i 9,40 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 247,6 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 25,95 reichsmarek za hektar. We wsi znajdowała się od 1842 r. stacja kolejowa.

W okresie PRL-u i do 1993 r. we wsi znajdował się zakład rolny, należący do jednostki w Teodorowie będącej częścią państwowego gospodarstwa rolnego w Polwicy.

W 2004 r. stacja kolejowa w Lizawicach w wyniku modernizacji linii kolejowej Wrocław-Opole została zdegradowana do rangi przystanku kolejowego. Zlikwidowano trzy dodatkowe tory oraz bocznicę na zlikwidowane lotnisko wojskowe w Oławie, a dotychczasowy dworzec z kasą biletową i poczekalnią został przekształcony w dom mieszkalny. W 2009 r. we wsi powstała podstacja trakcyjna, umożliwiająca pociągom na odcinku linii kolejowej Wrocław-Oława osiągnięcie prędkości do 160 km/h. W 2013 r. we wsi znajdowała się stadnina koni.

Teraźniejszość

Wieś posiada sieć wodociągową i jest skanalizowana.

We wsi funkcjonuje klub tenisa stołowego Orzeł Lizawice, który w sezonie 2024/25 rozgrywał mecze w II lidze dolnośląsko-lubuskiej, zajmując piąte miejsce w rankingu, a w sezonie 2026/27 uczestniczył w rozgrywkach I ligi.

We wsi znajduje się też boisko, a także świetlica wiejska. We wsi znajduje się także wybudowana w 2023 r. siłownia zewnętrzna.

Zabytki

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

Demografia

W 1819 r. w Lizawicach mieszkało 105 osób, w 1830 r. 119 osób, w 1845 r. 139 osób, w 1871 r. 252 osoby, w 1885 r. 219 osób i w 1895 r. 235 osób. W 1905 r. we wsi mieszkały 294 osoby, w 1925 r. 326 osób, w 1935 r. 292 osoby, a w 1939 r. 275 osób. W 2001 r. w Lizawicach mieszkały 153 osoby, w 2011 r. 159 osób, w 2021 r. 167 osób, a w 2025 r. 160 osób.

W 1925 r. na 326 mieszkańców wsi 169 było mężczyznami, a 157 kobietami. We wsi mieszkało 201 ewangelików i 125 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Marszowicach (Marschwitz), a katolicy do parafii w Sobocisku (Zottwitz).

Liczba ludności Lizawic

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 668 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 69858.
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297 (ISAP))
  5. 1 2 3 Sołectwa » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Leisewitz Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-08-09] (niem.).
  7. 1 2 3 4 Piotr Turek, Odlotowe Lizawice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 47 (1071), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 21 listopada 2013, s. 23, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-10-03] (pol.).
  8. 1 2 Lizawice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 12 kwietnia 2024 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  9. ↑ Linia Bytom - Wrocław Główny, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 25 sierpnia 2025 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  10. ↑ Leisewitz Kr. Ohlau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 2, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 46 [dostęp 2026-08-09] (ang. • niem.).
  11. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-08-09] (niem.).
  12. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-08-08] (pol.).
  14. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  15. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-08-08] (pol.).
  16. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  17. ↑ 1973 - powstanie gminy Oława » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-08] (pol.).
  18. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  19. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl, 30 maja 1975 [dostęp 2026-08-18] (pol.).
  20. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-30] (pol.).
  21. ↑ Piotr Turek, Bardzo stare cmentarze, których nie widać, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 44 (1381), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 31 października 2019, s. 9, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  22. ↑ Wrocław - klasztor Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą [online], Architektura średniowiecza i starożytności [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  23. ↑ Odkrywamy Wrocław: Historia kościoła św. Macieja [online], tuWroclaw.com, 18 grudnia 2011 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  24. 1 2 Zbigniew Jakubowicz, 170-lecie linii kolejowej Wrocław-Oława, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 20 (992), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 16 maja 2012, s. 17, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  25. ↑ 177 lat na linii Wrocław – Oława! [online], www.pkp.pl [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  26. ↑ Olma, O pierwszej linii kolejowej na Śląsku, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 11 (357), dodatek „Magazyn”, s. VII, Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 16 marca 2000, s. 31 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  27. ↑ Andrzej Włusek, 22 maja 1842 pociąg „Silesia” zainaugurował linię Kolei Górnośląskiej na odcinku Wrocław-Oława » Historykon.pl [online], Historykon.pl, 22 maja 2025 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  28. ↑ 175. rocznica uruchomienia linii kolejowej Wrocław-Oława [online], dzieje.pl [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  29. ↑ 180 lat temu z Wrocławia wyjechał pierwszy pociąg [online], Wroclaw.pl, 23 maja 2022 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  30. ↑ Zbigniew Jakubowicz, 175-lecie linii kolejowej Wrocław-Oława, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 20 (1253), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 18 maja 2017, s. 24-25, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  31. ↑ Baruszowice, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I (Aa – Dereneczna), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1880, s. 113 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  32. ↑ Przemysław Pawłowicz, Dzieje ulicy Lipowej, Jerzy Kamiński (red.), „Wiadomości Oławskie”, 13 (15-16), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 15 grudnia 1991, s. 4, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  33. ↑ Przemysław Pawłowicz, Marcinkowice czyli „Kopernikus” i „СКАЛЬП” pod Oławą (1), Kamil Tysa (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 53 (1442), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 30 grudnia 2020, s. 14-15, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  34. 1 2 Przemysław Pawłowicz, 61 lat temu pod Oławą (2), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 8 (667), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 23 lutego 2006, s. 24-25, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  35. 1 2 Przemysław Pawłowicz, Oława poddana, wojna sojuszników, Kamil Tysa (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 4 (1498), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 26 stycznia 2022, s. 18-19, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  36. ↑ Lesław Mazur, 75. rocznica zdobycia Oławy przez Sowietów, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 5 (1394), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 30 stycznia 2020, s. 18-19, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  37. ↑ Przemysław Pawłowicz, 61 lat temu pod Oławą (3), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 9 (668), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 2 marca 2006, s. 32-33, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  38. ↑ Awisarz, Rocznica wielkiej zmiany, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 6 (612), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 3 lutego 2005, s. 24-25, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  39. ↑ Włodzimierz Budzyn, 12 lutego - wyzwolenie ziemi oławskiej, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 15 (831), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 16 kwietnia 2009, s. 32, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  40. ↑ Przemysław Pawłowicz, Żołnierskie ekshumacje, Jerzy Kamiński (red.), „7 dni - Wiadomości Oławskie : tygodnik lokalny”, 18 (261), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 7 maja 1998, s. 9 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  41. ↑ Xawery Piśniak, Ostatnie tabu, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 2 (818), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 15 stycznia 2009, s. 17, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  42. ↑ Mieczysław Lewandowski (oprac.), 50 lat Banku Spółdzielczego w Oławie, Jerzy Kamiński (red.), „Wiadomości Oławskie”, 26 (166), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 27 czerwca 1996, s. 7 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  43. ↑ Wiola Łabuńska, Miłonów boi się wodociągu, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 21 (523), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 22 maja 2003, s. 5 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  44. ↑ Skarb - Orzeł Lizawice [online], www.90minut.pl [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  45. ↑ Krzysztof A. Trybulski, Udane plony na Bożą chwałę, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 35 (1007), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 30 sierpnia 2012, s. 7, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  46. ↑ Joanna Szulżyk, Zakończono prace budowlane kanalizacji aglomeracji Stanowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 52 (1180), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 24 grudnia 2015, s. 21, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  47. ↑ Leisewitz, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V (Kutowa Wola – Malczyce), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1884, s. 128 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  48. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  49. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 69 [dostęp 2026-08-09] (pol. • niem.).
  50. ↑ Poławski et al., Monografia powiatu oławskiego, s. 11 i 13
  51. ↑ Lizawice (Przystanek Kolejowy) – Śląskie Miasta [online], slaskiemiasta.pl [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  52. ↑ Lizawice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 12 kwietnia 2024 [dostęp 2026-08-09].
  53. ↑ Jerzy Kamiński (red.), Więcej mocy, „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 39 (855), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 1 października 2009, s. 9, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  54. ↑ Woda, kanalizacja » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  55. 1 2 Mateusz Przybył, Jom-Elektro Orzeł Lizawice czwartym beniaminkiem 1. ligi mężczyzn | Polski Związek Tenisa Stołowego [online], 6 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  56. ↑ Internetowy Serwis Ligowy DOZTS [online], liga.dozts.pl [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  57. ↑ Kluby sportowe » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  58. ↑ Powrót na pierwsze miejsce w tabeli [online], tuolawa.pl, 30 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  59. ↑ Jacek Polasz, Udane zakończenie sezonu [online], tuolawa.pl, 16 maja 2025 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  60. ↑ Kamil Skrzypczak, Jom-Elektro Orzeł Lizawice z awansem do 1. ligi mężczyzn!! | Dolnośląski Okręgowy Związek Tenisa Stołowego we Wrocławiu [online], 6 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-09] (pol.).
  61. ↑ Raport o stanie gminy..., s. 41
  62. ↑ Joanna Szulżyk, Budowa skateparku i siłowni zewnętrznych na finiszu, Kamil Tysa (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 26 (1572), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 29 czerwca 2023, s. 16, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  63. ↑ Joanna Szulżyk, Budowa skateparku i siłowni zewnętrznych zakończona, Kamil Tysa (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 30 (1576), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 27 lipca 2023, s. 16, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-11-07] (pol.).
  64. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-08-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  65. 1 2 Liczba mieszkańców gminy Oława, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej, bip.gminaolawa.pl, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-09] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne