Psalm 100

Psalm 100
ilustracja
Psalm 100 w „Bardzo bogatych godzinkach księcia de Berry”, XV w.
Autor

przypisywany Dawidowi

Tematyka

religijna

Typ utworu

psalm biblijny

Data powstania

między XI a III w. p.n.e.

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Palestyna

Język

hebrajski

Data wydania

p.n.e.

poprzednia
Psalm 99		 następna
Psalm 101
Multimedia w Wikimedia Commons

Psalm 100 – jeden z utworów zgromadzonych w biblijnej Księdze Psalmów. W systemie numeracji stosowanym w greckiej Septuagincie i łacińskiej Wulgacie psalm ten jest psalmem 99.

Psalm 100 identyfikuje się również często przez łaciński incipit Iubilate Deo, omnis terra.

Tekst psalmu i jego interpretacja

Psalm ten zaliczany jest do grupy hymnów, stanowi niejako doksologię kończącą całą serię psalmów opiewających powszechne królestwo Boga Jahwe. Odautorski hebrajski incipit klasyfikuje ten krótki, liczący pięć wersetów utwór jako psalm dziękczynny (hebr. ‏מִזְמוֹר לְתוֹדָה‎). Wykonywano go zapewne chóralnie w czasie liturgii w świątyni jerozolimskiej.

W Psalmie 100 czterokrotnie wymienione zostaje imię Jahwe (hebr. ‏יהוה‎; w. 1, 2, 3 i 5).

Redaktorzy polskich wydań Biblii opatrzyli Psalm 100 następującymi nagłówkami sugerującymi jego interpretację: hymn podczas procesji do świątyni (Biblia poznańska), służcie Panu z weselem! (Biblia Tysiąclecia), wezwanie do uwielbienia (Biblia jerozolimska).

Psalm stanowi sekwencję wezwań do wielbienia ustami i gestami. Psalmista zachęca wiernych, by wykrzykiwali, służyli, stawali, uświadamiali sobie, wstępowali, chwalili i błogosławili. Okolicznością jest odczuwanie radości z faktu znajdowania się pod opieką Stworzyciela. Świadomość bycia członkiem społeczności należącej do Jahwe pobudza do dziękczynienia. Przymioty Boga wymienione zostają w ostatnim wersecie, Bóg jest: dobry, łaskawy i wierny przymierzu. Na kontekst kultyczny hymnu wskazuje okoliczność, tzn. czynność wstępowania przez bramy świątynne, oraz umiejscowienie tuż przed przedsionkiem przybytku.

W wersecie trzecim podmiot liryczny wyznaje wiarę – „Jahwe jest Bogiem!” (hebr. ‏יְהוָה הוּא אֱלֹהִים‎). W konsekwencji uznaje się Jahwe za Stwórcę, rękojmię przymierza, Pana i protektora. Tak jak w Ps 23, Jahwe staje się pasterzem swego ludu. Na całym starożytnym Wschodzie król uznawany był za pasterza własnego narodu.

Wezwanie „Dobry jest Jahwe, na wieki jego łaskawość!” z finalnego wersetu, znane z Księgi Jeremiasza 33,11, jako wezwanie kultowe szereg razy wraca w psalmach w formie umieszczanej na początku antyfony. Obecne jest też w różnych księgach Starego Testamentu.

Użycie w liturgii chrześcijańskiej

W rzymskiej liturgii godzin zreformowanej po soborze watykańskim II Psalm 100 odmawiany jest jako jeden z psalmów Wezwania, jako trzeci psalm Jutrzni piątku pierwszego oraz trzeciego tygodnia.

Uwagi

  1. ↑ Por. Psalm 93(inne języki) i następne, zwłaszcza 96–98.
  2. ↑ Por. Ps 106,1; Ps 107,1; Ps 118,1. Stały refren Psalmu 136: „...bo Jego łaska na wieki”.
  3. ↑ Por. 2Krn 5,13; 7,3; 20,21; Ezd 3,11; Jdt 13,21 (w wersji Wulgaty); 1Mch 4,24.

Przypisy

  1. ↑ Jan Kochanowski: Psałterz Dawidów. [dostęp 2025-04-14].
  2. ↑ Wstęp do Księgi Psalmów. W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 699. ISBN 83-7014-519-1.
  3. 1 2 3 Psalm 100(99). W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 799. ISBN 83-7014-519-1.
  4. 1 2 3 4 Augustyn Jankowski (tłum), Lech Stachowiak (tłum.): Psalm 100 (Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003). biblia.deon.pl. [dostęp 2025-04-18].
  5. 1 2 Konrad Marklowski: Psalm 100. W: Pismo Święte Stary i Nowy Testament w przekładzie z języków oryginalnych. Poznań: Księgarnia Św. Wojciecha, 2004, s. 772. ISBN 83-7015-663-0.
  6. ↑ Gianfranco Ravasi: Księga czwarta (Ps 90–106) i piąta (Ps 107–150). W: William R. Farmer (red.), Waldemar Chrostowski (red): Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego. Komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek. Wyd. 2. Warszawa: Verbinum, 2001, s. 751. ISBN 83-7192-122-5.
  7. ↑ Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. T. 1, Okres Adwentu, okres Narodzenia Pańskiego. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2013, s. 1397. ISBN 978-83-63084-17-2.

Linki zewnętrzne