Psalm 124

Psalm 124
Ilustracja
Psalm 124 (123) w „Psałterzu Eleonory Akwitańskiej”, ok. 1185
Autor

przypisywany Dawidowi

Tematyka

religijna

Typ utworu

psalm biblijny

Data powstania

między XI a III w. p.n.e.

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Palestyna

Język

hebrajski

Data wydania

p.n.e.

poprzednia
Psalm 123		 następna
Psalm 125
Multimedia w Wikimedia Commons

Psalm 124 – jeden z utworów zgromadzonych w biblijnej Księdze Psalmów. W systemie numeracji stosowanym w greckiej Septuagincie i łacińskiej Wulgacie psalm ten jest psalmem 123.

Psalm ten identyfikuje się również często przez łaciński incipit Nisi quia Dominus erat in nobis. Utwór liczy 8 wersetów.

Tekst psalmu i jego interpretacja

Psalm ten zaliczany jest do grupy psalmów dziękczynnych, swą wymową bliski hymnom. Stanowi modlitwę dziękczynną za opiekę Bożą nad narodem wybranym w trudnych doświadczeniach. Jest to psalm z grupy Pieśni stopni (psalmy 120–134). Biblia jerozolimska klasyfikuje go jako „dziękczynienie”, Biblia Tysiąclecia jako dziękczynną pieśń pielgrzymów o charakterze hymnodycznym. Tekst hebrajski określa Psalm 124 jako należący do utworów przypisywanych królowi Dawidowi. Autor natchniony nazywa go pieśnią wstępowań (hebr. ‏שִׁיר המַעֲלוֹת‎, szir hammaʽalòt). Superskrypcja jest bardzo krótka, zaledwie trzywyrazowa. Wezwanie zawarte na końcu pierwszego wersetu „niech to już przyzna Izrael” sugeruje kontekst liturgiczny, modlitwę wspólnotową. Jest zachętą do powtórzenia wezwania.

W Psalmie 124 czterokrotnie wymienione zostaje imię Jahwe (hebr. ‏יהוה‎; w. 1, 2, 6 i 8).

Redaktorzy polskich wydań Biblii opatrzyli Psalm 124 następującymi nagłówkami sugerującymi jego interpretację: ocalenie od wrogów (Biblia poznańska), Bóg nas ocalił (Biblia Tysiąclecia), Zbawca Izraela (Biblia jerozolimska).

Podmiot pyta zebranych o przypuszczalny los Izraela, gdyby nie znajdował się pod opieką Boga. Niebezpieczeństwo groziło ze strony bliżej nieokreślonych wrogów (w. 1–2). Niebezpieczeństwo zostaje przedstawione obrazowo jako żarłoczne zwierzę i klęska powdzi (3–5). Piewca błogosławi Jahwe, który stał się wybawicielem (6). Los Izraela przedstawiony został w kolejnym obrazie ptaka uwolnionego z sideł ptaszników (7). Krótką pieśń kończy proklamacja dotycząca imienia Pańskiego (hebr. ‏בְּשֵׁ֣ם יְהוָ֑ה‎, ‘w imieniu Jahwe’), że jest ono wybawieniem. Jahwe zostaje ogłoszony stwórcą (8).

Użycie w liturgii chrześcijańskiej

W rzymskiej liturgii godzin zreformowanej po soborze watykańskim II Psalm 124 odmawiany jest w Nieszporach poniedziałku trzeciego tygodnia. W tzw. psalmodii dodatkowej brewiarz zaleca jego odmówienie jako psalmu drugiego w południowej Modlitwie w ciągu dnia, jako jeden z psalmów gradualnych. W nagłówku redaktorzy zasugerowali interpretację: „Bóg ocaleniem Izraela”. Jako krótki komentarz kursywą zacytowane zostały Dzieje Apostolskie: „Pan przemówił do Pawła: «Przestań się lękać... bo Ja jestem z tobą»” (Dz 18,9–10). W psalmodii dodatkowej sugestia interpretacyjna to: „Bóg stróżem swojego ludu”, zaś biblijny komentarz kursywą to słowa z Listu do Galatów: „Na Izraela Bożego niech zstąpi pokój” (Ga 6,16).

Wezwanie zaczerpnięte z wersetu 8. Psalmu 124 – Wspomożenie nasze w Imieniu Pana... (łac. Adiutorium nostrum in nomine Domini...) – kończy dialog przed błogosławieństwem pontyfikalnym w liturgii katolickiej. W tradycyjnej liturgii rzymskiej prezbiter wypowiadał słowa wezwania z Psalmu 124 przed rozpoczęciem sprawowania eucharystii. Stanowiły część modlitw przygotowawczych związanych z wyjściem do ołtarza.

Uwagi

  1. ↑ W Księdze Psalmów wskazówka szir hammaʽalòt znajduje się w superskrypcji 15 psalmów.
  2. ↑ Por. antyfona.
  3. ↑ Por. Opatrzność.
  4. ↑ Por. msza trydencka.
  5. ↑ Por. modlitwy u stopni ołtarza.

Przypisy

  1. ↑ Jan Kochanowski: Psałterz Dawidów. [dostęp 2026-05-22].
  2. ↑ Psalmus 124 (Nova Vulgata. Bibliorum Sacrorum Editio). Vatican Internet Sites. [dostęp 2026-05-22]. (łac.).
  3. ↑ Wstęp do Księgi Psalmów. W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 700–702. ISBN 83-7014-519-1.
  4. 1 2 3 Psalm 124(123). W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 828. ISBN 83-7014-519-1.
  5. 1 2 3 Augustyn Jankowski (tłum), Lech Stachowiak (tłum.): Psalm 124 (Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003). biblia.deon.pl. [dostęp 2026-05-22].
  6. ↑ Gianfranco Ravasi: Księga czwarta (Ps 90–106) i piąta (Ps 107–150). W: William R. Farmer (red.), Waldemar Chrostowski (red): Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego. Komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek. Wyd. 2. Warszawa: Verbinum, 2001, s. 758. ISBN 83-7192-122-5.
  7. 1 2 Psalm 124. W: Pismo Święte Stary i Nowy Testament w przekładzie z języków oryginalnych. Poznań: Księgarnia Św. Wojciecha, 2004, s. 803–804. ISBN 83-7015-663-0.
  8. ↑ Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. T. 3, Okres zwykły tygodnie 1–11. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2014, s. 686, 908. ISBN 978-83-63084-19-6.
  9. ↑ Mszał rzymski dla diecezji polskich. Wyd. 2. Poznań: Pallottinum, 2013, s. 378*. ISBN 978-83-7014-627-6.
  10. ↑ Mszał na miejsce przewodniczenia. Część II: msze własne o świętych, msze wspólne, msze obrzędowe. Poznań: Pallottinum, 2021, s. 424. ISBN 978-83-7014-797-6.
  11. ↑ Episcopal Blessing. ewtn.com. [dostęp 2026-05-23]. (ang.).
  12. ↑ Prayers at the Foot of the Altar. sjcacademy.com, 2016-10-01. [dostęp 2026-05-23]. (ang.).
  13. ↑ Prayers at the Foot of the Altar. saintmarymotherofgod.org. [dostęp 2026-05-23]. (ang.).

Linki zewnętrzne