Psalm 105

Psalm 105
ilustracja
Początek Psalmu 105 (104) w „Psałterzu Harleya”, XI wiek
Tematyka

religijna

Typ utworu

psalm biblijny

Data powstania

między XI a III w. p.n.e.

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Palestyna

Język

hebrajski

Data wydania

p.n.e.

poprzednia
Psalm 104		 następna
Psalm 106
Multimedia w Wikimedia Commons

Psalm 105 – jeden z utworów zgromadzonych w biblijnej Księdze Psalmów. W systemie numeracji stosowanym w greckiej Septuagincie i łacińskiej Wulgacie psalm ten jest psalmem 104.

Psalm ten identyfikuje się również często przez łaciński incipit Confitemini Domino. Utwór liczy 45 wersetów.

Tekst psalmu i jego interpretacja

Psalm ten zaliczany jest do grupy hymnów, a więc stanowi modlitwę uwielbienia i przytacza argumenty za przyjęciem takiej postawy. Prawdopodobnie początkowo stanowił część mniejszego zbioru wraz z psalmami: 106–107, 111–118, 135–136 oraz 146–150 (psałterz Hallelu). Biblia Jerozolimska umieszcza przed tekstem psalmu aklamację „Alleluja”. Biblia Tysiąclecia określa psalm jako hymn stanowiący refleksję nad historią interwencji Bożej w dziejach narodu wybranego. Nie posiada superskrypcji określającej zalecenia dotyczące wykonania czy autorstwo.

W Psalmie 105 czterokrotnie wymienione zostaje imię Jahwe (hebr. ‏יהוה‎; w. 1, 3, 4 i 7).

Redaktorzy polskich wydań Biblii opatrzyli Psalm 105 następującymi nagłówkami sugerującymi jego interpretację: wierność Boga dla swego przymierza (Biblia poznańska), Bóg wierny przymierzu z Abrahamem (Biblia Tysiąclecia), cudowna historia Izraela (Biblia jerozolimska).

Struktura psalmu jest łatwa do wyznaczenia. Po początkowych wezwaniach do wychwalania Boga (w. 1–6), autor natchniony prezentuje serię argumentów, powołując się na historię zbawienia. W wersetach 7–23 niejako streszczone zostały rozdziały 12–50 biblijnej Księgi Rodzaju: historia Abrahama, Izaaka, Jakuba oraz Józefa. W następnych dzieje Mojżesza, plagi egipskie, Exodus, wędrówkę do Kanaanu zgodnie z obietnicami danymi patriarchom (w. 24–45). Tekst hebrajski kończy aklamacja „Alleluja”.

Psalm 105,1–15 zostaje zacytowany w Pierwszej Księdze Kronik 16,8–22. Psalmy 105 i 106 razem stanowią jakby antytetyczny dyptyk, w Psalmie 105 ukazane jest potężne działanie Jahwe, w 106 grzeszność człowieka.

Użycie w liturgii chrześcijańskiej

W rzymskiej liturgii godzin zreformowanej po soborze watykańskim II Psalm 105 odmawiany jest w Godzinie czytań w sobotę pierwszego tygodnia brewiarza z trzema własnymi antyfonami, ale poza okresem zwykłym. W nagłówku redaktorzy zasugerowali interpretację: „Bóg wierny swemu przymierzu”. Jako krótki komentarz kursywą zacytowany został św. Atanazy: „Apostołowie ukazują poganom cuda Boże dokonane w przyjściu Pana”.

Uwagi

  1. ↑ Podobna wymowę ma Psalm 78(inne języki), który przez autorów natchnionych określony został jako „pieśń pouczająca” (hebr. ‏מַשְׂכִּיל‎).
  2. ↑ W tekście hebrajskim aklamacja ta kończy poprzedni psalm.

Przypisy

  1. ↑ Jan Kochanowski: Psałterz Dawidów. [dostęp 2025-03-23].
  2. ↑ Wstęp do Księgi Psalmów. W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 699-700. ISBN 83-7014-519-1.
  3. 1 2 Psalm 105(104). W: Biblia Jerozolimska. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 804-806. ISBN 83-7014-519-1.
  4. 1 2 3 Augustyn Jankowski (tłum), Lech Stachowiak (tłum.): Psalm 105 (Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003). biblia.deon.pl. [dostęp 2025-03-23].
  5. 1 2 Michał Stolarczyk (tłum.): 105. W: Pismo Święte Stary i Nowy Testament w przekładzie z języków oryginalnych. Poznań: Księgarnia Św. Wojciecha, 2004, s. 778-780. ISBN 83-7015-663-0.
  6. ↑ Gianfranco Ravasi: Księga czwarta (Ps 90–106) i piąta (Ps 107–150). W: William R. Farmer (red.), Waldemar Chrostowski (red): Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego. Komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek. Wyd. 2. Warszawa: Verbinum, 2001, s. 752–753. ISBN 83-7192-122-5.
  7. ↑ Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. T. 1, Okres Adwentu, okres Narodzenia Pańskiego. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2013, s. 637–640. ISBN 978-83-63084-17-2.
  8. ↑ Liturgia godzin zakonów franciszkańskich w Polsce. T. 2, Okres Wielkiego Postu, Okres Wielkanocy. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2013, s. 932–935. ISBN 978-83-63084-19-6.

Linki zewnętrzne