Śródmieście, zgodnie z koncepcją Kazimierza Wejcherta podzielone jest na 2 dzielnice – Północną i Południową, z linią kolejową będącą granicą pomiędzy nimi. Te zaś podzielone są na 23 osiedla:
osiedle „Stella” – również „podosiedle”: S-1 (Osiedle Sosnowe)
osiedle „Teresa” – również „podosiedle”: T-1
osiedle „Urszula” – również „podosiedle”: U-1
osiedle „Weronika”
osiedle „Zuzanna” – również „podosiedle”: Z-1
Środowisko
Geografia
Las w Tychach
Tychy należą do większych miast województwa śląskiego. Położone są w jego centralnej części, na wysokości pomiędzy 234 a 301 m n.p.m., na pograniczu Kotliny Oświęcimskiej i Wyżyny Śląskiej. Miasto leży w obrębie megaregionu Karpackiego, prowincji Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem Zachodnim i Północnym, obejmując m.in. fragment Kotliny Oświęcimskiej.
Usytuowane są przy skrzyżowaniu tras międzynarodowych Warszawa – Wiedeń (w Tychach jest to ul. Beskidzka / DK1) i krajowej Opole – Kraków (ul. Mikołowska i Oświęcimska / DK44). W odległości 12km od Tychów przechodzi autostrada A4.
Obszar, na którym leżą Tychy, występuje w regionie klimatycznym małopolskim. Charakteryzuje się on mikroklimatem wyżynnym z dużym wpływem pobliskich gór – dla miasta jest to pasmo Beskidu Śląskiego i Żywieckiego.
Średnioroczna temperatura powietrza wynosi +7,7°C, zaś roczne opady wynoszą 800mm. Średnia temperatura lipca wynosi 17,5°C, zaś stycznia −3,7°C.
Charakterystycznym zjawiskiem występującym w Tychach są wiatry wiejące niemal codziennie, stąd Tychy są określane często mianem miasta przeciągów. Wpływa na to m.in. położenie Tychów, tzn. „u podnóża gór” oraz Brama Morawska. Charakterystycznym zjawiskiem są też liczne burze oraz nagła zmienność pogody na tym obszarze. Do Tychów docierają również silne wiatry halne z pobliskich Beskidów, które wieją najczęściej w okresach jesiennym i wiosennym. Oczywiście nie są one tak silne jak w Beskidach, czy choćby w Bielsku-Białej, ale mogą osiągać nawet 30–32m/s, tj. ok. 120km/h, jednak takie prędkości w Tychach osiąga stosunkowo rzadko[potrzebnyprzypis].
Śnieg i śnieg z deszczem w Tychach pada czasami już pod koniec września, jak np. w 1995 roku, kiedy to miejscami śnieg pokrył zieleń. Utrzymywanie się pokrywy śnieżnej w kwietniu to nic dziwnego. Może ona sięgać nawet do 50cm, jak to miało miejsce w 1996 roku. Śnieg i śnieg z deszczem padają czasem także w okresie świąt Wielkanocy. Zdarzały się lata, jak np. w 1985, kiedy śnieg spadł 1 maja oraz 23 i 24 maja 2004 roku, kiedy to wystąpiły opady krupy śnieżnej i śniegu z deszczem przy temperaturze +3 i +4 stopnia za dnia i ok. +2°C w nocy[potrzebnyprzypis].
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 roku Tychy zostały sklasyfikowane jako 44. najbardziej zanieczyszczone miasto Unii Europejskiej. W raporcie z 2018 roku Tychy nie znalazły się w pierwszej pięćdziesiątce rankingu.
Park Browarniany z muszlą koncertową i pijalnią piwa z 1899
W granicach miasta znajduje się około 150 ha zorganizowanej zieleni (oprócz zieleni na terenach administrowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i MZBM). Parki zajmują 42,2 ha, a skwery 32,5 ha. Pozostałe tereny to tereny przyuliczne.
Parki i skwery na terenie miasta:
Park zabytkowy przy ulicy Katowickiej (tzw. Park Browarniany)
Tychy również zajmują 9. miejsce w Polsce pod względem powierzchni parków spacerowo-wypoczynkowych.
Lp.
Miasto
ha
1
Warszawa
946
2
Bydgoszcz
874
3
Wrocław
789
4
Chorzów
618
5
Łódź
608
6
Katowice
526
7
Poznań
450
8
Kraków
358
9
Tychy
227
10
Sosnowiec
206
Demografia
Rozwój demograficzny
Ludność Tychów i jej rozwój demograficzny ma ścisły związek z wcielaniem okolicznych miejscowości oraz rozbudową miasta. W 1975 roku liczba ludności miasta przekroczyła 135 tys. W tym roku włączono do Tychów: Bieruń Stary, Imielin, Kopciowice, Chełm Śląski, Dziećkowice, Lędziny, gminę Bieruń Stary i gminę Wyry. Rok później odłączono Dziećkowice, a w 1977 roku włączono gminę Kobiór oraz gminę Bojszowy i odłączono Imielin, Kopciowice i Chełm Śląski. W 1991 roku odłączono Bieruń, Lędziny, gminę Bojszowy, gminę Kobiór i gminę Wyry. Największą populację Tychy odnotowały w 1990 roku – 191723 mieszkańców.
Piramida wieku mieszkańców Tychów w 2014:
Tychy w liczbach
Położenie Tychów – szerokość geograficzna: 50.08°N, długość geograficzna: 19.00°E
Powierzchnia zieleni miejskiej na jednego mieszkańca – ok. 9,9 m²
Gęstość zaludnienia na 1km² – 1567,2
Liczba mieszkańców – 128 211 (dane z 2017 roku), w tym:
kobiet: 66460
mężczyzn: 61751
Nazwa
Etymologia nazwy Tychy nie jest jednoznacznie określona – istnieje kilka teorii na ten temat. Najczęściej spotykane wywody wskazują na słowa oznaczające ciszę, tyczkę lub tykę, a także niemieckie słowo „teich” – „staw”.
Najstarsza wzmianka źródłowa o Tychach pochodzi z 1467 roku – Tichi (cichy), w 1527 w kontekście polskim – w Tyssech = w Tyszech, w 1845 roku Tychów jak Kraków (gdyż niemieckieTichau). Nazwa dzierżawcza od imienia Tych (zdrobnienie od Tymoteusz, podobnie jak Zych od Zygmunt), stąd nazwa rodowa Tychy. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku podaje historyczną nazwę Tychów. Mniej prawdopodobną byłaby etymologia od niemieckiego teich=staw, z późniejszym spolszczeniem na Tych(y).
Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia najwcześniejszą nazwę miejscowości w formie „Tychow, Tyka”. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Tychuw i niemiecką nazwą Tichau.
Tychy – występują dwie, uznawane za poprawne, formy dopełniacza nazwy – „doTychów” oraz „doTych”. Pierwsza jest głęboko zakorzeniona wśród ludności Górnego Śląska i częściej używana regionalnie, druga rozpowszechniła się ogólnie w Polsce, poza Górnym Śląskiem.
Pierwsza wzmianka o Tychach pochodzi z 1467 roku. Znajduje się ona w tzw. protokolarzu miasta Pszczyna, w którym zapisywano między innymi informację o wydatkach pszczyńskiej rady miejskiej. Pod datą 1467 roku zapisano w języku łacińskim zdanie: „Dominikowi z Tychów daliśmy 5 groszy za gonty”.
W latach II wojny światowej Tychy z polską częścią Górnego Śląska przyłączono do III Rzeszy Niemieckiej. Nazistowscy architekci planowali na terenie Tychów budowę nowej, reprezentacyjnej stolicy niemieckiego Górnego Śląska. W miejscowości od 1942 roku funkcjonował jeden z sieci obozów koncentracyjnych, administrowany przez Hauptamt Volksdeutsche Mittelstelle, przeznaczonych dla Polaków na Górnym Śląsku – Polenlager Tichau. Dnia 28 stycznia 1945 roku Armia Czerwona wkroczyła do Tychów.
20 listopada 1933 – uchwała Śląskiej Rady Wojewódzkiej o przyznaniu Tychom praw gminy miejskiej
1 stycznia 1934 – przyznanie Tychom praw gminy miejskiej
1939 – powstanie spółki Książęce Browary S.A.
28 stycznia 1945 – zajęcie Tychów przez Armię Czerwoną
4 października 1950 – uchwała Prezydium Rządu w sprawie rozbudowy miasta Tychy
1950 – zmiana herbu miasta na wypełniony czerwonymi cegłami mur z umiejscowionym na górze napisem „TYCHY” i skrzyżowanym w prawym górnym rogu pyrlikiem z żelazkiem
1951 – ponowne przyznanie Tychom praw miejskich
1953 – powstanie Przedsiębiorstwa Ciężkiego Sprzętu Budowlanego Budownictwa Węglowego
1953 – powstanie pierwszego liceum ogólnokształcącego w Tychach
1956 – powstanie Spółdzielni Pracy „Piezoelektronika”
1957 – powstanie Przedsiębiorstwa Przemysłu Chłodniczego (pierwszy w Polsce zakład przemysłu chłodniczego)
1 stycznia 1973 – włączenie w granice miasta Cielmic, Jaroszewic i Urbanowic i części Bierunia Starego (wschodnia część dzisiejszego terenu fabryki samochodów FCA Poland)
1975 – połączenie tyskich i zabrzańskich browarów w jedno przedsiębiorstwo – Górnośląskie Zakłady Piwowarskie z siedzibą w Zabrzu
29 lipca 2016 – otwarcie na terenie Stadionu Miejskiego Tyskiej Galerii Sportu, oddziału Muzeum Miejskiego
30 kwietnia 2018 – otwarcie Wodnego Parku Tychy, aquaparku zlokalizowanego przy ul. Sikorskiego 20
1 stycznia 2019 – integracja transportu publicznego w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii – KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry zostają scalone w Zarząd Transportu Metropolitalnego
30 marca 2022 – otwarcie nowej części Gemini Park Tychy, w której znalazło się m.in. nowoczesne kino sieci Multikino
8 sierpnia 2024 – otwarcie wodnego placu zabaw w Parku Jaworek
Osiedle to jest modelowym przykładem architektury socrealistycznej w Polsce. Zaprojektowane przez Tadeusza Teodorowicza-Todorowskiego na początku lat 50. XX wieku było pierwszym osiedlem Nowych Tychów. Przez osiedle przechodzą dwie osie kompozycyjne: wschód-zachód, którą stanowi ulica Arkadowa i północ-południe. Krzyżują się na placu św. Anny, który jest punktem centralnym osiedla, znajdują się tu: biblioteka, poczta, lokale handlowe i usługowe, a także budynek dawnego Domu Kultury „Górnik”, gdzie karierę zaczynał wokalista grupy Dżem, Ryszard Riedel.
Osiedle nie imponuje skalą wykonania, natomiast w wielu miejscach: na gzymsach, portalach, elewacjach czy kolumnadach można znaleźć ciekawe elementy architektury socrealistycznej, jak: posągi, płaskorzeźby, gmerki, sgraffito czy malowidła ścienne. Przedstawiają przede wszystkim zwykłych ludzi pracy: górnika, budowlańca, matkę z dzieckiem (na żłobku), mężczyznę z kontrabasem (na domu kultury) i najsłynniejszą robotnicę z kielnią przy wejściu do centralnego placu, którą zaprojektował Stanisław Marcinów.
Osiedle nie jest wpisane do rejestru zabytków, ale miasto samo uznało go za zespół podlegający ochronie.
Place w Tychach
Osiedle Balbina, ul. Barona 30
Rynek – przed II wojną światową plac 3 Maja, w PRL-u to plac ZBoWiD. Stanowi centrum dzielnicy Stare Tychy. Przy rynku znajduje się najstarszy tyski kościół, Teatr Mały i wybudowane w latach 60. XX wieku, dwupiętrowe bloki mieszkalne z lokalami handlowo-usługowymi w podcieniach. Na środku Rynku znajduje się fontanna z rzeźbami wydr.
Plac Wolności – dzielnica Stare Tychy. Znajduje się tu budynek przedwojennego ratusza miejskiego i pierwszej w mieście szkoły. Na placu stoi także zburzony przez hitlerowców i odbudowany w 2006 pomnik Powstańca Śląskiego.
Plac św. Anny – osiedle „A”. Centralny punkt pierwszego osiedla Tychów. Dawniej nazywany placem Stalina, później W. Pstrowskiego.
Plac Krzysztofa Kamila Baczyńskiego – Osiedle „B” (dawniej plac Bieruta)
Pomnik Walki i Pracy zwany „Żyrafą” – jest wkomponowany w Park Miejski niedaleko gmachu Urzędu Miasta. Na placu pod „Żyrafą” odbywa się wiele imprez masowych, np. Święto Miasta Tychy, Święto Czekolady czy Port Pieśni Pracy.
Pomnik Powstańca Śląskiego na placu Wolności. Odsłonięta 15 sierpnia 1930 roku postać z szablą autorstwa Wincentego Chorembalskiego, w czasie działań wojennych zniszczona przez Niemców. Augustyn Dyrda – rzeźbiarz, który odbudował, a następnie zrekonstruował pomnik – wspomina, iż wpierw hitlerowcy przesłonili głowę powstańca czarną tkaniną, następnie ubili szablę, po czym do lewej ręki posągu włożyli sznurek z zamocowanym pudełkiem po butach. Rzeźbę próbowali po tym zerwać z cokołu przy pomocy pojazdu pancernego. Gdy działania te nie odniosły skutku, wezwano ślusarza, który to za pomocą specjalnego palnika odciął posąg.
Pomnik Starego Alojza – postać z kultury Górnoślązaków. Od 2007 stoi naprzeciw Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych na skwerze swojego imienia.
Pomnik Zesłańców Sybiru przy rondzie tego samego imienia w dzielnicy Paprocany
Pomnik Ryszarda Riedla przy alei Niepodległości, naprzeciwko biblioteki dziecięcej
Pomnik „Smoleńsk 2010” przy kościele św. Krzysztofa
Pomnik Hanny i Kazimierza Wejchertów na Osi Zielonej przy ulicy Darwina
Pomnik Katyński – w pobliżu kościoła bł. Karoliny Kózkówny
Znaczące budynki w Tychach
Al. Bielska – Tychy, nowe budownictwoUrząd Miasta Tychy
Siedziba Urzędu Miasta Tychy – budynek ma 9 pięter i składa się z trzech skrzydeł: A, B, C. Znajduje się w nim większość wydziałów Urzędu Miasta. Wyjątkiem jest Wydział Komunikacji (ul. Budowlanych 59), a także Wydział Budownictwa (ul. Barona 30, budynek „Centrum Balbina”). Na parterze UM Tychy znajduje się Biuro Obsługi Klienta, gdzie mieszkańcy mogą załatwić większość urzędowych spraw.
Kolarstwo szosowe: Kolarskie Towarzystwo Sportowe Tychy
Tenis stołowy: Górnośląski Klub Sportowy Tychy
Rowery: Tyskie Stowarzyszenie Rowerowe, KTK Gronie przy PTTK Tychy, Stowarzyszenie Sportowe NOL-Tychy
Brazylijskie jujutsu: Bastion Tychy
Muay thai: Klub Sportowy Ronin
Zapasy: MOSM Tychy
Pływanie: Wodnik 29
Kalistenika / street workout: Street Workout Tychy
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Tychach
Lodowisko w TychachHala Sportowa, al. Piłsudskiego
Działalność sportową i rekreacyjną prowadzi Zespół ds. Sportu i Organizacji Imprez, w skład którego wchodzą m.in. Miejski Ośrodek Sportów Młodzieżowych, Dział Organizacji Imprez, Osiedlowe Centra Sportowe. Ośrodek finansowany jest w całości ze środków budżetu miasta. MOSiR Tychy zarządza obiektami:
Hala Sportowa przy al. Piłsudskiego – została oddana do użytku 25 maja 2008. Hala ma powierzchnię 1100 m² i posiada 924 miejsca siedzące oraz 260 stojących. Na terenie obiektu mieści się sauna i siłownia.
Stadion Miejski w Tychach – mieści się przy ul. Edukacji 7. Na terenie Stadionu Miejskiego odbywają się mecze piłki nożnej I ligi, klasy A, Śląskiej Ligi Juniorów i Trampkarzy, Szkolnej i Amatorskiej Ligi Piłki Nożnej i wiele rozgrywek i imprez sportowo-kulturalnych. W latach 2013–2015 obiekt został przebudowany. Otwarcie nowego Stadionu Miejskiego w Tychach odbyło się 18 lipca 2015.
Kryta Pływalnia – zlokalizowana jest przy ul. Edukacji 9. Posiada basen sportowy, basen rozgrzewkowy, basen zjeżdżalni, zjeżdżalnię, hydromasaże, saunę i siłownię. (3 sierpnia 2026 obiekt został wyłączony z użytkowania z uwagi na rozpoczęcie prac modernizacyjnych)
Kompleks Sportowy „Paprocany” – wyposażony jest w boisko do piłki lub siatkówki plażowej, boisko wielofunkcyjne ze sztuczną nawierzchnią oraz siłownię
Tyski Zakład Usług Komunalnych w Tychach
Od 1 marca 2026 roku TZUK przejął w zarządzanie od MOSiR poniższe obiekty:
Ośrodek Wypoczynkowy „Paprocany” – został ulokowany przy Jeziorze Paprocany od strony miasta. Na jego terenie znajduje się strzeżona piaszczysta plaża. Przy samej plaży można wypożyczyć sprzęt pływający (kajaki, rowerki wodne). Na terenie ośrodka znajdują się punkty gastronomiczne,
Ośrodek Sportów Wodnych "MARINA" Paprocany - Przystań kajakowa,
Ośrodek Sportów Wodnych "MARINA II" Paprocany - Przystań żeglarska,
Pod koniec 2014 roku zaczęto budować nowoczesny aquapark (Wodny Park Tychy). Znajduje się w nim m.in.: symulator surfingu (pierwszy taki w Polsce) czy sztuczna rzeka. W skład aquapraku wchodzi również kompleks saunarium wraz z SPA oraz akademia wodna. Budową zajmował się Mostostal Warszawa. Park wodny został otwarty 30 kwietnia 2018 roku.
Gospodarka
Browar w Tychach
Na końcu grudnia 2018 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych w Tychach wynosiła ok. 1,6 tys. mieszkańców, co stanowiło stopę bezrobocia na poziomie 2,5% do aktywnych zawodowo.
W odległości 12–15km na północ od miasta biegnie autostrada A4 ze Zgorzelca (granica polsko-niemiecka) przez Wrocław, Katowice, Kraków, Rzeszów do granicy z Ukrainą. Oprócz tego w odległości ok. 20km na zachód od Tychów biegnie autostrada A1, dzięki czemu Tychy mają dogodną komunikację z Europą.
W 2005 roku rozebrano stacje Tychy Żwaków, choć istnieje do dziś na trasie Katowice-Zwardoń. Nie ma kas biletowych i żadnych przejść podziemnych i nadziemnych, ale ma dwa perony.
Przystanek SKR Tychy – Miasto
Szybka Kolej Regionalna – została otwarta 14 grudnia 2008 roku. Ułatwia ona dojazd do sąsiadujących z Tychami Katowic i Sosnowca. Do użytku zostały oddane dwie stacje – Tychy Miasto (obecnie zamknięta dla pasażerów) i Tychy Zachodnie. Stacje znajdują się w wykopie, przebiegającym przez miasto. Podróż z przystanku Tychy Miasto do głównego dworca w Katowicach zajmuje 24 minuty. We wrześniu 2012 roku oddano do użytku nowo wybudowane przystanki osobowe: Tychy Lodowisko, Tychy Grota-Roweckiego, Tychy Aleja Bielska oraz zmodernizowany przystanek Tychy Zachodnie. Od 9 grudnia 2012 roku obsługę SKR przejęły Koleje Śląskie. Bilet jest zintegrowany z ZTM (autobusowo-trolejbusowo-pociągowy), obowiązuje oddzielna taryfa biletowa (tzw. bilet pomarańczowy).
Do końca 2018 roku organizatorem komunikacji miejskiej w Tychach był Miejski Zarząd Komunikacji w Tychach (MZK Tychy). Działalność MZK Tychy była prowadzona głównie na terenie miasta Tychy i na terenie sąsiednich gmin. Obsługiwał linie trolejbusowe, autobusowe i mikrobusowe. Od 1 stycznia 2019 roku organizacją przewozów na terenie Tychów i sąsiednich miast zajmuje się Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM). W Tychach obowiązuje taryfa czasowo – strefowa. Głównymi przewoźnikami na obszarze południowym ZTM (dawniej MZK Tychy) są PKM Tychy i Tyskie Linie Trolejbusowe.
Na zlecenie ZTM po Tychach jeżdżą 4 linie metropolitarne (M10, M15, M18, M108). Którymi bez problemu można dojechać do paru miejscowości: Bieruń, Gierałtowice, Gliwice, Katowice, Kobiór, Lędziny, Mikołów, Mysłowice, Sosnowiec.
Trolejbusy w Tychach – to jeden z elementów komunikacji miejskiej (ok. 40km trakcji), występujący obok tradycyjnej komunikacji autobusowej. W Tychach jest osiem linii trolejbusowych (A, B, C, D, E, F, G i H). Wszystkie trolejbusy są zbudowane na bazie pojazdów marki Solaris.
W Tychach zrealizowany został projekt pod nazwą: „Zakup nowoczesnego taboru autobusowego z napędem ekologicznym na potrzeby rozwoju transportu publicznego w podregionie tyskim”, współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020. W ramach projektu zakupiono ponad pięćdziesiąt nowoczesnych autobusów, mikrobusy, elektrobusy, pojazdy serwisowe do obsługi taboru autobusowego, pojazd pogotowia technicznego gruntownie przebudowano zaplecze technicznego zajezdni autobusowej PKM i wspomniane trzy nowe trolejbusy.
Transport lotniczy
Tychy mają dobre połączenie drogowe z lotniskiem w Pyrzowicach – dojazd za pomocą drogi ekspresowej S1, z lotniskiem w Balicach – dojazd drogą ekspresową S1, a następnie autostradą A4.
Tychy nie mają bezpośredniego połączenia z portem lotniczym za pomocą komunikacji miejskiej. Możliwa jest natomiast dogodna przesiadka z pociągu na ekspresową, całodobową linię autobusową AP na przystanku „Katowice Dworzec” (stanowisko nr 10). Pociągi, jak i autobus kursują co około pół godziny, co zapewnia bezproblemową przesiadkę. Oprócz pociągów, w okolice dworca można się również dostać za pomocą linii autobusowych łączących Tychy z Katowicami: M10, 1 oraz 4. Każda z nich kursuje mniej więcej raz na pół godziny. Z uwagi na fakt, że pociągi nie kursują w nocy, bezpośrednie połączenie Tychów z dworcem w Katowicach po zmroku zapewnia linia autobusowa 1N, wykonująca dwa kursy do Katowic codziennie.
Wojsko
Siedziba WKU – Tychy, ul. Grota Roweckiego
Wojskowa Komenda Uzupełnień w Tychach jest jednostką administracji wojskowej w Polsce, zajmującą się administracją rezerw osobowych. Tyskie WKU pełni rolę organu wykonawczego Ministra Obrony Narodowej i jest podporządkowana bezpośrednio szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach. Odpowiada za realizowanie problematyki obronnej i administracji wojskowej w ramach administrowanego terenu. Jej główne zadania to przede wszystkim zadania z zakresu zapewnienia mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych, a co za tym idzie: współdziałanie ze starostwami powiatowymi w zakresie polityki obronnej państwa, współdziałanie z obroną cywilną, powoływanie żołnierzy rezerwy do czynnej (kontraktowej) służby wojskowej, wnioskowanie o mianowanie na wyższe stopnie wojskowe żołnierzy rezerwy, rekrutacja kandydatów do szkół wojskowych, ewidencja wojskowa osób podlegających powszechnemu obowiązkowi obrony i wreszcie kreowanie pozytywnego wizerunku Wojska Polskiego. Tyska Wojskowa Komenda Uzupełnień, prócz świadczeń na rzecz obrony, współpracuje również z innymi organami i podmiotami, w sprawach związanych z nie tylko obronnością państwa. Prowadzi liczne spotkania z dziećmi i młodzieżą ze szkół znajdujących się na terenie jej działania. Za swoją działalności służbową Komenda była wielokrotnie wyróżniana. Zajmowała również czołowe lokaty we współzawodnictwie wojskowym.
Zasady przyznawania honorowego obywatelstwa określa uchwała Rady Miasta Tychy nr 0150/XXVI/509/04 z dnia 28 października 2004 roku.
Tytuł ten w grudniu 2004 roku jako pierwszy otrzymał:
ks. abp dr Damian Zimoń – Metropolita katowicki – w uznaniu „wyjątkowej roli, jaką, w ciągu 70-lecia istnienia miasta, odegrał w integracji tyskiej społeczności Kościół katolicki oraz osobistego zaangażowania Księdza Arcybiskupa w sprawy Tychów”.
23 stycznia 2009 roku na uroczystej sesji inaugurującej obchody 75-lecia nadania Tychom praw gminy miejskiej tytuły Honorowego Obywatela Miasta Tychy zostały wręczone trzem kolejnym osobom:
Mariusz Czerkawski – tyski hokeista – honorowe obywatelstwo Tychów otrzymał za: osiągnięcia sportowe w kanadyjsko-amerykańskiej lidze hokejowej NHL, za promowanie Tychów w Polsce, Europie i na świecie, za promowanie wśród mieszkańców miasta sportu i zdrowego stylu życia;
Marek Moś – założyciel i dyrektor artystyczny Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy – Aukso – honorowe obywatelstwo Tychów otrzymał: za stworzenie i prowadzenie w Tychach orkiestry na najwyższym, europejskim i światowym poziomie artystycznym, za rozbudzanie zainteresowania mieszkańców miasta wysoką kulturą i zaspokajanie ich potrzeb w tej materii, za promocję Tychów podczas koncertów w Polsce, Europie i na świecie;
Marek Szczepański – profesor socjologii, współzałożyciel samorządowej Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach – honorowe obywatelstwo Tychów otrzymał: za współzałożenie Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach, co pozwala kształcić młodych ludzi, za aktywnych uczestników życia społecznego, silnie związanych ze społecznością lokalną i regionalną, za współtworzenie spotkań naukowych pod nazwą Tyskie Seminaria Majowe, dzięki którym Tychy, nie będąc wielkim ośrodkiem akademickim, zaistniały na naukowej mapie Polski, za aktywną realizację imperatywu: „Myśl globalnie, działaj lokalnie”, za prace badawcze nad społecznością i zbiorowością lokalną oraz ojczyzną prywatną: naszym mniejszym niebem.
26 maja 2011 roku na sesji Rady Miasta tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tychy otrzymał:
Paweł Sudoł – absolwent Wydziału Towaroznawstwa Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Po zakończeniu studiów pracował w macierzystej uczelni jako stażysta. Następnie związał się z Wytwórnią Pepsi-Cola. W 1990 roku Paweł Sudoł wygrał konkurs na dyrektora Zakładów Piwowarskich w Poznaniu, a od 1992 roku pełnił funkcję Prezesa Zarządu Lech Browary Wielkopolski S.A. W 1999 roku, w wyniku połączenia Lecha z Tyskimi Browarami Książęcymi, powstała Kompania Piwowarska S.A., której prezesem został Paweł Sudoł i funkcję tę pełnił nieprzerwanie do końca 2010. Honorowe obywatelstwo otrzymał m.in. za: włączanie się i czynne wspieranie licznych inicjatyw lokalnych, programów profilaktyki antyalkoholowej; wspieranie działań mających na celu polepszenie estetyki przestrzeni miejskiej; wspieranie tyskiego sportu.
↑TomaszT.SpórnaTomaszT., WeronikaW.DraganWeronikaW., Górnośląski Okręg Przemysłowy – IBR wiki [online], Encyklopedia Województwa Śląskiego [dostęp 2026-10-18](pol.).
↑AndrzejA.KruczałaAndrzejA., Atlas klimatu województwa śląskiego, Katowice: Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (Oddział), 2000, ISBN83-85862-64-1(pol.).
↑Tychy, [w:] JadwigaJ.WagnerJadwigaJ., IzabelaI.Stępińska-DrygałaIzabelaI., DorotaD.OlędzkaDorotaD., Wody podziemne miast Polski. Tychy, Państwowy Instytut Geologiczny [dostęp 2026-05-28](pol.).
↑IrenaI.KontnyIrenaI., EwaE.CabanEwaE. (red.), Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim. [T.] 1: Urbanistyka i architektura, Katowice: Instytut im. Wojciecha Korfantego, 2023, s. 232, ISBN978-83-67490-28-3(pol.).
↑IrenaI.KontnyIrenaI., EwaE.CabanEwaE. (red.), Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim. [T.] 1: Urbanistyka i architektura, Katowice: Instytut im. Wojciecha Korfantego, 2023, s. 240, ISBN978-83-67490-28-3(pol.).
↑Kontakt [online], Buddyjski Ośrodek Medytacyjny w Tychach [dostęp 2026-10-18](pol.).
50°07′25″N 18°59′13″E/50,123611 18,986944
.jpg)
.jpg)
