Paratropididae

Paratropididae
Simon, 1889
Ilustracja
Samiec Paratropis tuxtlensis
Ilustracja
Samica P. tuxtlensis
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Podtyp

szczękoczułkopodobne

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

ptaszniki

Rodzina

Paratropididae

Synonimy
  • Paratropidinae Simon, 1889
Zasięg występowania
Mapa występowania

Paratropididae – rodzina pająków z infrarzędu ptaszników. Obejmuje 50 opisanych gatunków. Zamieszkują strefę neotropikalną obu Ameryk.

Morfologia

Pająki te mają karapaks o wysklepionej części głowowej, oddzielonej poprzeczną jamką od części tułowiowej. Wzgórek oczny jest silnie wyniesiony, wyższy niż u wędrowczynkowatych. Szczękoczułki mają długie, po wewnętrznej stronie gładkie pazury jadowe i pozbawione są rastellum. Warga dolna, z wyjątkiem rodzaju Inpatropis, zaopatrzona jest w liczne drobne guzki (kuspule), na przedzie gęsto rozmieszczone, aczkolwiek u osobników młodocianych liczba kuspuli bywa znacznie mniejsza niż u dorosłych. Szczękom brak serruli, mają natomiast kuspule w przedniej połowie. Zaokrąglone sternum oddzielone jest wąską bruzdą od wargi.

Odnóża w zasadzie pozbawione są skopuli, co najwyżej na pierwszej i drugiej parze stóp mogą one być szczątkowo obecne. Brak im także przypazurkowych kępek włosków. Pazurki górne mają przynajmniej jeden ząbek. Dolne pazurki mogą być wykształcone lub nie. Liczne krótkie kolce występują przynajmniej na stopach pierwszej pary. Golenie pierwszej pary u samców pozbawione są haków (apofiz).

Opistosoma (odwłok) pozbawiona jest sklerytów. Jej górna powierzchnia odznacza się obecnością sterczących, zmodyfikowanych szczecinek do utrzymywania okrywy z podłoża, każda osadzona na symetrycznej budowy guzku. Kądziołki przędne pary tylno-bocznej są krótkie, a tylno-środkowych może nie być wcale.

Ekologia i występowanie

Stormtropis paisa w środowisku naturalnym

Pająki te zasiedlają piętro wierzchniej warstwy gleby i ściółki w lasach równikowych. Nie wykopują własnych norek, lecz wykorzystują gotowe przestwory, np. pod leżącymi kłodami, kamieniami czy głazami. Wiodą skryty tryb życia. Celem maskowania oblepiają ciało częściowo lub w całości błotem, glebą lub mineralnymi cząstkami podłoża. Okrywa ta utrzymuje się dzięki zmodyfikowanej, łuskowatej strukturze oskórka.

Rodzina neotropikalna, rozmieszczona od Meksyku po Amerykę Południową. Najwięcej gatunków znanych jest z Ekwadoru i Kolumbii. Najdalej na północ występującym gatunkiem jest meksykański Paratropis tuxtlensis. Z kolei na południe przedstawiciele rodziny sięgają do Peru i Brazylii.

Taksonomia i ewolucja

Kladogram rodziny wg Peñaherrery-R. i innych (2025)


Paratropis




Inpatropis





Anisaspoides




Yamaratropis



Stormtropis





Allpanuna




Takson ten wprowadził w 1889 roku Eugène Simon na łamach „Annales de la Société Entomologique de France” jako podrodzinę Paratropidinae w obrębie ptasznikowatych, umieszczając w niej tylko opisanego w tej samej publikacji Paratropis scruposa. Na przestrzeni lat takson był różnie ujmowany. W systemie Roberta J. Ravena funkcjonowała rodzina Paratropididae z dwiema podrodzinami – Paratropidinae z trzema rodzajami i Glabropelmatinae z wędrowczynką jako jedynym rodzajem. W 2020 roku Andre Mori i Rogerio Bertani przenieśli jednak wędrowczynkę do ptasznikowatych, a w 2025 roku Carlos Perafán, Laura Montes de Oca i Fernando Pérez-Miles wyróżnili dla niej odrębną rodzinę wędrowczynkowatych (wówczas pod synonimiczną nazwą Melloinidae, którą skorygowano na Glabropelmatidae w 2026 roku). W 2025 roku Pedro Peñaherrera-R., Duniesky Ríos-Tamayo, Roberto J. León-E., Bastian Drolshagen i Danniella Sherwood na podstawie wyników analiz filogenetycznych zrewidowali podział Paratropididae na rodzaje, a w rok później skorygowali nazwę jednego z nich z uwagi na homonimię.

Do rodziny zalicza się 50 opisanych gatunków sklasyfikowanych w 6 rodzajach:

Wg wyników analiz filogenetycznych Peñaherrery-R. i innych z 2025 roku Paratropis zajmuje w obrębie rodziny pozycję bazalną, a spośród pozostałych rodzajów najbardziej bazalną pozycję ma Inpatropis, natomiast Allpanuna jest grupą siostrzaną dla kladu tworzonego przez przedstawicieli Anisaspoides, Yamaratropis i Stormtropis.

Relacje filogenetyczne Paratropididae z innymi przedstawicielami infrarzędu pozostają niejasne, a rezultaty poszczególnych analiz filogenetycznych bywają bardzo odmienne.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Robert J. Raven. The spider infraorder Mygalomorphae (Araneae): cladistics and systematics. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 182, s. 1–180, 1985.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Pedro Peñaherrera-R., Duniesky Ríos-Tamayo, Roberto J. León-E., Bastian Drolshagen, Danniella Sherwood. On encrusted soil and mud: a preliminary phylogenetic analysis of the mud spider family Paratropididae Simon, 1889 (Araneae: Mygalomorphae) brings to light new species and genera. „Invertebrate Zoology”. 22 (4), s. 662–717, 2025. DOI: 10.15298/invertzool.22.4.10.
  3. 1 2 3 4 5 Alejandro Valdez-Mondragón, Jorge I. Mendoza, Oscar F. Francke. First record of the mygalomorph spider family Paratropididae (Arachnida, Araneae) in North America with the description of a new species of Paratropis Simon from Mexico, and with new ultramorphological data for the family. „ZooKeys”. 416, s. 1–21, 2014. DOI: 10.3897/zookeys.416.7253.
  4. 1 2 3 4 Paratropididae Simon, 1889. [w:] World Spider Catalog [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2026-10-22].
  5. ↑ E. Simon. Voyage de M. E. Simon au Venezuela (Décembre 1887–Avril 1888). 4e Mémoire. Arachnides. „Annales de la Société Entomologique de France”. 9 (6), s. 169–220 (214–215), 1889.
  6. ↑ Andre Mori, Rogerio Bertani. Revision and cladistic analysis of Psalistops Simon, 1889, Trichopelma Simon, 1888 and Cyrtogrammomma Pocock, 1895 (Araneae: Theraphosidae) based on a cladistic analysis of relationships of Theraphosidae, Barychelidae and Paratropididae. „Zootaxa”. 4873 (1), s. 1–132, 2020. DOI: 10.11646/zootaxa.4873.1.1.
  7. 1 2 Carlos Perafán, Laura Montes de Oca and Fernando Pérez-Miles. An integrative study of a new species of Melloina Brignoli: an additional support for Melloinidae new family (Araneae: Mygalomorphae). „Journal of Natural History”. 59 (37-40), s. 2337–2353, 2025. DOI: 10.1080/00222933.2025.2555445.
  8. ↑ Carlos Perafán, Laura Montes de Oca and Fernando Pérez-Miles. On the validity of Glabropelmatidae Raven, 1985 (Araneae: Mygalomorphae): a replacement name for Melloinidae Perafán, Montes de Oca and Pérez-Miles, 2025. „Journal of Natural History”. 60 (21-24), s. 1239–1241, 2026. DOI: 10.1080/00222933.2026.2661983.
  9. ↑ Pedro Peñaherrera-R., Danniella Sherwood, Roberto J. León-E., Duniesky Ríos-Tamayo, Bastian Drolshagen. A replacement name for Alienus Peñaherrera-R., Sherwood, León-E., Ríos-Tamayo & Drolshagen, 2025 (Araneae: Paratropididae). „ZooNova”. 49 (1–2), 2026. DOI: 10.5281/zenodo.19896397.