Polytelis

	Polytelis
	Wagler, 1832
	; Księżniczka słoneczna (P. anthopeplus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	papugowe
Rodzina	papugi wschodnie
Podrodzina	papugi wschodnie
Plemię	Psittaculini
Rodzaj	Polytelis
	Typ nomenklatoryczny
	Psittacus barrabandii Swainson, 1821 (= Psittacus swainsonii Desmarest, 1826)
Synonimy
	Barrabandius Bonaparte, 1850; Polyteles Reichenbach, 1850; Spathopterus North, 1895; Northipsitta Mathews, 1912; Sindelia Wells & Wellington, 1992;
	Barrabandius Bonaparte, 1850; Polyteles Reichenbach, 1850; Spathopterus North, 1895; Northipsitta Mathews, 1912; Sindelia Wells & Wellington, 1992;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Polytelis – rodzaj ptaków z podrodziny papug wschodnich (Psittaculinae) w rodzinie papug wschodnich (Psittaculidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii.

Morfologia

Długość ciała 40–45 cm; masa ciała 114–157 g.

Systematyka

Etymologia

Polytelis (Polyteles): gr. πολυτελης polutelēs „znakomity”, od πολυς polus „więcej”; τελος telos „koszt, uroczystość”.
Barrabandius: epitet gatunkowy Psittacus barrabandi Swainson, 1821; Jacques Barraband (lub Barraban) (1767–1809), francuski projektant, artysta, malarz ptaków. Gatunek typowy: Psittacus barrabandii Swainson, 1821 (= Psittacus swainsonii Desmarest, 1826).
Spathopterus: gr. σπαθη spathē „szpachla”; -πτερος -pteros „-skrzydły”, od πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Polytelis alexandrae Gould, 1863.
Northipsitta: Alfred John North (1855–1917), australijski jubiler, owolog; nowołac. psitta „papuga”, od gr. ψιττακη psittakē „papuga”. Nazwa zastępcza dla Spathopterus North, 1895, ponieważ Mathews uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Spathoptera Audinet-Serville, 1835 (Coleoptera).
Sindelia: Stanley Raymond Sindel (1924–2018), australijski awikulturolog. Gatunek typowy: Palaeornis anthopeplus Lear, 1831.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Polytelis alexandrae Gould, 1863 – księżniczka wspaniała
Polytelis anthopeplus (Lear, 1831) – księżniczka słoneczna
Polytelis swainsonii (Desmarest, 1826) – księżniczka tarczowa

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Polytelis Wagler, 1832.

Przypisy

↑ Polytelis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.G. Wagler. Monographia Psittacorum. „Abhandlungen der Mathematisch-Physicalischen Klasse der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften”. 1, s. 489, 1832. (niem.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 2. (łac.).
↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lxxxii. (niem.).
↑ A.J. North. Preliminary descriptions of a new genus and of five new species of Central Australian birds. „The Ibis”. Seventh series. 1, s. 339, 1895. (ang.).
↑ G.M. Mathews. Substiute-names. „Austral Avian Record”. 1, s. 127, 1912–1913. (ang.).
↑ R. Wells & R. Wellington. A classification of the cockatoos and parrots (Aves: Psittaciformes) of Australia. „Sydney Basin Naturalists”. 1, s. 118, 1992. (ang.).
1 2 S.M. Billerman: Old World Parrots (Psittaculidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.psitta4.01. [dostęp 2020-10-20]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Polytelis [dostęp 2026-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Barrabandius [dostęp 2026-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, barrabandi [dostęp 2026-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Spathopterus [dostęp 2026-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Northipsitta [dostęp 2026-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Sindelia [dostęp 2026-10-11] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Psittaculini Vigors, 1825 (wersja: 2024-07-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-11].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[4] Niepoprawna późniejsza pisownia Polytelis Wagler, 1832.

[itis-1] Polytelis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Wagler-2] J.G. Wagler. Monographia Psittacorum. „Abhandlungen der Mathematisch-Physicalischen Klasse der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften”. 1, s. 489, 1832. (niem.).

[Bonaparte-3] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 2. (łac.).

[Reichenbach-5] H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lxxxii. (niem.).

[North-6] A.J. North. Preliminary descriptions of a new genus and of five new species of Central Australian birds. „The Ibis”. Seventh series. 1, s. 339, 1895. (ang.).

[Mathews-7] G.M. Mathews. Substiute-names. „Austral Avian Record”. 1, s. 127, 1912–1913. (ang.).

[Wells&Wellington-8] R. Wells & R. Wellington. A classification of the cockatoos and parrots (Aves: Psittaciformes) of Australia. „Sydney Basin Naturalists”. 1, s. 118, 1992. (ang.).

[Billerman-9] 1 2 S.M. Billerman: Old World Parrots (Psittaculidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.psitta4.01. [dostęp 2020-10-20]. (ang.).

[10] The Key to Scientific Names ↓, Polytelis [dostęp 2026-10-11] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Barrabandius [dostęp 2026-10-11] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, barrabandi [dostęp 2026-10-11] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Spathopterus [dostęp 2026-10-11] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Northipsitta [dostęp 2026-10-11] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Sindelia [dostęp 2026-10-11] .

[Mielczarek&Kuziemko-16] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Psittaculini Vigors, 1825 (wersja: 2024-07-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-11].