Loriculus

	Loriculus
	Blyth, 1849
	; Zwisogłówka koroniasta (L. galgulus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	papugowe
Rodzina	papugi wschodnie
Podrodzina	damy
Plemię	Agapornithini
Rodzaj	Loriculus
	Typ nomenklatoryczny
	Psittacus galgulus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Psittaculus Swainson, 1837; Licmetulus Bonaparte, 1856; Coryllis Finsch, 1868;
	Psittaculus Swainson, 1837; Licmetulus Bonaparte, 1856; Coryllis Finsch, 1868;
Gatunki
	13 gatunków – zobacz opis w tekście
	13 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Loriculus – rodzaj ptaków z podrodziny dam (Loriinae) w obrębie rodziny papug wschodnich (Psittaculidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowej, Południowo-Wschodniej i Australazji.

Charakterystyka

Długość ciała 10–15 cm; masa ciała 12–40 g. Ich ogon jest krótki i tępo zakończony. Ich nazwa wzięła się stąd, że mogą spać i odpoczywać wisząc w liściach do góry nogami.

Systematyka

Etymologia

Loriculus: nowołac. loriculus „mała lora”, od zdrobnienia nazwy rodzaju Lorius Vigors, 1825 (dama).
Psittaculus: nowołac. psittacula „papużka”, od zdrobnienia łac. psittacus „papuga”, od gr. ψιττακος psittakos „papuga”. Gatunek typowy: Loriculus pusillus G.R. Gray, 1859.
Licmetulus: zdrobnienie nazwy rodzaju Licmetis Wagler, 1832 (kakadu). Gatunek typowy: Loriculus bonapartei Souancé, 1856.
Coryllis: gr. κοριλλα korilla „panienka”, od zdrobnienia κορη korē „dziewczyna”. Gatunek typowy: Psittacus galgulus Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Loriculus philippensis (Statius Müller, 1776) – zwisogłówka czerwonoczelna
Loriculus pusillus G.R. Gray, 1859 – zwisogłówka żółtogardła
Loriculus flosculus Wallace, 1864 – zwisogłówka zbroczona
Loriculus vernalis (Sparrman, 1787) – zwisogłówka wiosenna
Loriculus galgulus (Linnaeus, 1758) – zwisogłówka koroniasta
Loriculus beryllinus (J.R. Forster, 1781) – zwisogłówka złotawa
Loriculus exilis Schlegel, 1866 – zwisogłówka zielona
Loriculus aurantiifrons Schlegel, 1871 – zwisogłówka złotoczelna
Loriculus tener P.L. Sclater, 1877 – zwisogłówka żółtorzytna
Loriculus catamene Schlegel, 1871 – zwisogłówka czerwonorzytna
Loriculus sclateri Wallace, 1863 – zwisogłówka złotogrzbieta
Loriculus stigmatus (S. Müller, 1843) – zwisogłówka diademowa
Loriculus amabilis Wallace, 1862 – zwisogłówka molucka

Uwagi

↑ Podgatunek L. philippensis.

Przypisy

↑ Loriculus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ E. Blyth. Conspectus of the Ornithology of India, Burma, and the Malayan peninsula, inclusive of Sindh, Asam, Ceylon, and the Nicobar islands. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 19, s. 236, 1850. (ang.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 303, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Tabellarische Uebersicht der Papagaien. „Naumannia”. 6, s. gen. 61, 1856. (niem. • łac.).
↑ O. Finsch: Die Papageien, monographisch bearbeitet. T. 2. Cz. 2. Leiden: Brill, 1868, s. 687. (niem.).
1 2 S.M. Billerman: Old World Parrots (Psittaculidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.psitta4.01. [dostęp 2020-10-25]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Loriculus [dostęp 2022-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Psittaculus [dostęp 2022-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Licmetulus [dostęp 2022-10-11] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Coryllis [dostęp 2022-10-11] .
↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Agapornithini Salvin, 1882 (wersja: 2024-07-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-07].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
N.J. Collar: Family Psittacidae (Parrots). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 4: Sandgrouse to Cuckoos. Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 280–477. ISBN 84-87334-22-9. (ang.).

[10] Podgatunek L. philippensis.

[itis-1] Loriculus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Blyth-2] E. Blyth. Conspectus of the Ornithology of India, Burma, and the Malayan peninsula, inclusive of Sindh, Asam, Ceylon, and the Nicobar islands. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 19, s. 236, 1850. (ang.).

[Swainson-3] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 303, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).

[Bonaparte-4] Ch.-L. Bonaparte. Tabellarische Uebersicht der Papagaien. „Naumannia”. 6, s. gen. 61, 1856. (niem. • łac.).

[Finsch-5] O. Finsch: Die Papageien, monographisch bearbeitet. T. 2. Cz. 2. Leiden: Brill, 1868, s. 687. (niem.).

[Billerman-6] 1 2 S.M. Billerman: Old World Parrots (Psittaculidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.psitta4.01. [dostęp 2020-10-25]. (ang.).

[7] The Key to Scientific Names ↓, Loriculus [dostęp 2022-10-11] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Psittaculus [dostęp 2022-10-11] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Licmetulus [dostęp 2022-10-11] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Coryllis [dostęp 2022-10-11] .

[Mielczarek&Kuziemko-12] Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Agapornithini Salvin, 1882 (wersja: 2024-07-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-07].