Puszczykowo

Puszczykowo
miasto i gmina
Ilustracja
Rynek
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

poznański

Aglomeracja

poznańska

Prawa miejskie

1962

Burmistrz

Andrzej Balcerek

Powierzchnia

16,39 km²

Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość


9778
596,6 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 61

Kod pocztowy

62-040

Tablice rejestracyjne

PZ, POZ

Położenie na mapie powiatu poznańskiego
Mapa konturowa powiatu poznańskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Puszczykowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Puszczykowo”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Puszczykowo”
Ziemia52°17′10″N 16°51′21″E/52,286111 16,855833
TERC (TERYT)

3021021

SIMC

0971376

Urząd miejski
ul. Podleśna 4
62-040 Puszczykowo
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach
Hasło w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Puszczykowo – miasto i gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim. Położone ok. 12 km na południe od Poznania, otoczone obszarem Wielkopolskiego Parku Narodowego.

W latach 1934–1954 siedziba gminy wiejskiej Puszczykowo.

Według danych z 31 marca 2011 miasto liczyło 9756 mieszkańców.

Położenie

Położenie gminy miejskiej Puszczykowo w powiecie poznańskim.

Według danych z roku 2002 Puszczykowo ma obszar 16,65 km², w tym:

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 16,39 km². Miasto stanowi 0,88% powierzchni powiatu.

Sąsiednie gminy: Komorniki, Mosina.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa poznańskiego.

Nazwa

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskojęzycznym dokumencie z 1387 pod zlatynizowaną. staropolską nazwą „Posczukovo”, 1401 „Posczukowo”, 1404 „Posczucowo”, 1405 „Poscucowo”, 1429 „Posczukowo”, 1453 „Posczikowo”, 1461 „Possykowo”, 1500 „Posczvkowo”, 1508 „Pusczukowo”, 1510 „Posczukovo”, 1518 „Poschczukow”, 1531 „Posczucovo, Posczukouo, Posczucouo”, 1563 „Posczikowo”, 1574 „Poszczykowo, villa Poszczikowiensis”, 1577 „Puscikowo”, 1580 „Poszikowo”, 1622-1624 „Pusczykowo”, 1789 „Puszczykowo”.

Według językoznawców, wydawców encyklopedycznego słownika „Nazwy Miejscowe Polski. Historia, Pochodzenie, Zmiany” nazwa „Puszczykowo” pochodzi od nazwy osobowej „Puszczyk”, która pochodzi od apelatywu „puszczyk” oznaczającego „gatunek sowy” z dodanym sufiksem „-owo”. Stanisław Rospond etymologię wywodził od nazwy osobowej „Pościuk, Pościk” utworzonej od apelatywu „post” i czasownika „pościć”. Okresowo nazwa zestawiona została z członami dyferencyjnymi – polskim „Stare” i odpowiadającym mu niemieckim „Alt”. Wśród ludu używano także gwarowych odmian „puscykovo, -va, puscykoski”.

Od nazwy miejscowej Puszczykowo, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Puszczykowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości. W 1394 odnotowano nazwisko Mikołaja Puszczykowskiego (oryg „Nicolas… Posczukofszki”.

Po rozbiorach Polski pruska administracja wprowadziła zgermanizowaną niemiecką nazwę „Puschkau” utworzoną od nazwy polskiej oraz „Unterberg”. W XIX wieku używana była także polska nazwa. W 1888 odnotowano polską nazwę „Puszczykowo”. W 1921 już po odzyskaniu przez Polskę niepodległości odnotowano polskie nazwy we fragmencie „Puszczykowo, Puszczykowo Stare, niem. Unterberg, Alt Puschkau, dwie wsi”, a w 1933 „Puszczykowo, Puszczykowo Stare, dwie wsi” .

Historia

Po raz pierwszy nazwa Puszczykowo pojawia się w źródłach pisanych w formie Posczucowo w 1387 roku, choć Niwka wspominana była już wcześniej – w 1302 roku. Puszczykowo Stare i Puszczykówko do II rozbioru należały do Kapituły Poznańskiej. W 1613 roku, po pożarze katedry poznańskiej, to z tutejszych lasów dostarczono drewno na jej odbudowę.

Początek zabudowy willowej, tak charakterystycznej dla miejscowości tworzących dzisiejsze miasto, datuje się na drugą połowę XIX wieku, kiedy to w latach 1870–1880 uregulowano bieg Warty. Tereny te wtedy nabrały charakteru eleganckiej miejscowości letniskowej i willowej. Rozwojowi sprzyjało położenie nad malowniczym odcinkiem rzeki, rozległe bory sosnowe i korzystny mikroklimat. Aby umożliwić coraz liczniej tu osiadającym się dojazd do Poznania, przy istniejącej tu od 1856 roku linii kolejowej (prowadzącej do Wrocławia) zbudowano budynki stacyjne. W okresie od początku XX wieku do 1939 roku ruch wycieczkowy był tak duży, że pociągi z poznańskiego dworca kursowały co 10 minut i aby nie kolidowało to z ruchem dalekobieżnym musiano zbudować dla nich dodatkowy tor. Wielką popularnością wśród poznaniaków cieszyły się wycieczki parostatkiem do Puszczykowa. Z przystani przy moście Św. Rocha pływał w latach 50. XX wieku parostatek „Janek Krasicki”, a w latach późniejszych motorowa „Dziwożona”. Mimo polityki germanizacyjnej, do 1918 roku część ośrodków wypoczynkowych miało zdecydowanie polski charakter (np. Letnisko Silva przy ul. Poznańskiej).

Puszczykowo posiadało dawniej status administracyjny gminy jednostkowej w powiecie śremskim. 1 stycznia 1925 włączone do nowo utworzonego powiatu poznańskiego. 1 sierpnia 1934 weszło ono w skład nowo utworzonej zbiorowej gminy Puszczykowo tamże. 27 września 1934 weszło w skład nowo utworzonej gromady Puszczykowo w gminie Puszczykowo.

Podczas II wojny światowej miasto zostało zajęte 25 stycznia 1945 roku przez jednostki I Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej. Na przełomie stycznia i lutego w mieście urządzono siedziby sztabu związków operacyjnych wojsk radzieckich i szpitale wojskowe.

Po wojnie zachowało początkowo przynależność administracyjną. W związku z reformą administracyjną kraju jesienią 1954 weszło w skład nowo utworzonej gromady Puszczykowo. Gromadę Puszczykowo zniesiono 1 stycznia 1956 w związku z nadaniem jej statusu osiedla. 18 lipca 1962 Puszczykówko stało się miastem. Naczelnikiem miasta Puszczykowa, w latach 1968–1984 był Władysław Krzyżański. W tych latach powstało wiele obiektów użyteczności publicznej.

W latach 70. XX wieku na nadwarciańskich polach Niwki, na niezalesionym 15 ha terenie zlokalizowano szpital dla kolejowej służby zdrowia (obecnie szpital należy do Powiatu Poznańskiego i działa pod nazwą Szpital w Puszczykowie im. prof. S.T. Dąbrowskiego S.A.). Wybudowano dwa 11-kondygnacyjne bloki z 40 m kominem i budynkami gospodarczymi.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2009:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
Jednostkaosób%osób%osób%
Populacja9575100500352,3457247,7
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]		594310,7283,3

Transport

Drogi

Przez Puszczykowo w osi północ-południe przebiega droga wojewódzka 430, oraz w osi wschód-zachód droga wojewódzka 431.

Kolej

Przez miasto przebiega linia kolejowa 271 z Poznania do Wrocławia, na którym usytuowane są dwa przystanki osobowe: Puszczykowo i Puszczykówko oraz ma swój początek ok. 5 kilometrowa nieczynna, częściowo rozebrana linia kolejowa 361 do Osowej Góry.

Transport Publiczny

Przez Puszczykowo przebiega linia autobusowa 651 organizowana przez ZTM Poznań, a przewoźnikiem jest Translub. Do 31 października 2017 Eko-Rondo Puszczykowo organizowało swoje własne linie, jednak firma zbankrutowała.

Obecnie w mieście działa bezpłatna komunikacja autobusowa jako linia 695, przebiegająca od przystanku Niwka-Szpital, przez dworzec Puszczykówko, aż do ulicy Krzywej. Godziny kursowania linii dostosowane są do odjeżdżających pociągów w kierunku Poznania, jak i przyjeżdżających. Operatorem linii jest firma Bobrowski Trans

Inne

W mieście znajduje się sanitarne lądowisko przy ul. Kraszewskiego, które w 2011 zostało zmodernizowane.

Atrakcje turystyczne

Przystanek kolejowy Puszczykowo
Kościół pw. Matki Boskiej Wniebowziętej, zaprojektowany przez Adama Ballenstedta
Pomnik poświęcony „Wszystkim, którzy oddali życie dla Ojczyzny”
Szpital w Puszczykowie im. prof. S. T. Dąbrowskiego

Oświata

W Puszczykowie znajdują się 2 szkoły podstawowe i liceum ogólnokształcące:

Media

Strony internetowe:

Prasa: Wychodząca:

Niewychodząca:

Wspólnoty wyznaniowe

Sport

W Puszczykowie znajduje się wiele kompleksów sportowych oraz Klub Jeździecki „Niwka” im. Krzysztofa Kulikowskiego. W mieście znajduje się również Centrum Tenisowe Angie, w którym trenuje niemiecka tenisistka polskiego pochodzenia Angelique Kerber. Przy Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika działa MKS „Juvenia” Puszczykowo, w którym szkolą się młodzi lekkoatleci. Działa także dobrze rozwinięty klub siatkarski MKS Puszczykowo oraz klub piłkarski KP „Las” Puszczykowo.

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie: Châteaugiron (w Bretanii, we Francji) – deklaracja współpracy 18 lipca 1997 r. w Puszczykowie, w lipcu 1998 r. w Châteaugiron odnowienie deklaracji

Ludzie związani z Puszczykowem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Puszczykowem.

Przypisy

  1. 1 2 Puszczykowo w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-12], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 8 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 113411.
  3. ↑ Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r.. GUS. [dostęp 2012-08-07]. (pol.).
  4. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  5. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 10 sierpnia 2011, ISSN 1505-5507 [zarchiwizowane z adresu 2013-12-20].
  6. ↑ Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 246.
  7. 1 2 3 4 Rymut 2013 ↓, s. 405.
  8. ↑ Historia miasta :: Puszczykowo [online], puszczykowo.pl [dostęp 2026-09-23].
  9. 1 2 3 Sławomir Pniewski, Puszczykowo, w: „Spotkania z Zabytkami”, nr 4/1989, s. 51–52, ISSN 0137-222X
  10. ↑ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 r. w sprawie zmiany granic niektórych powiatów województwa poznańskiego. Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1044 (ISAP).
  11. ↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 68, poz. 617 (ISAP).
  12. ↑ Poznański Dziennik Wojewódzki. 1934, nr 41, poz. 531.
  13. ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, s. 567.
  14. ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu. 1952, nr 12, poz. 56.
  15. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  16. ↑ Uchwała Nr 33/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu poznańskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100).
  17. ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299 (ISAP).
  18. ↑ Dz. U. z 1962 r. Nr 41, poz. 188 (ISAP).
  19. ↑ Kontakt. Szpital w Puszczykowie im. prof. S.T. Dąbrowskiego S.A. [dostęp 2015-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-03)].
  20. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, czerwiec 2010, s. 105, ISSN 1734-6118 [dostęp 2010-07-16].
  21. ↑ Blog Dla Puszczykowa, Blog dla Puszczykowa: Wszystko ma swój początek i koniec [online], Blog dla Puszczykowa, 31 października 2017 [dostęp 2021-10-31].
  22. ↑ Répertoire des offres de financement, 1 kwietnia 2018, DOI: 10.69777/278643 [dostęp 2025-05-28].
  23. ↑ Historię kościoła i parafii. [dostęp 2010-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-02)].
  24. ↑ Andrzej Mika: Puszczykowski tryptyk (Szlak zielony im. Arkadego Fiedlera). Oficjalny serwis internetowy Urzędu Miejskiego w Puszczykowie. [dostęp 2018-03-28]. (pol.).
  25. ↑ Agnieszka Stelmach, Janusz Stelmach, Sylwia Ufnalska, Michał Wójkiewicz, Droga Wierności w Duchu Świętym, Parafia pw. św. Marcelina, Rogalin, maj 2023 [dostęp 2024-05-14].
  26. ↑ Rogalińskie Drogi Ducha Świętego – Parafia pw. Świętego Marcelina w Rogalinie [online] [dostęp 2021-11-11] (pol.).
  27. ↑ Sylwia Ufnalska, O jubileuszu kościoła i przyrodniczych szlakach w Rogalinie [online], Gazeta Mosińsko-Puszczykowska, 1 listopada 2021 [dostęp 2021-11-09] (pol.).
  28. ↑ Barbara Miczko-Malcher, Spotkania z kulturą – 7.11.2021 [online], radiopoznan.fm [dostęp 2021-11-09] (pol.).
  29. ↑ Viktória Takács, W dolinie Warty – o ptakach i nie tylko, Parafia pw. św. Marcelina, Rogalin, sierpień 2021 [dostęp 2024-05-14].
  30. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-11-11].
  31. ↑ KP Las Puszczykowo.
  32. ↑ Kurier Puszczykowski Nr 46 Puszczykowo gościło Francuzów, Lipiec/Sierpień 2005, s. 2.
  33. ↑ O nas. Stowarzyszenie Puszczykowo-Châteaugiron. [dostęp 2012-02-05].

Bibliografia

Linki zewnętrzne