| miasto w gminie miejsko-wiejskiej | |||||
Panorama Sierakowa z górującym pobernardyńskim kościołem | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||
| Powiat | |||||
| Gmina | |||||
| Prawa miejskie |
1358 | ||||
| Burmistrz |
Paweł Orzeł | ||||
| Powierzchnia |
14,08 km² | ||||
| Wysokość |
31 m n.p.m. | ||||
| Populacja (30.06.2016) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 61 | ||||
| Kod pocztowy |
64-410 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
PMI | ||||
Położenie na mapie gminy Sieraków | |||||
Położenie na mapie Polski | |||||
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego | |||||
Położenie na mapie powiatu międzychodzkiego | |||||
| TERC (TERYT) |
3014044 | ||||
| SIMC |
0971436 | ||||
| Hasło promocyjne: Turystyczna kraina | |||||
Urząd miejski ul. 8 Stycznia 3864-410 Sieraków | |||||
| Strona internetowa | |||||
Sieraków – miasto w zachodniej Polsce, w woj. wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sieraków. Położone nad Wartą, na skraju Puszczy Noteckiej, na pograniczu Kotliny Gorzowskiej i Pojezierza Poznańskiego, pomiędzy dwoma jeziorami: Jaroszewskim i Lutomskim. Miasto posiada rozbudowaną infrastrukturę wypoczynkową (kręgielnia, liczne ośrodki wypoczynkowe) nad Jeziorem Jaroszewskim.
Według danych z 31 grudnia 2014 miasto liczyło 6089 mieszkańców.
Miasto jest położone nad rzeką Wartą i nad dwoma jeziorami: Jaroszewskim i Lutomskim.
Według danych z 10 lutego 2014 powierzchnia miasta wynosi 14,08 km².
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.
Większa część miasta położona jest na lewym brzegu Warty, na prawym znajduje się dzielnica Piaski.

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i jest notowana od połowy XIII wieku. Pierwsze zapisy pochodzą z języka łacińskiego w jakim zapisywano średniowieczne dokumenty. W 1254 odnotowana została w podrobionym dokumencie gdzie nazwę zapisano we fragmencie ad viam Zircoviensem z czego wywiedziono zlatynizowane nazwy Zirckow lub Zirckov.
Później nazwę odnotowano także w 1388 we fragmencie ante Syracowo opidum (pol. „starożytne miasto Sierakowo”), 1391 „de Siracowo”, 1392 de Sirakowo oraz błędnie „de Szirako”. W 1397 po łacinie „super dominam palatinissam Siracofszka… in Siracowo”, 1400 „Syracowo”, 1405 „Szyrakow”, 1406 „Sziracowo”, 1409 Syracowo, 1416 „Sirakow” i „Syrakow”, 1421 Syrakowo, 1424 „de Syrakow, „Schyrakowo”, 1425 „Schiracowo”, 1426 Szirakow, 1443 Sirakowo, 1470 Schirakow, 1472 Sziracowo, Szyracowo, 1486 Syrakow, 1490 Syrakow, 1493 Szyrakowo, Ssirakow, 1494 Syracow, 1495 „Ssyrakowo”, 1500 „Szyrakoff”, 1505 „Zyrako, Schyrakow”, 1524 Syrakow, 1580 Sierakowo, 1789 „Sieraków”.
Nazwa miasta pochodzi od nazwy osobowej Sierak lub Siroch utworzonej od średniowiecznego, słowiańskiego imienia Sirosław z dodanym sufiksami „-ów”, „-owo”. Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała Sirakowo, a jej zamiana w wyniku procesów fonetycznych w Sierakowo, a później w Sieraków nastąpiła w XVI wieku. W przeszłości wśród ludu stosowana była także gwarowa nazwa „sirakuf, -kova, sirakoski”. Od nazwy wsi pochodzi także polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Sierakowskich, którzy od średniowiecza byli właścicielami miejscowości.
Po rozbiorach Polski w okresie zaborów w XIX i pierwszej połowie XX wieku pruska administracja zaboru pruskiego używała także zgermanizowanej nazwy niemieckiej "Zirke". W 1889 odnotowano dwie nazwy: polską „Sieraków” oraz niemiecką „Zirke” .
Okolice miejscowości były zasiedlone jednak wcześniej niż odnotowują to zachowane zapisy historyczne. Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Gminy Sieraków pochodzą z epoki kamienia. Zinwentaryzowano ok. 60 stanowisk archeologicznych, na których znaleziono ślady osadnictwa oraz narzędzia wykonane z krzemienia świadczące o obecności na tym terenie społeczności ludzkich ze schyłku paleolitu. Ślady myśliwych specjalizujących się w polowaniu na renifery po ustąpieniu lądolodu ok. 10-11 tysięcy lat temu zostały odkryte w okolicach Kaczlina i Sierakowa. Ich kultura materialna wiązana jest z kulturą hamburską i świderską.
W mezolicie, środkowej epoce kamienia, około 8000-4500 p.n.e. wzrósł stopień zasiedlenia choć tereny te w przeważającej części porastały gęste lasy i występowały liczne jeziora stanowiące bazę gospodarczą dla ówczesnych ludzi. Neolit stanowił okres kiedy społeczności łowiecko zbierackie przekształcały się w społeczności rolniczo-hodowlane. W ewidencji znalezisk archeologicznych znajduje się 20 stanowisk z tego okresu. Niektóre z nich wykazują w okolicach miasta na obecność społeczności kultury ceramiki wstęgowej oraz ceramiki sznurowej.
Rozkwit sieci osadniczej odnotowano w epoce brązu w latach 1800-650 p.n.e. Odnotowano obecność kultury grobskiej (nazwanej od wsi Grobia), która była lokalnym odłamem kultury utynieckiej, a później kultury grobsko-śmiardowskiej. Obie datowane na wczesny okres epoki brązu 1900-1500 p.n.e. W 1889 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego odnotował informacje o wykopaniu pod Sierakowem żelaznych grotów oraz popielnic z przedmiotami brązowymi. W wyniku prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 1911–1914 wskazano również na istnienie w miejscu miasta dawnej osady z tego okresu.
W czasach kultury łużyckiej zasiedlenie terenów okolic Sierakowa wzrosło. Odkryto szereg stanowisk na terenie gminy z tego okresu m.in. osady w Lutomiu, Lutomku, Chorzępowie i Kaczlinie oraz cmentarzyska popielnicowe w Sierakowie i Kłosowicach. Z okresu wpływów rzymskich w pierwszych wiekach n.e. pochodzi natomiast ok. 150 stanowisk archeologicznych z czasu kultury przeworskiej i wielbarskiej identyfikowanej z plemieniem Gotów ze Skandynawii. Jej obecność odkryto w rejonie wsi Lutom, Lutomek, Łężce w gminie Chrzypsko Wielkie. Odnaleziono 12 stanowisk związanych z tą kulturą m.in. osady i cmentarzysko w Lutomiu oraz Lutomku.
W XX wieku archeolodzy odnaleźli w miejscowości skarb srebrny, a także fragmenty naczyń z VII-IX wieku, znalezione w żwirowni pomiędzy torem kolejowym a drogą do Kaczlina.
Gród został założony na szlaku handlowym prowadzącym z Poznania przez Drezdenko do Szczecina i pierwotnie związany był z Wielkopolską. Początkowo miasto było własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty polskiej z rodu Sierakowskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy miejscowej przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Szamotulskich herbu Nałęcz, Górków i Opalińskich herbu Łodzia. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1438 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. Od 1404 była siedzibą własnej parafii .
Według historyków miasto zostało lokowane w XIV wieku w czasach króla polskiego Kazimierza III Wielkiego najprawdopodobniej przez wojewodę poznańskiego Macieja Borkowica herbu Napiwon w latach 1333-1352. Data ta nie jest dokładnie znana ponieważ nie zachował się oryginalny dokument lokacyjny. Zachowały się jednak później sporządzone dokumenty powołujące się na pierwotną lokację miasta.
Z akt grodzkich poznańskich pochodzą informacje, że w 1392 miasto lokowane było na prawie niemieckim w czasie rządów króla polskiego Kazimierza Wielkiego. W 1392 sąd ziemski poznański utrzymał w mocy przedstawiony przez Wichnę Sierakowską kazimierzowski dokument lokacyjny dotyczący prawa niemieckiego w Sierakowie postanawiając, że w dziedzinie tej nie ma być używane inne prawo.
W 1416 król polski Władysław II Jagiełło na prośbę wojewody poznańskiego Sędziwoja Szamotulskiego odnowił przywilej lokacyjny Sierakowa na prawach magdeburskich, który zniszczony został przez ogień w czasie pożaru. Odnotowano również, że dokument nadania praw miejskich przyznany został Sierakowowi przez króla polskiego Kazimierza Wielkiego. Z tekstu, który zachował się w szeregu kopii i odpisów wynika, że miasto przeniesiono z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument potwierdzający prawa miejskie wydane przez króla polskiego Kazimierza III Wielkiego wydany został w czasie pobytu króla Władysława II Jagiełły w Kościanie 24 czerwca 1416 w obecności wojewody poznańskiego Sędziwoja Ostroroga, podkomorzego kaliskiego Jarosława, marszałka Korony Królestwa Polskiego Zbigniewa z Brzezia, kasztelana santockiego Mikołaja z Żydowa, chorążego poznańskiego Wietrzycha z Iwna, podczaszego stołu królewskiego Mężyka z Dąbrowy. Pełen tekst tego dokumentu wydrukowano w XIX wiecznym zbiorze dyplomatów – Kodeksie dyplomatycznym Wielkopolskim oraz w XXI wieku w Sierakowskich Zeszytach Historycznych.
W 1459 król polski Kazimierz IV Jagiellończyk na prośbę mieszczan sierakowskich odnowił dokument z 1416 wydany przez Władysława II Jagiełłę. W 1513 król polski Zygmunt I Stary na prośbę starosty generalnego Wielkopolski Łukasza z Górki odnowił przywileje z 1416 i 1459. W 1553 król polski Zygmunt II August po raz kolejny odnowił poprzednie przywileje miejskie z lat 1416, 1459 i 1513.
Wizerunek herbu miejskiego pojawia się na pieczęci miejskiej ławniczej datowanej na 1561. Przedstawia w tarczy głowę jelenia, która pochodzi z herbu Napiwon rodu Borkowiców z umieszczoną między rogami nałęczką czyli herbem Nałęcz należącym do Sierakowskich, właścicieli miasta w XV-XVI wieku. Kolejny wizerunek herbu datowany jest na 1641 i przedstawia w tarczy głowę jelenia z herbu Napiwon. Następna pieczęć ławniczo-wójtowska jest datowana na XVIII wiek i przedstawia orła, na którego piersiach widnieje tarcza z herbem Łodzia, który nosili właściciele miasta Opalińscy.
W XIV wieku na sztucznym kopcu na wschód od miasta zbudowano zamek sierakowski, który początkowo powstał jako budowla drewniana. Na przełomie XIV i XV wieku został on otoczony murem ceglanym, a w środku była murowana zabudowa mieszkalna w postaci dwóch domów z XV wieku. Na przełomie XVI i XVII wieku zamek przebudowany został przez Górków herbu Łodzia, a później przez Opalińskich herbu Łodzia, którzy zamienili go na rezydencję barokową. Zamek w XVIII-XIX wieku został rozebrany, a w XX wieku, w 1995 zrekonstruowany. Po odbudowie w latach 90. XX wieku XIV wieczny zamek jest siedzibą Muzeum Zamek Opalińskich.
Miejscowość wymieniona jest w XV-XVI wiecznych dokumentach podatkowych. W latach 1462-1463 miasto zapłaciło opłatę zwaną cyzą w trzech ratach: jedną kopę 2,5 groszy, 13 grzywien, dwie grzywny bez 1,5 grosza. W 1499 Sieraków wymieniony został w wykazie miejscowości zalegających z podatkami królewskimi. W 1507 miasto zapłaciło 7 grzywien szosu. W 1508 pobór odbył się od trzech młynów wodnych o jednym kole wodnym. W 1524 odnotowano szos. W 1577 pobrano podatki od młynów zwanych „Borowy”, „Piotrów” i „Niziołek”. W 1581 odbył się pobór z Sierakowa z części należącej do Jakuba Rokossowskiego. Z miasta pobrano wówczas 14 grzywien podwójnego szosu, a także podatki od 4 kowali, kołodzieja, ślusarza, 4 szewców, 2 kuśnierzy, 5 garncarzy, 3 krawców, 3 sukienników, czapnika, 3 rzeźników, 3 piekarzy, cieśli, levigatora rzemieślnika wygładzającego papier, 2 budowniczych (łac. „architectores”), 2 kramarzy, Olejnika, a także od dwóch rybaków po 15 groszy. Pobrano też po 6 groszy od 24 zagrodników. W mieście wytwarzano wówczas wódkę. Odnotowano podatki od 2 kotłów do palenia gorzałki po 24 groszy, od 3 łanów po 30 groszy i od 1/4 łana 7,5 groszy; od 183 warów gorzałki, z których każdy dawał 12 beczek po 30 groszy. Opłaty pobrano również od wyszynku 690 kwart gorzałki po 3 denary, od 7 beczek śledzi po 6 gr, od kotła gorzałczanego 24 gr. Z cła w 1579 pobrano 5 złotych 29 groszy. W sumie z Sierakowa pobrano podatki w sumie 246 złotych 13 groszy i 9 denarów oraz od młynów wodnych zwanych „Borowy” i „Piotr”, z których każdy miał jedno koło wodne, a także od 1/4 łana roli oraz od folusza.
W XVI wieku mieszkańcy trudnili się rolnictwem oraz drobnym rzemiosłem. W 1580 Sieraków był prywatnym miastem szlacheckim i położony był w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W tym roku miejscowość zanotowana została w historycznych dokumentach podatkowych. Mieszkańcy płacili wówczas 14 grzywien szosu, 183 złotych czopowego oraz inne podatki. W mieście pracowało wówczas 5 piekarzy, garncarzy i komorników, a także po szewców i kowali, po 3 rzeźników, krawców i sukienników, po 2 kuśnierzy, budowniczych, kupców, szynkarzy i rybaków. Miasto liczyło 3 łany osiadłe oraz ćwierć łana roli należącego do miejscowego dziedzica, który posiadał folusz oraz 2 młyny napędzane kołami wodnymi.
Sieraków był miastem prywatnym należącym do polskiej szlachty – początkowo Sierakowskich, a później także Górków herbu Łodzia. W 1388 jeden z dokumentów zawartych w Kodeksie dyplomatycznym Wielkopolski odnotowuje Dobrogosta z Sierakowa, który występował jako świadek podczas procesów z zakonem krzyżackim. .
W końcu XIV wieku dziedziczką miasta była Wichna Sierakowska herbu Napiwon zwana wojewodziną z Sierakowa. Odnotowano ją latach 1388-1400 jako wojewodzinę i wdowę po wojewodzie kaliskim Beniaminie z Uzarzewa i Kołdrąbia, zmarłym w 1354. W 1388 odnotowano jej proces sądowy z Dobroszką żoną Pomiana z Lubonia o 50 grzywien. W latach 1391-1392 Wichna Sierakowska wraz ze swym wnukiem Wincentym zwanym Wnuk byli dziedzicami w Sierakowie. Odnotowano ich proces z Dobiesławem Kwileckim o połowę Góry, którą Dobiesław miał od nich w zastawie za 14 grzywien. W 1392 Wichna toczyła kolejny proces z Żydem poznańskim Aronem o Połajewo. W 1393 Wichna Sierakowska toczyła kolejny proces z Niemierzą Ostroroskim z Ostroroga o 25 grzywien. W 1396 odnotowano jej proces sądowy z wnukiem Bieniaszkiem z Góry, a potem z Sierakowa. W 1397 oświadczyła przed sądem, że nie ma innych dokumentów oprawy wdowiej lub zapisu na Sierakowie, ale tylko dokument dotyczący dziedzicznego posiadania (łac. „littera hereditaria”) Sierakowa. W 1397 pozwana została przez swego zięcia Sędziwoja Uzarzewskiego o to, że zniszczyła zamek w Sierakowie o co później toczyła proces sądowy. W 1400 odnotowano jej proces z Sędziwojem Uzarzewskim i Bieniaszkiem Górskim o 300 grzywien.
W latach 1400-1406 odnotowany jako właściciel w mieście został Bieniak (Bieniaszek) Sierakowski z Sierakowa, który był synem Mikołaja z Jastrowia i Małgorzaty córki wojewodziny Wichny. W 1400 wraz z Sędziwojem z Uzarzewa toczył on proces z Wincentym z Obrzycka oraz jego bratem; woźny z pozwami przeciwko Bieniakowi i Sędziwojowi udał się do miasta Sieraków. W latach 1404-1406 Bieniak Sierakowski wraz z Wincentym Obrzyckim oraz Mikoszem Szczebiotem z Pożarowa toczyli proces z Dobrogostem z Szamotuł o 2000 kóp groszy z tytułu poręczenia za Ulryka von der Osten zwanego też Orlikiem pana Drzenia (obecnie to Drezdenko). W 1406 zobowiązali się oni zapłacić po 1000 kóp królowi polskiemu Władysławowi II Jagielle oraz Dobrogostowi pod karą wwiązania w dobra. Bieniak Sierakowski był ojcem Dobrogosta oraz Bieniaka, zmarł po roku 1407.
W XIV wieku miasto było własnością Sierakowskich oraz Szamotulskich herbu Nałęcz. W latach 1407-1428 liczne źródła sądowe odnotowały wdowę po Bieniaku Sierakowskim – Małgorzatę Sierakowską. W 1407 sąd utrzymał w mocy dokument jej oprawy wdowiej, zapisanej na części Sierakowa oraz na wsi Kłosowice, a zarazem utrzymał Dobrogosta Szamotulskiego z Szamotuł w prawach do dóbr po zmarłym Bieniaku, z wyjątkiem oprawy wdowiej Małgorzaty. W 1407 Małgorzata Sierakowska wraz z dziećmi toczyła proces z Dobrogostem Koleńskim i Mikołajem Pożarowskim. W 1417 Małgorzata toczyła proces z Bartoszem z Przetoczna o zboże wartości 10 grzywien. W 1418 wraz z dziećmi toczyła kolejny proces z Tomisławem Krzestkowskim, któremu sąd przyznał prawo bliższości do 1/3 Jaroszewa. Przyznano mu też prawo wykupu tej wsi od Małgorzaty za 40 grzywien. W 1423 Małgorzata Sierakowska przedłożyła przed sądem dokument nabycia 1/4 miasta Sierakowa, całej wsi Kłodnik oraz młyna Kłosowskiego, ale Dobrogost Szamotulski stwierdził, że młyn ten zgodnie z dokumentem podziałowym majątku sierakowskiego należał do niego. Pisarz sądowy orzekł jednak, że przedstawiony przez Dobrogosta dokument jest w tym miejscu drapany sugerując mu fałszerstwo. Dobrogost jednak tłumaczył, że to pan Żydowski zepsuł dokument, a nie on. W 1424 zawarto ugodę między stronami. Według niej struga Osiecznica z młynem należała do Sierakowa i ta strona, która ma większą część Sierakowa, powinna posiadać także większą część młyna oraz strugi. Struga zwana „Klocza” z obydwoma brzegami od źródeł aż do rzeki Warty miała przynależeć do wsi Tucholi należącej do Dobrogosta Szamotulskiego. Natomiast jeziora Lichwino, Cicha i Sadecz Dobrogost miał podzielić po połowie, a Małgorzata miała sobie wybrać z każdego połówkę. Następnie tę połówkę znów miała podzielić na pół i Małgorzata znów miała sobie wybrać połówkę. Według ustaleń sądu miała więc otrzymać na własność 1/4 każdego jeziora.
W 1450 właścicielem miasta został wojewoda poznański Łukasz I Górka. Jego syn, Uriel Górka wybudował w Sierakowie szpital i kościół pod wezwaniem św. Ducha. W czasie wojny trzynastoletniej Sieraków wystawił w 1458 roku 6 pieszych na odsiecz oblężonej polskiej załogi Zamku w Malborku. W 1524 w mieście pobierano cło od zagranicznych kupców przybywających do Królestwa Polskiego. Właścicielem miasta był Andrzej Górka (zm. 1551).
Rodzina Górków w 1591 odsprzedała miasto wraz z czternastoma okolicznymi wsiami Piotrowi Opalińskiemu. Okres, w którym ta rodzina była właścicielami miasta należy do najpomyślniejszych w jego historii. Nowy właściciel rozpoczął budowę kościoła bernardyńskiego. W mieście założono drukarnię i powstał teatr. W 1649 Krzysztof Opaliński wspólnie z bratem Łukaszem Opalińskim założył w mieście gimnazjum, którego program współtworzył Jan Ámos Komenský nauczyciel braci czeskich. 7 czerwca 1658 do miasta przybył król polski Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką Ludwiką Marią Gonzagą, która wyjechała stąd do Berlina. Król przebywał w mieście do 25 czerwca i zwiedził okolicę m.in. pobliski Drzeń. W 1679 region nawiedziła chmura szerszeni, która zanotowana została w miejscowej kronice.

Ostatnia właścicielka Sierakowa z rodu Opalińskich, Maria Leszczyńska (córka Katarzyny z Opalińskich i Stanisława Leszczyńskiego) wniosła Sieraków w wianie królowi francuskiemu, Ludwikowi XV. Miasto kupił w 1752 minister króla Augusta III, Henryk Brühl. Pod koniec XVIII w. właścicielem miasta został polski hrabia Łukasz Bniński.
W mieście odbywało się wówczas 8 jarmarków rocznie. W miejscowości w 139 dymach mieszkało wówczas 1206 mieszkańców oraz 21 zakonników. Znajdowała się w niej cegielnia, a warsztaty posiadali liczni rzemieślnicy: 21 szewców, 18 krawców, 12 kuśnierzy, po 11 sukienników i kupców, 10 rzeźników, po 6 stolarzy i kowali, po 4 garncarzy, piekarzy i muzykantów, po 3 rybaków, ślusarzy, golarzy i kołodziejów, po 2 płócienników, cieśli, murarzy i mydlarzy.

Po II rozbiorze Polski przeszło pod zabór pruski. Do 1791 Sieraków wchodził w skład powiatu poznańskiego, później wcielony został do powiatu międzyrzeckiego. 26 stycznia 1793 wybuchły walki o Sieraków pomiędzy stacjonującą w sile 150 ludzi chorągwią Kawalerii Narodowej rotmistrza Klemensa Kwileckiego a pruskim regimentem huzarów majora Platena.
W 1801 Sieraków kupił Ignacy Rupert Bniński. W 1806 przez miasto przemaszerowały wojska napoleońskie, które wsparły zwycięskie dla Polaków powstanie wielkopolskie 1806 roku. W latach 1807–1815 miasto znajdowało się w granicach Księstwa Warszawskiego. W 1811 w mieście znajdowało się 160 domów, w których mieszkało 1174 mieszkańców. W 1812 przez miasto przemaszerowała Wielka Armia napoleońska kierując się na Moskwę. 14 lutego 1813 miała miejsce bitwa pod Sierakowem o przeprawę na rzece Warcie, pomiędzy broniącym jej 17. Pułkiem Ułanów Dywizji Litewskiej, dowodzonej przez mjr Józefa Kozłowskiego,a siłami generała adiutanta Aleksandra Czernyszewa. Liczne mogiły rozgromionych przez kozaków żołnierzy armii Napoleona Bonaparte znajdują się m.in. pod Jaroszewem i w Chojnie.
W 1815 po kongresie wiedeńskim weszło w skład Wielkiego Księstwa Poznańskiego i leżało w powiecie międzychodzkim ponownie w zaborze pruskim. 25-26 czerwca 1817 wybuchł w Sierakowie wielki pożar, z którego ocalał jedynie kościół o.o. Bernardynów, zbór ewangelicki, częściowo zamek sierakowski oraz zabudowania na peryferiach. W 1818 miasto przyłączono do powiatu międzychodzkiego, a król pruski Fryderyk II zniósł konwent o.o. Bernardynów i znacjonalizował klasztor. 5 października 1818 miasto kupił Fryderyk Henryk Ernest von Kottwitz. 28 lipca miasto przeszło na własność króla pruskiego Fryderyka III. W lipcu 1829 założono w mieście Poznańskie Stado Ogierów. W 1832 w Sierakowie wybuchła masowa epidemia cholery, a później również w latach 1848 i 1873. 17 marca 1833 król pruski nadał miastu nową ordynację miejską. W 1838 odbudowano szpital św. Ducha późniejsze schronisko dla starców. W 1843 wzrosła liczba domów do 189 oraz mieszkańców do 2060 wśród których było 895 katolików, 815 protestantów i 350 wyznawców judaizmu.
W 1848 podczas wiosny ludów, mieszkańcy przyłączyli się do przegranego przez Polaków powstania wielkopolskiego. Miejscowi Niemcy zawiązali wówczas w mieście ligę niemiecką, która domagała się przyłączenia do Rzeszy niemieckiej. 1863 miało miejsce ponowne wzniesienie spalonych wież kościoła pobernardyńskiego. W lutym 1877 w ramach pruskiego kulturkampfu zakazano w mieście odprawiania katolickich nabożeństw w miejscowym kościele.
W XIX-wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego pod nazwą Sieraków wymienione jest miasto, okrąg miejski, zakład stadniczy, nadleśnictwo królewskie oraz okręg dominium leżące w powiecie międzychodzkim w dekanacie lwóweckim. W mieście znajdowało się wówczas 209 domów zamieszkiwanych przez 2324 mieszkańców, a także kościół katolicki i protestancki, synagoga, stacja telegraficzna, urząd pocztowy, apteka, lekarz, weterynarz, miejska kasa oszczędności. Odbywały się tu również 4 jarmarki rocznie.
W 1918 na terenie Wielkopolski wybuchło kolejne powstanie wielkopolskie. W tym okresie w mieście został uformowany oddział, który wspólnie z powstańcami z Pniew i Szamotuł usunął z Sierakowa administrację pruską, a następnie wziął udział w walkach pod Kolnem i Zatomiem. Sieraków został wyzwolony z zaboru pruskiego 7-8 stycznia 1919. W 1920 Sieraków wraz z większością historycznej Wielkopolski ponownie wszedł w skład odrodzonego państwa polskiego II RP .
W latach 1919-1920 wielu Sierakowian wzięło udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1920-1928 miały miejsce ważne inwestycje miejskie. Powstała Elektrownia Miejska w miejscu gazowni przy ulicy Woronieckiej, Szpital ss. Elżbietanek p. w. św. Józefa oraz 7 klasowej Szkoły Powszechnej. W latach 1923-1924 szkodnik strzygonia choinówka zniszczył drzewostan Puszczy Noteckiej. W 1924 zawiązana została spółka akcyjna pod nazwą Huta Szkła „Warta”. 20 listopada 1927 kardynał prymas August Hlond wyświęcił dwa nowe dzwony kościelne ufundowane przez hrabiego Napoleona Rutkowskiego. W 1936 miał miejsce pożar drewnianego mostu na rzece Warcie. 1 kwietnia 1939 przy Rynku 4 otwarto Szkołę Rybacką.
10 września 1939 miało miejsce przemówienie gauleitera Artura Greisera na sierakowskim rynku w drodze z Berlina do Poznania, w którym powiedział „… dziś jest jeden naród niemiecki, jedne wielkie Niemcy, jeden Hitler…”.
W okresie II wojny światowej miejscowość została objęta zarówno wysiedleniami ludności polskiej jak zasiedleniami ludności niemieckiej. W 1939 po kampanii wrześniowej Wielkopolska została zajęta przez III Rzeszę. Nazistowskie władze Niemiec utworzyły na jej terenie tzw. Kraj Warty. W okresie okupacji niemieckiej rozpoczęli masowe wysiedlenia ludności polskiej, a później w ramach akcji Heim ins Reich (pol. „Powrót do domu w Rzeszy”) zasiedlanie miejsc po nich niemieckimi przesiedleńcami z Besarabii, krajów bałtyckich i ZSRR.
Od września do grudnia 1939 w czasie tzw. „dzikich wysiedleń” w powiecie międzychodzkim rozpoczęto masowe wysiedlenia ludności polskiej, które objęły głównie dwa miasta Międzychód oraz Sieraków; skąd wysiedlono ponad 1200 osób. Na prowincji natomiast wysiedlono dwie rodziny – nauczyciela i leśniczego z Sowiej Góry w Puszczy Nadnoteckiej .
Druga fala wysiedleń Polaków z powiatu międzychodzkiego miała miejsce w 1940. We wrześniu i pażdzierniku wysiedleniami objęto gminy Chrzypsko Wielkie, Kwilcz, Międzychód i Sieraków. Wysiedlenia te przeprowadzały jednostki SS, które wysiedliły 217 polskich rodzin – 1132 osoby. Gospodarstwa oraz majątek wysiedlonych rodzin, a także warsztaty rzemieślnicze, sklepy i domy przekazywano napływającym Niemcom bałtyckim oraz Niemcom przesiedlanym ze wschodu Europy.
W latach 1941-1944 w mieście działał polski ruch oporu przeciw niemieckim nazistom. Przy ulicy Zamkowej 8 znajdował się Inspektorat ZWZ/AK kiegowany przez Bogdana Dąbrowskiego ps. „Kret”. 7 lipca aresztowano żołnierza Armii Krajowej Czesława Korka – organizatora ośrodka konspiracyjnego Szarych Szeregów, który stracony został 8 maja 1944 w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Mauthausen (KL). 8 sierpnia 1944 odbyły się w mieście masowe aresztowania członków AK oraz harcerzy z Szarych Szeregów. Po przesłuchaniach zamordowani zostali przywódcy Bogdan oraz Marian Dąbrowscy, Celestyn Szłapka i Tadeusz Łakomy. 16 sierpnia 1944 rozstrzelany został w Gospódce leśniczego Antoniego Jarochowskiego, aktywnego członka ruchu oporu przeciw Niemcom.
W czasie radzieckiej ofensywy styczniowej w 1945 roku w mieście znajdował się sztab dowódcy I Frontu Białoruskiego marszałka ZSRR Gieorgija Żukowa. 28 stycznia 1945 do Sierakowa wkroczyły wojska sowieckie (na pamiątkę tego faktu przy ul. 8 stycznia 16 po wojnie wmurowano tablicę pamiątkową).

Lista zabytków chronionych prawem w Sierakowie:
Wewnętrzny układ drogowy na terenie miasta Sieraków ma charakter promienisty, dośrodkowy. Na rynku (plac Powstańców Wielkopolskich) krzyżują się 3 ciągi drogowe łączące Sieraków z drogami wojewódzkimi i pośrednio z przyległymi gminami. Przez miasto przebiegają 4 drogi wojewódzkie:
Najwygodniejszą opcją dojazdu do Sierakowa z Poznania, jest dojazd południową częścią miasta drogą powiatową nr 32101, która w Upartowie łączy się z drogą nr 186, bezpośrednio biegnącą do najbliższej drogi krajowej nr 24 w Kwilczu. Droga ta cechuje się bardzo dobrym stanem technicznym i stanowi główną arterię umożliwiającą połączenie Sierakowa ze stolicą województwa, Poznaniem.
Przez Sieraków przebiega jednotorowa, niezelektryfikowana linia kolejowa nr 368 drugorzędna łącząca Szamotuły i Międzychód. Dworzec kolejowy dysponuje bocznicą kolejową i rampami wyładowczymi. Z uwagi na małe zainteresowanie usługami świadczonymi przez PKP Linie Lokalne od 1995 ruch pociągów osobowych na trasie Szamotuły – Międzychód został zawieszony. Najbliższa stacja kolejowa obsługująca ruch osobowy znajduje się około 20 km od Sierakowa w mieście Wronki.
Linia ożyła ponownie 13 sierpnia 2011 za sprawą przyjazdu pociągu Pojezierze z Poznania. Zabytkowy parowóz przejechał nieczynny szlak z Międzychodu do Sierakowa. W 2014 do Sierakowa powróciło stałe, sezonowe połączenie kolejowe z Poznaniem. Pociąg RYBAK łączy w niedzielne wakacje stolicę województwa Poznań z Sierakowem. Ze względu na remont torowiska, na odcinku Międzychód – Sieraków pociąg jest prowadzony Kolejową Komunikacją Zastępczą.
W Sierakowie znajduje się 5 przystanków autobusów PKS. Autobusem z Sierakowa można dojechać między innymi do stolicy województwa (przez Pniewy lub Wronki) oraz do Międzychodu. Pojedyncze kursy wykonywane są również w relacjach do Szamotuł, Międzyrzecza, Sulęcina i Chrzypska Wielkiego. Na przystankach zatrzymują się autobusy PKS Poznań oraz PKS Gorzów Wlkp.
Jedyna linia miejska nr 50 została uruchomiona po raz pierwszy w latach 70. XX wieku. Autobusy PKS w sezonie letnim kursowały na trasie z plaży na rynek, w późniejszym okresie linia ta została przedłużona do Lutomia, gdzie znajdowało się szkolne schronisko młodzieżowe. Druga odsłona komunikacji miejskiej zaczęła się 13 sierpnia 2011 z okazji przyjazdu pociągu Pojezierze. Historyczny Autosan H9-35 kursował przez kilka godzin na trasie Dworzec Kolejowy – Zamek – Rynek – Plaża nad jeziorem. Od 2011 komunikacja miejska kursuje regularnie na tej trasie w dniach przyjazdu do Sierakowa pociągów turystycznych.
W Sierakowie nad Jeziorem Jaroszewskim wyznaczono 2 letnie kąpieliska:
Miasto zapewnia nauczanie na poziomie podstawowym, gimnazjalnym i średnim.
Od niedawna w Sierakowie działają dwa przedszkola:
W mieście działa jedna Szkoła Podstawowa im. mjr Henryka Sucharskiego obejmująca również swoim zasięgiem pobliskie wioski (Bucharzewo, Chalin, Chorzępowo, Górę, Grobię, Kłosowice, Ławicę, sołectwo Marianowo, Przemyśl i Śrem).
Na poziomie gimnazjalnym i średnim kształci Zespół Szkół, w którym znajdują się gimnazjum, technika (zawodowe i profilowane) oraz liceum ogólnokształcące. Dodatkowo dla starszych osób w Sierakowskim Ośrodku Kultury odbywają się sesje Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Miasto zalicza się do klasy miast małych. Liczba jego mieszkańców, na przestrzeni ostatnich 35 lat systematycznie rosła, aż do roku 1998, w którym to po raz pierwszy zaobserwowano spadek ludności. Najwyższą liczbę ludności Sieraków osiągnął w roku 1997, gdy liczba mieszkańców miejscowości liczyła prawe 6200 mieszkańców. Następnie obserwowany był dość znaczny spadek mieszkańców o około 200 osób. W chwili obecnej w Sierakowie obserwuje się stopniowy, lecz nieznaczny wzrost liczby mieszkańców. W przeciągu ostatnich 5 lat w mieście przybyło około 100 osób. Zgodnie z bilansem opracowanym na podstawie wyników NSP w 2011 r., na dzień 31.12.2011 r. miasto liczyło 6120 osób.


Na terenie Sierakowa działają liczne kluby sportowe m.in. SKS Warta Sieraków, Klub Kręglarski Wrzos, UKS Kormoran Sieraków, Basketball Club Sieraków. Funkcjonuje kilka obiektów sportowych m.in. automatyczna kręgielnia 4-torowa, kompleks boisk „Orlik”, boiska przy OSiR Sieraków, ośrodek TKKF, a w nim hala sportowa, boiska, korty tenisowe, bieżnia; boiska do piłki plażowej, wypożyczalnie sprzętu wodnego.
Najstarszym klubem jest powstały w 1939 Sierakowski Klub Sportowy Warta Sieraków, korzystający ze stadionu miejskiego przy ul. Dworcowej 19. Po wojnie przekształcił się w SKS "Spójnia" i w przeciwieństwie do klubu sprzed wojny, który grał po prawej stronie Warty, miał siedzibę koło tamtejszej huty szkła. Od 1 maja 1977 do 31 sierpnia 1979 roku występował w klasie C, natomiast w latach 1979–1980 w klasie B. W 1980 klub został rozwiązany, a w 1990 reaktywowany. W 1998 roku przejął klub Grzegorz Chojan, który doprowadził Wartę Sieraków do ligi okręgowej. W 2023 uczestniczył on w rozgrywkach piłkarskich w grupie wielkopolskiej II, w klasie A. Klub używa barw niebiesko-biało-zielonych.
Miasto leży w okolicy pokładów glinki, wapna oraz węgla brunatnego. W XIX wieku w okolicy znajdowały się 2 kopalnie węgla, 2 wapniarnie, 2 gorzelnie, tartak napędzany silnikiem parowym oraz cegielnie.
Obecnie w Sierakowie znajduje się kilka zakładów pracy. Największy z nich, to huta szkła, powstała w 1924 roku, obecnie należąca do firmy BA Glass Poland Sp. z o.o., oddziału portugalskiej spółki BA Vidro S.A.
Huta szkła zajmuje się produkcją butelek ze szkła bezbarwnego.
W mieście znajdują się również duże zakłady mięsne firmy Ferrarini Sp. z o.o., Bank Spółdzielczy Pojezierza Sierakowsko-Międzychodzkiego oraz oddział Banku PKO BP.
W okolicach miasta rozwinięte jest rolnictwo. Na rozległych terenach uprawia się m.in. zboża, ziemniaki, pomidory, szparagi, także owoce: jabłka, truskawki.
Ważną rolę w gospodarce Sierakowa od wielu lat zajmuje również turystyka. W pobliżu miasta znajdują się ośrodki wypoczynkowe i hotele z dużą bazą noclegową i zapleczem rekreacyjnym.
| miejscowość partnerska | rodzaj współpracy | źródło | |
|---|---|---|---|
| Vodňany | porozumienie o współpracy (2004); wymiana grup artystycznych | ||
| Schönberg | stowarzyszenie; wymiana młodzieży | ||
| kanton Bécherel | wymiana grup artystycznych | ||
| gmina Soleczniki | umowa o partnerstwie (2009) | ||
| Horné Srnie | wymiana grup artystycznych | ||