| Konum | Gökbel, Ortaca, Muğla, |
|---|---|
| Bölge | Karya |
| Koordinatlar | 36°46′52″N 28°41′34″E / 36.7810675°K 28.6928795°D |
| Tür | Yerleşim yeri |
| Sit ayrıntıları | |
Passanda (Grekçe: Πάσσανδα) ayrıca Pasanda veya Pasada olarak da bilinen, Anadolu'nun güneybatısında, antik Karya bölgesinde yer alan bir antik kent ve polis (şehir devleti) statüsündeki yerleşimdir.
Coğrafi olarak Kaunos antik kentinin güneydoğusunda, kıyıdan biraz içeride konumlanmıştır. Kentin konumu, günümüzde Muğla ilinin Ortaca ilçesine bağlı Gökbel mahallesi yakınlarında yer almaktadır.
Antik denizcilik rehberi olan Stadiasmus Maris Magni kayıtlarında adı geçen yerleşimin Kaunos'a olan uzaklığı 30 stadia (yaklaşık 5.5 km) olarak belirtilmiştir. Günümüzde Solungur Gölü çevresinde yapılan yüzey araştırmalarında ele geçen bazı arkeolojik buluntular, antik metinlerde tarif edilen bu mesafe ve konumla örtüşmektedir.
Passanda’nın tarihi geçmişine dair bilgiler oldukça sınırlıdır. Tarihçi Diodoros Sisilialainen (Diodorus Siculus) kentten Sasanda ismiyle bahsederken, Bizanslı Stefanos ise Passa ismini kullanmıştır.
Kent her ne kadar müstakil bir polis olarak sınıflandırılsa da, idari statüsünün detayları tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu sınıflandırmanın temel dayanağı, kentin Klasik Dönem'de (M.Ö. 5. yüzyıl) Atina önderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği'ne üye olmasıdır. M.Ö. 451/450 ile 421/420 yıllarını kapsayan birlik vergi kayıtlarında kentin ismi 3000 drahmalık bir phoros ödeyen bir üye olarak geçmektedir. Hellenistik Dönem'de ise kentin bağımsızlığını kaybederek Kaunos’a bağlı bir demos (yerel yönetim birimi/köy) haline geldiği anlaşılmaktadır. Yerleşimin tarihi boyunca hiçbir dönemde kendi adına sikke (madeni para) basmadığı tespit edilmiştir.
Antik kaynaklarda kent halkını tanımlamak için kullanılan resmi etnonim ise Pasandeus (Grekçe: Πασανδεύς) şeklindedir.