BMP-2M z modułem wieżowym B05Ja01 „Bereżok” na wystawie Army-2020 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ pojazdu | |
| Trakcja |
gąsienicowa |
| Załoga |
3 |
| Historia | |
| Prototypy |
2006 |
| Produkcja |
od 2018 |
| Dane techniczne | |
| Silnik |
UTD-23 (360–400 KM) |
| Transmisja |
mechaniczna |
| Pancerz |
stalowy |
| Długość |
6730 mm |
| Szerokość |
3150 mm |
| Wysokość |
2450 mm |
| Masa |
16 000 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość |
65 km/h |
| Zasięg pojazdu |
600 km |
| Pokonywanie przeszkód | |
| Brody (głęb.) |
bez przygotowania: pływający |
| Rowy (szer.) |
2,5 |
| Ściany (wys.) |
0,7 |
| Kąt podjazdu |
60 |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 1 × Działko automatyczne 2A42 kalibru 30 mm 1 × PKTM kalibru 7,62 mm 1 × AGS-30M kalibru 30 mm 4 × 9M133 Kornet | |
| Wyposażenie | |
| 6 × wyrzutnia granatów dymnych 902B Tucza | |
| Użytkownicy | |
BMP-2M – rosyjska modernizacja bojowego wozu piechoty BMP-2, której głównym elementem jest nowy moduł wieżowy B05Ja01 „Bereżok”. Modernizacja została opracowana przez Konstruktorskoje biuro prieborostrojenija (KBP) we współpracy z zakładami Kurganmashzawod. Głównym celem modernizacji było zwiększenie siły ognia oraz zdolności do zwalczania pojazdów opancerzonych i celów powietrznych.

Prace nad nowym modułem wieżowym, oznaczonym jako B05Ja01 „Bereżok”, rozpoczęto w pierwszej dekadzie XXI wieku. Po raz pierwszy zaprezentowano go publicznie w 2006 roku. Koncepcja modernizacji zakładała wykorzystanie sprawdzonego kadłuba i układu jezdnego BMP-2 przy jednoczesnej zasadniczej zmianie możliwości ogniowych.
Pierwszym zagranicznym odbiorcą została Algieria, która w 2006 roku zleciła modernizację 360 pojazdów BMP-2 do standardu BMP-2M. Kolejnym użytkownikiem eksportowym stały się Indie, które w marcu 2024 roku podpisały kontrakt na modernizację 693 wozów BMP-2/2K do standardu BMP-2M. Rosyjskie Ministerstwo Obrony zawarło w 2017 roku dziesięcioletnią umowę z KBP na dostawę 540 zmodernizowanych pojazdów BMP-2M i BMD-2 w latach 2018–2025.
Dostawy dla Sił Zbrojnych Rosji rozpoczęły się w 2018 roku. Pierwsze osiem egzemplarzy trafiło do 74 Gwardyjskiej Samodzielnej Brygady Piechoty Zmotoryzowanej Centralnego Okręgu Wojskowego, stacjonującej w obwodzie kemerowskim. W listopadzie 2019 roku pojazdy dostarczono do 90 Dywizji Pancernej, a w maju 2020 roku do 21 Gwardyjskiej Brygady Strzelców Zmotoryzowanych w obwodzie orenburskim. W styczniu 2020 roku partię pojazdów przekazano 40 Brygadzie Piechoty Morskiej Floty Pacyfiku. Państwowe testy zmodernizowanego BMP-2M z modułem „Bereżok” zakończono w grudniu 2019 roku.
BMP-2M bazuje na konstrukcji kadłuba i układu jezdnego standardowego BMP-2. Zasadnicze zmiany dotyczą przedziału bojowego, w którym zainstalowano nowy moduł wieżowy. Pojazd zachowuje zdolność pokonywania przeszkód wodnych bez przygotowania.
Kadłub pojazdu tworzy sztywną skrzynię zespawaną ze stalowych blach. W przedziale napędowym zamiast standardowego silnika UTD-20S1 przewidziano możliwość instalacji nowego sześciocylindrowego silnika wysokoprężnego UTD-23. W zależności od źródła jego moc określana jest na 360 KM lub 400 KM. Wzmocniono również elementy zawieszenia – torsjony, amortyzatory i koła jezdne – aby skompensować wzrost masy wynikający z instalacji nowego modułu. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe.
Moduł „Bereżok” jest dwuosobową wieżą, w której zmodernizowano kompleks uzbrojenia oraz system kierowania ogniem. Masa dodatkowego wyposażenia i uzbrojenia nie przekracza 500 kg. Wieża wyposażona jest w nowy system kierowania ogniem, w tym kominiowany celownik działonowego z kanałem optycznym, termowizyjnym i laserowym dalmierzem. Dowódca dysponuje niezależnym przyrządem obserwacyjnym, co umożliwia równoczesne wykrywanie i śledzenie celów przez obu członków załogi. Zastosowano również automatyczne śledzenie celu oraz stabilizację linii celowania w dwóch płaszczyznach.
Uzbrojenie modułu obejmuje:
Zastosowanie rakiet Kornet pozwala na zwalczanie celów opancerzonych na dystansie do 5,5 km. Moduł może wykorzystywać pociski z głowicą tandemową oraz wersje termobaryczne. Istotną zaletą jest możliwość prowadzenia ognia rakietowego w ruchu, co znacząco zwiększa potencjał bojowy pojazdu w porównaniu z pierwowzorem. Moduł wyposażono także w sześć wyrzutni granatów dymnych 902B Tucza.
Pojazdy BMP-2M zostały użyte przez Siły Zbrojne Rosji podczas inwazji na Ukrainę, która rozpoczęła się w 2022 roku. Początkowo były rzadko widywane na linii frontu ze względu na ograniczoną liczbę egzemplarzy w służbie. Według danych społeczności Oryx, dokumentującej straty sprzętu, do października 2022 roku potwierdzono zniszczenie lub zdobycie dziewięciu takich pojazdów.
Późniejsze, pełne zestawienie strat Oryx wskazuje na utratę 47 maszyn BMP-2M z modułem „Bereżok”: 34 zostały zniszczone, 2 uszkodzone, 3 uszkodzone i porzucone, a 8 zdobytych przez stronę ukraińską.
W miarę upływu konfliktu pojazdy BMP-2M były dostosowywane do nowych zagrożeń. Rosyjskie siły zaczęły wyposażać je w dodatkowe zestawy pancerza, takie jak 675-sb3KDZ, które mają zwiększać odporność na ostrzał z broni strzeleckiej, amunicji kalibru 12,7 mm i 14,5 mm, a w przypadku przedniego pancerza – nawet na pociski z armat kalibru 30 mm. Zestawy te obejmują również osłony chroniące przed bezzałogowymi statkami powietrznymi i amunicją krążącą.