Dean Martin

Dean Martin
Ilustracja
Dean Martin (1960)
Imię i nazwisko

Dino Paul Crocetti

Pseudonim

Dino, Dino Martini, Król Cool

Data i miejsce urodzenia

7 czerwca 1917
Steubenville

Data i miejsce śmierci

25 grudnia 1995
Beverly Hills

Gatunki

pop tradycyjny, country, easy listening, jazz, swing

Zawód

piosenkarz, aktor, komik

Aktywność

1932–1995

Wydawnictwo

Reprise Records, Capitol Records

Powiązania

Rat Pack

Strona internetowa

Dean Martin, właśc. Dino Paul Crocetti (ur. 7 czerwca 1917 w Steubenville, Ohio, zm. 25 grudnia 1995 w Beverly Hills, Kalifornia) – amerykański piosenkarz, aktor i komik.

8 lutego 1960 otrzymał trzy własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6519 Hollywood Boulevard (film), 6651 Hollywood Blvd. (telewizja) i 1617 Vine Street (nagranie).

Życiorys

Urodził się jako Dino Paul Crocetti w rodzinie pochodzenia włoskiego jako syn Angeli Crocetti (z domu Barra; 1897–1966) i Gaetana Alfonsa „Guya” Crocettiego (1894–1967). Miał starszego brata Williama Alfonsa (1916–1968).

Rodzina jego ojca pochodziła z miasta Montesilvano, natomiast matki z Monasterolo del Castello. W domu mówiono przede wszystkim po włosku, przez co chłopiec opanował dobrze angielski dopiero w wieku 5 lat, gdy trafił do szkoły. Z powodu słabej znajomości języka był w dzieciństwie prześladowany przez rówieśników. Naukę porzucił w wieku 15 lat, twierdząc iż jest mądrzejszy od swoich nauczycieli. Potem został bokserem, a następnie był krupierem. Występował w jednym z klubów w New Jersey. Na jesieni 1943 został powołany do amerykańskiego wojska, ale już po 14 miesiącach został zwolniony z powodu przepukliny.

Dean Martin i Jerry Lewis

W 1946 nawiązał współpracę z komikiem Jerrym Lewisem. Wkrótce ich duet komediowy Martin i Lewis stał się przebojem nocnych klubów. Lewis stworzył postać agresywnego i brutalnego półgłówka, a Martin był zawsze leniwie uśmiechnięty i niewymuszanie czarujący. Pisano o nim złośliwie, że śpiewa ciepłym głosem w sposób „nieprzyzwoicie banalny”, i że jest tylko tłem dla popisów Lewisa. Jako piosenkarz Martin kopiował style Harry’ego Millsa (z The Mills Brothers), Binga Crosby’ego (który często śpiewał z nim w programach telewizyjnych) i Perry’ego Como, dopóki nie rozwinął własnego. Często występował wspólnie ze swoim przyjacielem Frankiem Sinatrą. Wylansował wiele znanych piosenek, w tym „Sway”, „Everybody Loves Somebody Sometimes”, „Mambo Italiano”, „One For My Babe”, „Blue Moon”, „Memories Are Made Of This”, „That’s Amore”, „Things” (duet z Nancy Sinatrą), „My Rifle, My Pony, and Me” (z filmu Rio Bravo).

W 1948 duet komediowy Martin i Lewis trafił do Hollywood i podpisał kontrakt z wytwórnią Paramount Pictures. Wystąpił z Jerrym Lewisem w 16 niskobudżetowych komediach. Pierwszą był My Friend Irma (1949), a w najlepszej z nich The Stooge (1951) Normana Tauroga zagrał rolę wodewilowego reżysera, alkoholika i egocentryka Billa Millera. Duet Martin i Lewis rozpadł się w 1956.

Próbowano z niego uczynić komediową gwiazdę, ale muzyczna komedia romantyczna Richarda Thorpe’a Dziesięć tysięcy sypialni (Ten Thousand Bedrooms, 1957), gdzie został obsadzony w roli bogatego właściciela sieci hoteli Raya Huntera, który zakochuje się w młodej Włoszce (Anna Maria Alberghetti), była klapą. Dzięki obrotnemu agentowi, udało się Martinowi uzyskać rolę Michaela Whiteacre’a w kasowym dramacie wojennym Edwarda Dmytryka Młode lwy (The Young Lions, 1958) u boku Marlona Brando. Najważniejszą rolą aktorską Martina (odrzuconą przez Montgomery’ego Clifta) był Dude, pomocnik szeryfa i nałogowy pijak, który dostaje jeszcze jedną szansę walki z nałogiem i powoli, dzięki przyjaciołom, odzyskuje godność w westernie Howarda Hawksa Rio Bravo (1959) u boku Johna Wayne’a i Ricky’ego Nelsona. Prasa wystawiała mu opinię alkoholika i kobieciarza. Tę opinię Martin wyśmiewał grając rolę „Dina Martini” w komedii erotycznej Billy’ego Wildera Pocałuj mnie, głuptasie (Kiss Me, Stupid, 1964) z Kim Novak. W 1973 wystąpił z żądaniem odszkodowania w wysokości miliona dolarów od wytwórni Universal Pictures za „niewłaściwe wyliczanie wpływów z filmu” katastroficznego Henry’ego Hathawaya i George’a Seatona Port lotniczy (Airport, 1971), gdzie zagrał postać kapitana Vernona Demeresta. W jednym z odcinków serialu kryminalnego ABC Aniołki Charliego (Charlie’s Angels, 1978) – pt. „Aniołki w Vegas” („Angels in Vegas”) wystąpił jako szef kasyna Frank Howell, wytrącony z równowagi po gwałtownej śmierci swoich najbliższych przyjaciół.

Życie prywatne

Był trzykrotnie żonaty. Miał czworo dzieci z pierwszego małżeństwa z Elizabeth Anne McDonald (1922–1989): Craiga (ur. 1942), Claudię (1944–2001), Gail (ur. 1945) oraz Deanę Martin (ur. 1948). Para pobrała się w 1940, a rozwiodła w 1949 roku. Jego drugą żoną była Jeanne Riegger (1927–2016). Małżeństwo przetrwało 23 lata i doczekało się trójki dzieci: Deana Paula (1951–1987), Ricci’ego (1953–2016) oraz Giny Martin (ur. 1956). Małżeństwo zakończyło się w 1973. W tym samym roku poślubił Catherine Mae Hawn (ur. 1947), byłą modelkę. Małżeństwo zakończyło się trzy lata później. Nie mieli własnych biologicznych dzieci, ale Martin adoptował córkę, Sashę.

Dean Martin z córką Deaną Martin oraz żoną Jeanne

Jego syn z drugiego małżeństwa, Dean Paul Martin, zginął w katastrofie lotniczej w 1987.

Religia i polityka

Wychowany w katolickiej rodzinie, pozostał katolikiem przez całe życie.

Był republikaninem. Jednak w wyborach w 1960 poparł Johna F. Kennedy'ego; było to prawdopodobnie związane z wpływami zaangażowanego w kampanię demokratów Franka Sinatry, z którym Martin należał do grupy Rat Pack.

Schyłek życia i śmierć

Nigdy nie wyzdrowiał po śmierci syna. Był palaczem. 16 września 1993 zdiagnozowano u niego raka płuc. Powiedziano mu, że będzie wymagał operacji, ale odmówił leczenia. Zrezygnował z życia publicznego na początku 1995. Zmarł w wieku 78 lat na ostrą niewydolność oddechową wynikającą z rozedmy płuc bożonarodzeniowym rankiem w swoim domu w Beverly Hills. Miasto Las Vegas oddało mu cześć wygaszając wszystkie światła. Został pochowany na cmentarzu Westwood Village Memorial Park w Los Angeles.

Grób Deana Martina

Filmografia

 Osobny artykuł: Filmografia Deana Martina.

Dyskografia

 Osobny artykuł: Dyskografia Deana Martina.

Poniższa lista przedstawia wyłącznie studyjne albumy piosenkarza. Jego pełna dyskografia, single, kompilacje oraz inne wydawnictwa opisane zostały w osobnym artykule.

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Tytuł
1967 Nagroda Akademii Muzyki Country Człowiek roku –
1967 Złoty Glob Najlepsza męska gwiazda telewizyjna The Dean Martin Show (1966)
2009 Nagroda Grammy Całokształt twórczości (Grammy Lifetime Achievement Award) –

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Dean Martin. Walk of Fame. [dostęp 2025-02-07]. (ang.).
  2. ↑ Myrna Oliver, Hollywood Star Walk: Dean Martin, Actor, Comedian, Singer, „Los Angeles Times”, 26 grudnia 1995 [dostęp 2025-02-07] (ang.).
  3. ↑ Paul Duncan: Dean Martin (1917−1995). Find a Grave. [dostęp 2025-02-07]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 What are the political views and Religious Beliefs of Dean Martin? - Hollowverse [online], hollowverse.com [dostęp 2026-04-22].
  5. ↑ James Robert Parish, Michael R. Pitts, Hollywood Songsters: Garland to O'Connor, Taylor & Francis, 2003, ISBN 978-0-415-94333-8 [dostęp 2023-07-16] (ang.).
  6. ↑ Three of the Best Crooners of All Time [online], Wonanly Live, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08] (ang.).
  7. ↑ Jason Ankeny: Dean Martin Biography. AllMusic. [dostęp 2016-07-26]. (ang.).
  8. ↑ Dean Martin. Rotten Tomatoes. [dostęp 2022-03-07]. (ang.).
  9. ↑ "Rio Bravo": blues wyklętych - recenzja [online], Onet.pl, 5 listopada 2014 [dostęp 2023-11-20] (pol.).
  10. ↑ Monica Strand, The Real Dino In Describing Dean Martin`s Troubled And Fascinating Life, The Author Is Easily Sidetracked. The Book Has More Bits Of Hollywood Lore And Less About The Man Dean Martin Is. [online], articles.sun-sentinel.com [dostęp 2016-10-01] (ang.).
  11. ↑ Telex: Dean Martin. „Film”. nr 15 (1271), s. 30, 13 maja 1973. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  12. ↑ Kinorama: Pierwszy pilot Vernon. „Film”. nr 20 (1286), s. 30, 26 sierpnia 1973. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  13. ↑ Charlie’s Angels: „Angels in Vegas”. TV Apple. [dostęp 2022-03-07]. (ang.).
  14. ↑ Dino by Nick Tosches [online], www.pubishersweekly.com [dostęp 2022-06-28].
  15. ↑ Dean Martin’s Son Is Dead In Jet, „The New York Times” [dostęp 2016-10-01] (ang.).
  16. ↑ Stephen Holden, Dean Martin, Pop Crooner And Comic Actor, Dies at 78, „The New York Times”, 1995 [dostęp 2011-09-07] (ang.).
  17. ↑ Myrna Oliver, From the Archives: Dean Martin, Screen Star and Singer, Dies at 78, „Los Angeles Times”, 26 grudnia 1995 [dostęp 2022-06-28] (ang.).
  18. ↑ Dean Martin Laid to Rest as Stars Avoid Media, „Los Angeles Times”, 29 grudnia 1995 [dostęp 2022-06-28] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne