Sunitynib

Sunitynib
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	N-(2-dietyloaminoetylo)-5-[(Z)-(5-fluoro-2-okso-1H-indol-3-ilideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	nazwa handlowa: Sutent
inne	SU11248
	Ogólne informacje
Wzór Hilla	C22H27FN4O2
Masa molowa	398,47 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	557795-19-4; 341031-54-7 (jabłczan)
PubChem	5329102
DrugBank	DB01268
InChI
	InChI=1S/C22H27FN4O2/c1-5-27(6-2)10-9-24-22(29)20-13(3)19(25-14(20)4)12-17-16-11-15(23)7-8-18(16)26-21(17)28/h7-8,11-12,25H,5-6,9-10H2,1-4H3,(H,24,29)(H,26,28)/b17-12-
	InChIKey
	WINHZLLDWRZWRT-ATVHPVEESA-N
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	jabłczan sunitynibu
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H360, H372
Zwroty P	P202, P260, P264, P280, P308+P313, P405
	Klasyfikacja medyczna
ATC	L01EX01
Farmakokinetyka
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	90–95%
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Sunitinib – organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy białkowej.

Wskazania

Wskazany w leczeniu:

nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal stromal tumor, GIST) nieoperacyjny lub z przerzutami po niepowodzeniu leczenia metanosulfonianem imatynibu,
zaawansowanego raka nerki bez lub z przerzutami (ang. metastatic renal cell cancer, MRCC) – IV stopień kliniczny zaawansowania.
nowotwór neuroendokrynny trzustki, nieoperacyjny lub z przerzutami, dobrze zróżnicowany (ang. pancreatic neuroendocrine tumours, NET) – zatwierdzony przez FDA oraz Komisję Europejską.

W 2009 roku Agencja Oceny Technologii Medycznych zarekomendowała finansowanie ze środków publicznych sunitynibu w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami

Mechanizm działania

Sunitynib hamuje liczne receptory kinazy tyrozynowej (RTK), które biorą udział we wzroście nowotworów, w neoangiogenezie i w rozsiewie choroby nowotworowej z przerzutami. Sunitynib został zidentyfikowany jako inhibitor receptorów płytkowego czynnika wzrostu, receptorów czynników wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR1, VEGFR2 i VEGFR3), receptorów czynnika komórek pnia (KIT), kinazy tyrozynowej podobnej do Fms-3 (FLT3), receptorów czynnika stymulującego powstawanie kolonii (CSF-1R) i receptorów glejopochodnego czynnika neurotroficznego (ang. RET). W testach biochemicznych i komórkowych podstawowy metabolit sunitynibu wykazuje działanie podobne do sunitynibu.

Właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie

Po podaniu doustnym sunitynibu maksymalne stężenie (C_max) stwierdza się na ogół po upływie 6–12 godzin (T_max). Pokarm nie wpływa na dostępność biologiczną sunitynibu.

Dystrybucja

W badaniach in vitro stopień wiązania się sunitynibu i jego podstawowego czynnego metabolitu z ludzkimi białkami osocza wynosił odpowiednio 95% i 90% niezależnie od stężenia. Pozorna objętość dystrybucji (V_d) w przypadku sunitynibu była znaczna (2230 l), co wskazuje na penetrację leku do tkanek.

Biotransformacja

Sunitynib jest metabolizowany przede wszystkim przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, który katalizuje reakcję powstawania głównego czynnego metabolitu dietylu sunitynibu podlegającego dalszemu metabolizmowi katalizowanemu przez ten sam izoenzym.

Eliminacja

Substancja czynna jest wydalana przede wszystkim z kałem (61%), natomiast przez nerki ulega wydaleniu 16% podanej dawki w postaci niezmienionej i metabolitów.

Częste i bardzo częste działania niepożądane

ból/podrażnienie w obrębie jamy ustnej
bolesność jamy ustnej/stan zapalny
zaburzenia smaku
uczucie pieczenia i bólu języka
zaburzenia żołądkowe
nudności
wymioty
biegunka
zapalenie błony śluzowej układu pokarmowego
nadmierna ilość gazów w żołądku lub jelitach
zaparcia
bóle brzucha
utrata/zmniejszenie apetytu
utrata siły
utrata masy ciała
zażółcenie skóry/przebarwienia skórne
zmiana koloru włosów
utrata włosów
wysypka na dłoniach i podeszwach stóp
pęcherze
wysypka
suchość skóry
krwawienie z nosa
skrajne zmęczenie
nadciśnienie tętnicze
migrena
osłabiona/zaburzona zdolność serca do pompowania krwi
ból głowy
zmniejszenie liczby płytek krwi, krwinek czerwonych i (lub) neutrofilii
zmniejszona liczba krwinek białych
zmniejszenie aktywności tarczycy (niedoczynność tarczycy)
ból ramion i nóg

Przypisy

↑ Sunitinib malate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 września 2025, numer katalogowy: PZ0012 [dostęp 2026-03-30] .
↑ Sunitinib, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5329102 [dostęp 2015-05-15] (ang.).
↑ Sutent w nowotworach neuroendokrynnych trzustki [online], Fundacja Onkologiczna Osób Młodych Alivia [dostęp 2015-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] .
↑ Stanowisko nr 19/05/2009 z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie finansowania sunitynibu (Sutent) w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami [PDF], Warszawa: Agencja Oceny Technologii Medycznych, 2 marca 2009 [dostęp 2010-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-02] .
↑ LiL. Sun LiL. i inni, Discovery of 5-[5-Fluoro-2-oxo-1,2- dihydroindol-(3Z)-ylidenemethyl]-2,4- dimethyl-1H-pyrrole-3-carboxylic Acid (2-Diethylaminoethyl)amide, a Novel Tyrosine Kinase Inhibitor Targeting Vascular Endothelial and Platelet-Derived Growth Factor Receptor Tyrosine Kinase, „Journal of Medicinal Chemistry”, 46 (7), 2003, s. 1116–1119, DOI: 10.1021/jm0204183, PMID: 12646019 (ang.).
↑ A.A. Lindauer A.A. i inni, Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Modeling of Biomarker Response to Sunitinib in Healthy Volunteers, „Clinical Pharmacology & Therapeutics”, 87 (5), 2010, s. 601–608, DOI: 10.1038/clpt.2010.20, PMID: 20376000 (ang.).
↑ S. PercyS.P. Ivy S. PercyS.P., Jeannette Y.J.Y. Wick Jeannette Y.J.Y., Bennett M.B.M. Kaufman Bennett M.B.M., An overview of small-molecule inhibitors of VEGFR signaling, „Nature Reviews Clinical Oncology”, 6 (10), 2009, s. 569–579, DOI: 10.1038/nrclinonc.2009.130, PMID: 19736552 (ang.).
↑ RobertR. Roskoski RobertR., jr., Sunitinib: A VEGF and PDGF receptor protein kinase and angiogenesis inhibitor, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 356 (2), 2007, s. 323–328, DOI: 10.1016/j.bbrc.2007.02.156, PMID: 17367763 (ang.).
↑ Nielka P. vanN.P. Erpa Nielka P. vanN.P., HansH. Gelderblomb HansH., Henk-JanH.J. Guchelaar Henk-JanH.J., Clinical pharmacokinetics of tyrosine kinase inhibitors, „Cancer Treatment Reviews”, 35 (8), 2009, s. 692–706, DOI: 10.1016/j.ctrv.2009.08.004, PMID: 19733976 (ang.).
↑ SeemaS. Sahai SeemaS., Brian L.B.L. Swick Brian L.B.L., Hyperkeratotic eruption, hand–foot skin reaction, facial erythema, and stomatitis secondary to multi-targeted kinase inhibitor sorafenib, „International Journal of Dermatology”, 49 (10), 2010, s. 1203–1206, DOI: 10.1111/j.1365-4632.2010.04606.x, PMID: 20883411 (ang.).
↑ GuadalupeG. Aparicio-Gallego GuadalupeG. i inni, Molecular basis of hypertension side effects induced by sunitinib, „Anti-Cancer Drugs”, 22 (1), 2010, s. 1–8, DOI: 10.1097/CAD.0b013e3283403806, PMID: 20938340 (ang.).
↑ Charakterystyka produktu leczniczego. Sutent [PDF], Pfizer Europe [dostęp 2026-03-30] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[SA-1] Sunitinib malate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 września 2025, numer katalogowy: PZ0012 [dostęp 2026-03-30] .

[2] Sunitinib, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5329102 [dostęp 2015-05-15] (ang.).

[3] Sutent w nowotworach neuroendokrynnych trzustki [online], Fundacja Onkologiczna Osób Młodych Alivia [dostęp 2015-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] .

[4] Stanowisko nr 19/05/2009 z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie finansowania sunitynibu (Sutent) w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami [PDF], Warszawa: Agencja Oceny Technologii Medycznych, 2 marca 2009 [dostęp 2010-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-02] .

[5] LiL. Sun LiL. i inni, Discovery of 5-[5-Fluoro-2-oxo-1,2- dihydroindol-(3Z)-ylidenemethyl]-2,4- dimethyl-1H-pyrrole-3-carboxylic Acid (2-Diethylaminoethyl)amide, a Novel Tyrosine Kinase Inhibitor Targeting Vascular Endothelial and Platelet-Derived Growth Factor Receptor Tyrosine Kinase, „Journal of Medicinal Chemistry”, 46 (7), 2003, s. 1116–1119, DOI: 10.1021/jm0204183, PMID: 12646019 (ang.).

[6] A.A. Lindauer A.A. i inni, Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Modeling of Biomarker Response to Sunitinib in Healthy Volunteers, „Clinical Pharmacology & Therapeutics”, 87 (5), 2010, s. 601–608, DOI: 10.1038/clpt.2010.20, PMID: 20376000 (ang.).

[7] S. PercyS.P. Ivy S. PercyS.P., Jeannette Y.J.Y. Wick Jeannette Y.J.Y., Bennett M.B.M. Kaufman Bennett M.B.M., An overview of small-molecule inhibitors of VEGFR signaling, „Nature Reviews Clinical Oncology”, 6 (10), 2009, s. 569–579, DOI: 10.1038/nrclinonc.2009.130, PMID: 19736552 (ang.).

[8] RobertR. Roskoski RobertR., jr., Sunitinib: A VEGF and PDGF receptor protein kinase and angiogenesis inhibitor, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 356 (2), 2007, s. 323–328, DOI: 10.1016/j.bbrc.2007.02.156, PMID: 17367763 (ang.).

[9] Nielka P. vanN.P. Erpa Nielka P. vanN.P., HansH. Gelderblomb HansH., Henk-JanH.J. Guchelaar Henk-JanH.J., Clinical pharmacokinetics of tyrosine kinase inhibitors, „Cancer Treatment Reviews”, 35 (8), 2009, s. 692–706, DOI: 10.1016/j.ctrv.2009.08.004, PMID: 19733976 (ang.).

[10] SeemaS. Sahai SeemaS., Brian L.B.L. Swick Brian L.B.L., Hyperkeratotic eruption, hand–foot skin reaction, facial erythema, and stomatitis secondary to multi-targeted kinase inhibitor sorafenib, „International Journal of Dermatology”, 49 (10), 2010, s. 1203–1206, DOI: 10.1111/j.1365-4632.2010.04606.x, PMID: 20883411 (ang.).

[11] GuadalupeG. Aparicio-Gallego GuadalupeG. i inni, Molecular basis of hypertension side effects induced by sunitinib, „Anti-Cancer Drugs”, 22 (1), 2010, s. 1–8, DOI: 10.1097/CAD.0b013e3283403806, PMID: 20938340 (ang.).

[12] Charakterystyka produktu leczniczego. Sutent [PDF], Pfizer Europe [dostęp 2026-03-30] .