Afatynib

Afatynib
Ogólne informacje
Wzór Hilla

C24H25ClFN5O3

Masa molowa

485,9 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

850140-72-6

PubChem

10184653

DrugBank

DB08916

Klasyfikacja medyczna
ATC

L01EB03

Afatynib (łac. afatinibum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy tyrozynowej, wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, z aktywującą mutacją receptora nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR).

Mechanizm działania

Kowalencyjne wiązanie się afatynibu do cysteiny w receptorze nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR)

Afatynib jest inhibitorem receptorów EGFR, HER2 i HER4, z którymi wiąże się kowalencyjnie z cysteiną w pozycji odpowiednio 797, 805 i 803. Po związaniu się z receptorem trwale zahamowuje aktywność ich kinazy tyrozynowej. Powoduje to zmniejszenie autofosforylacji i transfosforylacji wewnątrz dimerów ErbB i zahamowanie przekazywania sygnału ze wszystkich receptorów rodziny ErbB. Afatynib hamuje wzrost komórek oraz indukuje apoptozę komórek raka niedrobnokomórkowego płuc, raka sutka, raka trzustki, raka jelita grubego, raków płaskonabłonkowych głowy i szyi oraz pozostałych nowotworów złośliwych, w których występuje mutacja receptorów rodziny ErbB,

Zastosowanie

Europa

Stany Zjednoczone

Afatynib znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019).

Afatynib jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020).

Działania niepożądane

Afatynib może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów: zanokcica, zmniejszenie łaknienia, krwawienie z nosa, biegunka, zapalenie jamy ustnej, wysypka, świąd, suchość skóry. Natomiast u ponad 1% pacjentów: zapalenie pęcherza moczowego, odwodnienie, hipokaliemia, zaburzenia odczuwania smaku, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, katar, dyspepsja, zapalenie warg, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kurcze, niewydolność nerek, gorączka, zmniejszenie masy ciała oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej oraz aminotransferazy alaninowej.

Dawkowanie

Afatynib powinien być przyjmowany na czczo. W przypadku przyjmowania leku z wysokotłuszczowym posiłkiem jego wchłanianie ulega istotnemu zmniejszeniu (Cmax zmniejsza się o 50%, AUV o 39%).

Zalecane dawkowanie wynosi 40 mg (2 tabletki) na dobę. W przypadku dobrej tolerancji (czyli brak biegunki, wysypki skórnej, zapalenia jamy ustnej i innych działań niepożądanych stopnia > 1 według skali objawów niepożądanych CTCAE) można rozważyć zwiększenie dawki do 50 mg w ciągu pierwszych 21 dni.

W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych (według skali CTCAE) stopnia 1 i 2 nie ma potrzeby wdrożenia przerwy w leczeniu ani też redukcji dawki. W przypadku wystąpienia objawów stopnia 2 przedłużających się lub niemożliwych do zniesienia (biegunka trwającej > 48 godzin i (lub) wysypka trwającej > 7 dni) lub też stopnia > 2 należy przerwać leczenie do czasu uzyskania stopnia co najmniej 1, a wznowienie terapii powinno być w dawce zmniejszonej o 10 mg. Jeżeli pacjent nie toleruje dawki 20 mg na dobę, należy rozważyć zakończenie leczenia.

Przypisy

  1. ↑ Afatinib [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 14 lutego 2025, numer katalogowy: SML3109 [dostęp 2026-08-18].
  2. ↑ Afatinib SC-364398 [online], Santa Cruz Biotechnology [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Boehringer Ingelheim International GmbH., Giotrif 20 mg tabletki powlekane. Charakterystyka Produktu Leczniczego [online], Europejska Agencja Leków [dostęp 2020-10-25].
  4. 1 2 3 Alicja Chwalibogowska-Podlewska Jan Podlewski, Encyklopedia Leki Współczesnej Terapii, wyd. XXII, Warszawa: Medical Tribune Polska, 2019, s. 16–17, ISBN 978-83-951310-6-6.
  5. ↑ Afatinib, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB08916 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  6. 1 2 3 Schnell D, Ebner T, Freiwald M, Stopfer P Wind S, Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of Afatinib, „Clinical Pharmacokinetics”, 56 (3), 2017, s. 235–250, DOI: 10.1007/s40262-016-0440-1, PMID: 27470518 (ang.).
  7. 1 2 3 4 Cho BC, Michel MC, Solca F Modjtahedi H, A comprehensive review of the preclinical efficacy profile of the ErbB family blocker afatinib in cancer, „Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology”, 387 (6), 2014, s. 505–21, DOI: 10.1007/s00210-014-0967-3, PMID: 24643470 (ang.).
  8. ↑ Ulf Vogt, Bogdan Falkiewicz Krzysztof P. Bielawski, Budowa i funkcje receptorów ErbB (HER), „Współczesna Onkologia” (6), 1999, s. 241–243.
  9. 1 2 GILOTRIF (afatinib) tablets, for oral use [online], Agencja Żywności i Leków, 2013 [dostęp 2020-10-25].
  10. ↑ WHO Model List of Essential Medicines 21th List [online], Światowa Organizacja Zdrowia, 2019 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  11. ↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [online], Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-25].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.