Cloris Leachman

Cloris Leachman
Ilustracja
Cloris Leachman (1970)
Data i miejsce urodzenia

30 kwietnia 1926
Des Moines

Data i miejsce śmierci

26 stycznia 2021
Encinitas

Zawód

aktorka, modelka, komiczka

Współmałżonek

George Englund
(1953–1978; rozwód)

Lata aktywności

1942–2021

Multimedia w Wikimedia Commons

Cloris Leachman (ur. 30 kwietnia 1926 w Des Moines, zm. 27 stycznia 2021 w Encinitas) – amerykańska aktorka i komiczka, której kariera trwała prawie osiem dekad.

Laureatka Oscara, Złotego Globu, Nagrody BAFTA i pięciu nagród Emmy. 20 września 1980 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6435 Hollywood Boulevard.

Życiorys

Urodziła się w Des Moines w stanie Iowa jako najstarsza z trzech córek Cloris G. (z domu Wallace) Leachman i Berkeleya Claiborne’a „Bucka” Leachmana, właściciela firmy drzewnej Leachman Lumber Company. Jej babcia ze strony matki była pochodzenia czeskiego. Miała dwie młodsze siostry – Mary Wallace (1929–1996) i Claiborne (1932–2010). W 1944 ukończyła Roosevelt High School w Des Moines. Jako nastolatka Leachman pojawiała się w sztukach wystawianych przez lokalną młodzież w weekendy na Drake University w Des Moines. Studiowała na wydziale teatralnym na Northwestern University dzięki stypendium teatralnemu i była koleżanką z klasy przyszłych aktorów komediowych Paula Lynde’a i Charlotte Rae. W 1946 pojawiła się jako Miss Chicago w telewizji po udziale w konkursie Miss America. Po zdobyciu stypendium w konkursie Miss America i zajęciu miejsca w pierwszej szesnastce, Leachman studiowała aktorstwo pod kierunkiem Elii Kazana w Actors Studio w Nowym Jorku.

W 1948 zadebiutowała na Broadwayu w roli Addie w komedii Anity Loos Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin. W 1952 wystąpiła jako Nellie Forbush w musicalu Rodgersa i Hammersteina South Pacific. W 1950 zagrała Celię w komedii Williama Szekspira Jak wam się podoba z Katharine Hepburn. W 1951 otrzymała nagrodę Theatre World za rolę Evelyn w przedstawieniu Historia na niedzielny wieczór.

Po raz pierwszy pojawiła się na kinowym ekranie (niewymieniona w czołówce) jako stała bywalczyni klubu nocnego w sekwencji Vaughna Monroe’a w dramacie muzycznym Edgara G. Ulmera Carnegie Hall (1947). Przełomem stała się Oscarowa kreacja Ruth Popper, niewiernej żony nauczyciela wychowania fizycznego w dramacie Petera Bogdanovicha Ostatni seans filmowy (1972), opartym na bestsellerowej książce Larry’ego McMurtry’ego, a pierwotnie rolę proponowano Ellen Burstyn. Od tego momentu kariera Cloris Leachman po czterdziestce nabrała rozpędu, z nagradzanymi rolami zabawnej i zarozumiałej Phyllis Lindstrom w sitcomie CBS Mary Tyler Moore Show (1970–77) i późniejszym spin-offie Phyllis (1975–77). Na zawsze zapisała się w historii kina dzięki swoim postaciom w klasycznych satyrach Mela Brooksa – Młody Frankenstein (Young Frankenstein, 1974) jako pani Blucher i Historia świata: Część I (History of the World: Part I, 1981) jako madame Lafarge. Od 11 lutego 2001 do 14 maja 2006 wystąpiła w roli babci Idy w jedenastu odcinkach sitcomu Foxa Zwariowany świat Malcolma (Malcolm in the Middle).

14 maja 2006 otrzymała doktorat honoris causa Drake University.

Brała udział w siódmej edycji amerykańskiego wydania Tańca z gwiazdami jako najstarsza uczestniczka (w wieku 82 lat). Zajęła 7. miejsce.

W marcu 2009 wydała wspomnienia Cloris: My Autobiography.

Zmarła 27 stycznia 2021 w swoim domu w Encinitas w Kalifornii w wieku 94 lat. Przyczyną zgonu był udar, a czynnikiem współistniejącym był COVID-19.

Filmografia

Filmy fabularne
Seriale telewizyjne

Nagrody

Rok Nagroda Kategoria Film / Serial
1972 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka drugoplanowa Ostatni seans filmowy (1971)
1973 Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka drugoplanowa
Nagroda Emmy Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym Zupełnie nowe życie (A Brand New Life, TV 1973)
1974 Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu komediowym The Mary Tyler Moore Show (1973)
1976 Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu komediowym lub musicalu Phyllis (1975)
1984 Nagroda Emmy Indywidualny występ w programie rozrywkowym lub muzycznym Screen Actors Guild 50th Anniversary Celebration (1983)
1998 Najlepszy gościnny występ aktorki w serialu dramatycznym Podróż do Ziemi Obiecanej (1997)
2002 Najlepszy gościnny występ aktorki w serialu komediowym Zwariowany świat Malcolma (2001)
2006 Najlepszy gościnny występ aktorki w serialu komediowym Zwariowany świat Malcolma (2005)

Przypisy

  1. ↑ Cloris Leachman. Walk of Fame. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  2. ↑ Patrick Kevin Day, Hollywood Star Walk: Cloris Leachman, Actress, „Los Angeles Times”, 8 czerwca 2010 [dostęp 2025-03-15] (ang.).
  3. 1 2 3 Cloris Leachman (1926–2021). Find a Grave Memorial. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  4. ↑ Cloris Leachman Biography. Film Reference. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  5. ↑ Julia Halewicz: Cloris Leachman Drives Fast, Dances Well, Adores Her Grandkids. Grandparents.com. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  6. ↑ Cloris Leachman obituary, „The Times”, 29 stycznia 2021 [dostęp 2025-03-15] (ang.).
  7. ↑ Shawn Christian Biography. Tribute.ca. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  8. ↑ Kate Hogan, Cloris Leachman’s Life in Photos, „People”, 30 kwietnia 2022 [dostęp 2025-03-15] (ang.).
  9. 1 2 Cloris Leachman Biography, „TV Guide” [dostęp 2025-03-15] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-15] (ang.).
  10. 1 2 3 Cloris Leachman. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  11. ↑ Cloris Leachman Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  12. ↑ Carnegie Hall (1947) w bazie IMDb (ang.)
  13. ↑ Cloris Leachman. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-03-15]. (ang.).
  14. ↑ Carmel Dagan, Cloris Leachman, Emmy and Oscar Winner, Dies at 94, „Variety”, 27 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-28] (ang.).
  15. ↑ Rachel Abramowitz, Leachman is dishing with the stars, „Los Angeles Times”, 1 kwietnia 2009 [dostęp 2025-03-15] (ang.).
  16. ↑ Cloris Leachman: Cloris: My Autobiography. Kensington Pub Corp, 2009, s. 281. ISBN 978-0758229632.
  17. ↑ Robert Berkvist, Cloris Leachman, Oscar Winner and TV Comedy Star, Is Dead at 94, „The New York Times”, 27 stycznia 2021 [dostęp 2025-03-15] (ang.).
  18. ↑ Christie D’Zurilla, Cloris Leachman died of natural causes, but COVID-19 was a complicating factor, „Los Angeles Times”, 19 lutego 2021 [dostęp 2025-03-15] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne