

Cykloida – rodzaj krzywej płaskiej, który można definiować ruchem okręgu. Cykloida to tor (trajektoria) punktu na okręgu toczącym się – bez poślizgu – po prostej. Równoważna definicja opiera się na geometrii analitycznej – opisie tego ruchu w układzie współrzędnych. Odpowiednie wzory – dla układu kartezjańskiego – podano niżej.
Rozważania cykloidy zaczęto najpóźniej w XVII wieku – pisał o niej Galileusz. Dzięki pracom różnych matematyków i wynalazców poznano między innymi:
Cykloida opisana jest równaniami parametrycznymi postaci:
gdzie:
Rozwiązując równania ogólne dla otrzymuje się:
gdzie:
Cykloida jest też związana z zagadnieniem:


Uogólnieniem zwykłej cykloidy są cykloidy skrócone i wydłużone, zdefiniowane niżej. Bywają nazywane trochoidami, ale to słowo ma też inne znaczenia – m.in. dużo szersze, obejmujące także cykloidę i inne krzywe cykliczne.
Równania ogólne postaci:
gdzie:
Zależność odległości punktu zakreślającego krzywą od środka toczącego się koła i promienia tego koła jest następująca:

Długość łuku jednego przęsła cykloidy jest równa czterem średnicom toczącego się koła :
Pole pod jednym łukiem jest trzykrotnie większe od pola koła toczącego się bez poślizgu, tj.
Pole jednego przęsła (dla ) liczymy ze wzoru:
Ponieważ krzywa jest zadana parametrycznie, mamy:
Obliczamy pochodną:
Podstawiając do całki:
otrzymujemy:
czyli:
Rozwijamy kwadrat:
oraz korzystamy z tożsamości:
Stąd:
Całki z i po pełnym okresie znikają:
pozostaje więc: