Tp108

Tp108
ilustracja
Producent

ChPZ (Charków)

Lata budowy

1904–1909

Układ osi

D (D n2v)

Wymiary
Masa służbowa

53,5 t (z tendrem: 92,5 t)

Długość z tendrem

15 840 mm

Rozstaw osi skrajnych

4200 mm

Średnica kół napędnych

1 300 mm

Napęd
Trakcja

parowa

Typ tendra

15Cl

Ciśnienie w kotle

12 at

Powierzchnia ogrzewalna kotła

151,32 m²

Powierzchnia przegrzewacza

brak

Powierzchnia rusztu

2,1 m²

Średnica cylindra

520/770 mm

Skok tłoka

650 mm

Parametry eksploatacyjne
Maksymalna siła pociągowa

11 000 kg

Prędkość konstrukcyjna

45 km/h

Tp108 – oznaczenie na Polskich Kolejach Państwowych rosyjskiego parowozu towarowego CzW/Ch (właściwie CzWCh, ros. ЧВХ).

Historia

Do końca XIX wieku Kolej Warszawsko-Wiedeńska, pomimo znajdowania się na terytorium Cesarstwa Rosyjskiego, używała lokomotyw kupowanych w Europie Zachodniej. Między innymi, od 1895 używano czteroosiowych parowozów towarowych z silnikiem sprzężonym zasilanym parą nasyconą, produkowanych w Hanowerze (oznaczonych później CzWG). W 1904 produkcja zbliżonych parowozów rozpoczęta została w zakładach w Charkowie. Po 1912 roku otrzymały one rosyjskie oznaczenie serii CzWCh (ЧВХ), z tego Cz oznaczało parowóz z czterema osiami wiązanymi (ros. czetyrechosnyj), W - model dla kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, a Ch w indeksie dolnym - producenta (Charków).

Na bazie serii CzWCh opracowano następnie parowozy z przegrzewaczem pary, serii CzWPK i CzWPCh.

Po I wojnie światowej Polskie Koleje Państwowe posiadały 13 parowozów serii CzWCh, która otrzymała następnie oznaczenie Tp108.

Po wybuchu II wojny światowej, 12 parowozów zostało przejętych przez Niemców, którzy wcielili je do służby jako seria BR 55611, z numerami 55 6111 do 55 6122.

Po II wojnie światowej na PKP służyły 2 parowozy, do 1950 r..

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 J. Piwowoński, Parowozy..., ss.224, 239.
  2. ↑ B. Pokropiński, op.cit., Młody Technik
  3. ↑ Michael Reimer, Volkmar Kubitzki, Die Eisenbahn in Polen 1939-1945. Die Geschichte der Generaldirektion der Ostbahn., Stuttgart, Transpress, 2004, ISBN 3-613-71213-X, s. 117. Źródło to podaje jednak parowozy Tp108 do numeru 14, z tego Niemcy przejęli wszystkie oprócz 2 i 5.
  4. ↑ Paweł Terczyński, Atlas parowozów, wyd. 1, Poznań: Poznań Klub Modelarzy Kolejowych, 2003, s. 64, ISBN 83-901902-8-1, OCLC 917950022.

Bibliografia