U-224
_na_Atlantyku_(2-2546).jpg) Siostrzana jednostka U-224 – U-203 w czerwcu 1942 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
15 lipca 1941 |
| Wodowanie |
7 maja 1942 |
 Kriegsmarine
| |
| Nazwa |
U-224 |
| Wejście do służby |
20 czerwca 1942 |
| Zatopiony |
13 stycznia 1943 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
67,1 metra |
| Szerokość |
6,2 metra |
| Zanurzenie |
4,74 metra |
| Zanurzenie testowe |
100 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Materiał kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3200 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 750 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 8500 Mm przy 10 węzłach |
| Sensory | |
| GHG, S-Gerät | |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 88 mm 1 działko plot. kal. 20 mm | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 533 mm |
| Załoga |
44 |
U-224 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.
Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główne uzbrojenie stanowiło 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość maksymalną 17,7 węzła, a jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.
Okręt został zwodowany 7 maja 1942 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 20 czerwca 1942 roku wszedł do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 7. Flotylli U-Bootów, odbył dwa patrole bojowe, podczas których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9535 BRT. U-224 został zatopiony 13 stycznia 1943 roku na zachód od Algieru przez kanadyjską korwetę HMCS „Ville de Québec” (K242).
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym rozwinięciem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i zbyt mało miejsca pod pokładem na instalację sonaru. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co zwiększyło zasięg. Większe rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru S-Gerät, który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.
U-224 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej stoczni. U-224 otrzymał numer stoczniowy 654 (Werk 654). Stępkę okrętu położono 15 lipca 1941 roku, a jednostkę zwodowano 7 maja 1942 roku.
Dane taktyczno-techniczne
U-224 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra, a zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Kadłub podzielono grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.
Na powierzchni okręt napędzały dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem, o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna była magazynowana w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W, liczących po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery dziobowe i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi, oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka była również wyposażona w pasywny sonar GHG i aktywny S-Gerät, a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.
Służba
U-224 został wcielony do służby w Kriegsmarine 20 czerwca 1942 roku. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Hans-Karl Kosbadt. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 05 768. Do 31 października 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie 5. Flotylli U-Bootów, operując z Kilonii.
Pierwszy rejs bojowy
17 października 1942 roku U-224 wyszedł z Kilonii na swój pierwszy patrol bojowy, kierując się na Atlantyk. W dniach 26–29 października U-Boot wchodził w skład wilczego stada „Puma”. 29 października o godzinie 0:15, na południowy zachód od wyspy Rockall, U-224 zatopił w ataku torpedowym marudera z konwoju HX-212, zbudowany w 1917 roku kanadyjski parowiec „Bic Island” o pojemności 3921 BRT, przewożący 4430 ton żywności i towarów rządowych z Halifaxu do Liverpoolu. Statek, na którego pokładzie znajdowało się łącznie 165 osób (kapitan James Brown, 35 członków załogi, ośmiu artylerzystów i 121 rozbitków z dwóch zatopionych jednostek), zatonął na pozycji 55°05′N 23°27′W/55,083333 -23,450000; nikt nie przeżył.
Od 30 października do 8 listopada U-Boot operował w stadzie „Natter”. 1 listopada okręt został przydzielony do 7. Flotylli U-Bootów. Między 8 a 18 listopada U-Boot operował w składzie stada „Kreuzotter”. 12 listopada o godzinie 21:35 U-224 trafił torpedą płynący samotnie, zbudowany w 1939 roku panamski motorowiec „Buchanan” o pojemności 5614 BRT, który przewoził olej opałowy w specjalnych zbiornikach, 5000 worków poczty amerykańskiej oraz samoloty i barki desantowe na pokładzie na trasie Nowy Jork – Liverpool. 46 członków załogi, 15 artylerzystów i 12 pasażerów Sił Powietrznych USA opuściło statek w czterech łodziach ratunkowych, po czym jednostka została trafiona drugą torpedą i zatonęła 90 minut po pierwszym ataku na pozycji 52°06′N 25°54′W/52,100000 -25,900000. Wszyscy rozbitkowie zostali uratowani: 16 listopada dziesięciu członków załogi, pięciu artylerzystów i trzech pasażerów z jednej łodzi zostało podjętych przez amerykański motorowiec „Lighting”; 20 listopada dziesięciu członków załogi, pięciu artylerzystów i dwóch pasażerów z innej łodzi trafiło na pokład brytyjskiego niszczyciela HMS „Leamington” (G19), a dzień później rozbitkowie z pozostałych dwóch łodzi zostali podjęci przez załogę niszczyciela HMS „Clare” (I14). 18 listopada U-224 uczestniczył w ataku wilczego stada na konwój ONS-144, jednak żadna z wystrzelonych torped nie trafiła w cel.
9 grudnia, po 54 dniach spędzonych w morzu, okręt dotarł do portu w Saint-Nazaire.
Drugi rejs bojowy i utrata okrętu
3 stycznia 1943 roku okręt opuścił bazę w Saint-Nazaire z zadaniem przedarcia się na Morze Śródziemne. 9 stycznia załodze U-224 udało się pomyślnie pokonać Cieśninę Gibraltarską. Po południu 13 stycznia znajdujący się na zachód od Algieru U-Boot napotkał konwój TE-13 i podczas próby ataku na zbiornikowiec został wykryty azdykiem, a następnie obrzucony bombami głębinowymi i staranowany przez kanadyjską korwetę typu Flower HMCS „Ville de Québec” (K242). U-224 zatonął w ciągu czterech minut na pozycji 36°28′N 0°49′E/36,466667 0,816667, a z liczącej 46 osób załogi ocalał jedynie oficer wachtowy Wolf-Dietrich Danckworth, który w momencie taranowania został wyrzucony z pomostu do wody, a następnie uratowany przez inną kanadyjską korwetę HMCS „Port Arthur” (K233).
Podsumowanie działalności bojowej
U-224 odbył dwa patrole bojowe, spędzając w morzu 65 dni. W ich trakcie zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9535 BRT. Na pokładach zatopionych jednostek zginęło 165 osób – wszystkie na kanadyjskim parowcu „Bic Island”. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela:
| Data | Nazwa | Państwo | Tonaż | Los jednostki |
|---|---|---|---|---|
| 29 października 1942 | „Bic Island” |  Kanada |
3921 | zatopiony |
| 12 listopada 1942 | „Buchanan” |  Panama |
5614 | zatopiony |
| RAZEM | zatopione: | 2 | ||
Uwagi
- ↑ Stal CM 351 produkcji zakładów Kruppa składała się z 1,23% manganu, 0,3% krzemu, 0,17% węgla, 0,13% chromu oraz 0,1% wanadu i miała następujące parametry: wytrzymałość od 55 do 70 kg/mm², granicę plastyczności 45 kg/mm², ściskanie 60% i rozciąganie 28%.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242 podaje wyporność 749/851 ton; Rössler 1989 ↓, s. 335 i Miller 2000 ↓, s. 27 761/865 ton, zaś Gogin 2026 ↓ i Showell 2006 ↓, s. 81 769/1070 ton.
- ↑ W momencie zatopienia U-224 na jego pokładzie przebywało 46 osób.
- ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.
Przypisy
- 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 115.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 89.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 115–116.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 90–91.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 94.
- 1 2 3 4 VIIC ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 U-224 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 Borowiak 2009b ↓, s. 118.
- ↑ Germaniawerft ↓.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 210.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 78.
- 1 2 3 4 5 Möller i Brack 2004 ↓, s. 73.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 72.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 92, 113.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 157.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113, 120–132.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 114.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 209.
- 1 2 3 Gogin 2026 ↓.
- 1 2 3 Borowiak 2009a ↓, s. 93.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 74.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 91.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 92.
- ↑ Miller 2000 ↓, s. 27.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 126.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242.
- 1 2 3 Borowiak 2009b ↓, s. 119.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 84.
- ↑ Hans-Karl Kosbadt ↓.
- 1 2 3 4 patrole ↓.
- 1 2 3 4 5 patrol 1 ↓.
- 1 2 3 Bic Island ↓.
- 1 2 3 Buchanan ↓.
- ↑ Blair 2025 ↓, s. 149–150.
- 1 2 patrol 2 ↓.
- 1 2 3 Blair 2025 ↓, s. 243.
- 1 2 uboatsucc ↓.
Bibliografia
- Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Ścigani 1942–1945. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2025. ISBN 978-83-11-18327-8. (pol.).
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-400-6. (pol.).
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8. (pol.).
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Ivan Gogin: „VIIC” type seagoing submarines (1940–1944). Navypedia. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: Bic Island. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Buchanan. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: F. Krupp Germaniawerft AG, Kiel. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Oberleutnant zur See Hans-Karl Kosbadt. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-224 (1). uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-224 (2). uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrols by U-224. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Ships hit by U-224. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Type VIIC. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: U-224. uboat.net. [dostęp 2026-09-14]. (ang.).
- David Miller: U-Boats: History, Development and Equipment, 1914–1945. London: Conway Maritime Press, 2000. ISBN 978-0851777900. (ang.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Jak P. Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.).