U-611
.jpg) Siostrzana jednostka U-611 – U-660 | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
22 kwietnia 1941 |
| Wodowanie |
8 stycznia 1942 |
 Kriegsmarine
| |
| Nazwa |
U-611 |
| Wejście do służby |
26 lutego 1942 |
| Zatopiony |
8 grudnia 1942 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
67,1 metra |
| Szerokość |
6,2 metra |
| Zanurzenie |
4,74 metra |
| Zanurzenie testowe |
100 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Materiał kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3200 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 750 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 8500 Mm przy 10 węzłach |
| Sensory | |
| GHG, S-Gerät | |
| Uzbrojenie | |
| początkowo: 1 działo kal. 88 mm 1 działko plot. kal. 20 mm 14 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 533 mm |
| Załoga |
44 |
U-611 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej. Wyporność okrętu wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped kalibru 533 mm wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość ponad 17 węzłów, osiągając zasięg 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów.
Okręt został zwodowany 8 stycznia 1942 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, a 26 lutego 1942 roku wcielono go do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 3. Flotylli U-Bootów, U-611 podczas pierwszego patrolu został zatopiony z całą załogą 8 grudnia 1942 roku na południowy wschód od przylądka Farvel bombami głębinowymi przez brytyjski samolot bombowy Consolidated B-24 Liberator ze 120. Eskadry RAF.
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał zbyt mały zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by móc zainstalować sonar. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru S-Gerät, uzupełniając pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.
U-611 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden ze 171 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-611 otrzymał numer stoczniowy 111 (Werk 111). Stępkę okrętu położono 22 kwietnia 1941 roku, a zwodowany został 8 stycznia 1942 roku.
Dane taktyczno-techniczne
U-611 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego BBC GG UB720/8 o łącznej mocy 750 KM przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17–17,6 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 E po 62 ogniwa o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny S-Gerät, a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.
Służba
U-611 został wcielony do służby w Kriegsmarine 26 lutego 1942 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Nikolaus von Jacobs. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 42 940. Do 30 września 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie 5. Flotylli U-Bootów, operując z Kilonii.
Pierwszy rejs bojowy i utrata okrętu
1 października 1942 roku okręt wyszedł z Kilonii, zostając przyporządkowany do 3. Flotylli U-Bootów w La Pallice, zawijając 8 października do Skjomen. U-611 miał zgodnie z rozkazem OKM pełnić w północnej Norwegii czasową służbę, wzmacniając siły podwodne używane do atakowania alianckich konwojów arktycznych. Po zakończeniu tego okresu służby, 4 listopada U-Boot wyszedł w morze, udając się na swój pierwszy wojenny atlantycki patrol. W dniach 17–22 listopada wchodził w skład wilczego stada „Kreuzotter”, od 22 listopada do 3 grudnia włączono go do stada „Drachen”, a między 3 a 8 grudnia przyporządkowany był do stada „Panzer”.
8 grudnia na południowy wschód od przylądka Farvel U-611 został obrzucony bombami głębinowymi przez brytyjski samolot bombowy Consolidated B-24 Liberator B ze 120. Eskadry RAF. W wyniku ataku U-Boot został zatopiony na pozycji 57°25′N 35°19′W/57,416667 -35,316667 wraz z całą, liczącą 45 osób załogą, po patrolu trwającym 35 dni.
Uwagi
- ↑ U-611 ↓ podaje, że okręt zbudowano pod numerem stoczniowym 587.
- ↑ Stal CM 351 produkcji zakładów Kruppa składała się z 1,23% manganu, 0,3% krzemu, 0,17% węgla, 0,13% chromu oraz 0,1% wanadu i miała następujące parametry: wytrzymałość od 55 do 70 kg/mm², granicę plastyczności 45 kg/mm², ściskanie 60% i rozciąganie 28%.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242 podaje wyporność 749/851 ton; Rössler 1989 ↓, s. 335 i Miller 2000 ↓, s. 27 761/865 ton, zaś Gogin 2024 ↓ i Showell 2006 ↓, s. 81 769/1070 ton.
- ↑ W momencie zatopienia U-611 na jego pokładzie przebywało 45 osób.
- ↑ Blair 1999 ↓, s. 156 podaje, że okręt został zatopiony przez brytyjskiego Liberatora w dniu 10 grudnia 1942 roku, natomiast Gröner 1985 ↓, s. 93 podaje, że do zatopienia U-611 doszło 10 grudnia 1942 roku na pozycji 58°09′N 22°44′W/58,150000 -22,733333 w wyniku ataku amerykańskiej łodzi latającej.
Przypisy
- 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 115.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 89.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 115–116.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 90–91.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 94.
- 1 2 3 4 VIIC ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 U-611 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Borowiak 2009b ↓, s. 383.
- ↑ Blohm & Voss ↓.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 206.
- 1 2 3 4 5 Gogin 2024 ↓.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 78.
- 1 2 3 4 5 Möller i Brack 2004 ↓, s. 73.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 72.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 92, 113.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 157.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113, 120–132.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 114.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 209.
- 1 2 3 Borowiak 2009a ↓, s. 93.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 91.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 92.
- ↑ Miller 2000 ↓, s. 27.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 126.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242.
- 1 2 Borowiak 2009b ↓, s. 384.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 93.
- ↑ Nikolaus von Jacobs ↓.
- ↑ patrole ↓.
- ↑ Blair 1999 ↓, s. 53.
- ↑ Blair 1999 ↓, s. 148.
- 1 2 3 patrol 1 ↓.
Bibliografia
- Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Ścigani 1942–1945. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 1999. ISBN 83-85852-42-5.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-400-6.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Ivan Gogin: "VIIC" type seagoing submarines (1940–1944). Navypedia. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: Blohm & Voss, Hamburg. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Korvettenkapitän Nikolaus von Jacobs. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-611. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrols by U-611. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Type VIIC. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: U-611. uboat.net. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- David Miller: U-Boats: History, Development and Equipment, 1914–1945. London: Conway Maritime Press, 2000. ISBN 978-0851777900. (ang.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Jak P. Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.).