| Tul | ||
|---|---|---|
| Hangul | 틀 | |
| Herziene Romanisatie | teul | |
| McCune-Reischauer | t'ŭl | |
Een tul (Koreaans: 틀, RR: teul) is een gedetailleerd gechoreografeerd patroon van bewegingen, gedefinieerd door de Internationale Taekwon-Do Federatie. Tul lijken op schijngevechten, maar zijn ontworpen om technieken en standen te oefenen. In totaal zijn er 24 tul, drie beginnerspatronen (saju) en twee voormalige tul.
Elk patroon heeft een vooraf bepaald aantal bewegingen en het eerste patroon wordt aangeleerd aan Taekwon-Do studenten die hun eerste gupgradatie behalen. Hierna leert een student een of drie patronen per nieuwe gradatie. Tul worden niet alleen op examens voor een nieuwe gradatie laten zien, maar ook op toernooien.

Elk patroon heeft een vooraf bepaalde starthouding en serie bewegingen. De starthouding is de begin- en eindpositie van het patroon. Voordat het patroon wordt uitgevoerd staat de leerling in de startpositie en wacht op instructies van de leraar of scheidsrechter om met de uitvoering van de tul te beginnen. Hierna voert de student elke beweging in de vooraf bepaalde volgorde uit, met behulp van een geaccentueerde ademhaling. Aan het einde van de uitvoering spreken de leerlingen de naam van het patroon hardop uit en nemen ze weer de starthouding aan.
Elke beweging in een tul bestaat uit een stand, aanvalswapen, soort techniek, hoogte en bewegingssnelheid, met eventueel ook andere specificaties. Deze bewegingen zijn uitgebreid beschreven in Taekwon-Do boeken en worden wereldwijd op dezelfde manier uitgevoerd.
Tul zijn ontworpen door generaal Choi Hong-hi, de oprichter Taekwon-Do, samen met verschillende Taekwon-Do pioniers. De patronen zijn gebaseerd op kata uit karate en zijn bedacht in vier tijdperken.
Elk patroon werd bedacht aan de hand van een aantal principes die uiteen zijn gezet door generaal Choi Hong-hi. Deze zijn, onder andere, dat elke techniek is ontworpen om zo krachtig mogelijk te zijn, dat het doel van de techniek duidelijk is, dat het patroon door iedereen geleerd kan worden en dat elke beweging in een patroon de persoonlijkheid weerspiegelt van de persoon waarnaar deze vernoemd is.
Er zijn 24 tul in het curriculum van de Internationale Taekwon-Do Federatie. Naast deze patronen zijn er twee patronen die -tot op bepaalde hoogte- niet meer beoefend worden.
| Nr. | Naam | Naam (Hangul) | Gradatie | Ontworpen | Bewegingen | Betekenis |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Chon-Ji | 천지 | 9e gup | 1962–1964 | 19 | Hemel en aarde |
| 2 | Dan-Gun | 단군 | 8e gup | 1962–1964 | 21 | Dangun |
| 3 | Do-San | 도산 | 7e gup | 1962–1964 | 24 | Ahn Changho |
| 4 | Won-Hyo | 원효 | 6e gup | 1962–1964 | 28 | Wonhyo |
| 5 | Yul-Gok | 율곡 | 5e gup | 1962–1964 | 38 | Yi I |
| 6 | Joong-Gun | 중근 | 4e gup | 1962–1964 | 32 | An Junggeun |
| 7 | Toi-Gye | 퇴계 | 3e gup | 1962–1964 | 37 | Yi Hwang |
| 8 | Hwa-Rang | 화랑 | 2e gup | 1955 | 29 | Hwarang |
| 9 | Choong-Moo | 충무 | 1e gup | 1955 | 30 | Yi Sunsin |
| 10 | Kwang-Gae | 광개 | 1e dan | 1962–1964 | 39 | Gwanggaeto van Goguryeo |
| 11 | Po-Eun | 포은 | 1e dan | 1962–1964 | 36 | Jeong Mongju |
| 12 | Ge-Baek | 계백 | 1e dan | 1961 | 44 | Gyebaek |
| 13 | Eui-Am | 의암 | 2e dan | 1968 | 45 | Son Byeonghui |
| 14 | Choong-Jang | 충장 | 2e dan | 1962–1964 | 52 | Kim Deokryeong |
| 15 | Juche | 주체 | 2e dan | 1981–1983 | 45 | Juche |
| 16 | Sam-Il | 삼일 | 3e dan | 1955–1959 | 33 | 1 maart-beweging |
| 17 | Yoo-Sin | 유신 | 3e dan | 1962–1964 | 68 | Kim Yusin |
| 18 | Choi-Yong | 최영 | 3e dan | 1962–1964 | 46 | Choe Yeong |
| 19 | Yon-Gae | 연개 | 4e dan | 1968 | 49 | Yeon Gaesomun |
| 20 | Ul-Ji | 을지 | 4e dan | 1957 | 42 | Eulji Mundeok |
| 21 | Moon-Moo | 문무 | 4e dan | 1968 | 61 | Munmu van Silla |
| 22 | So-San | 서산 | 5e dan | 1968 | 72 | Hyujeong |
| 23 | Se-Jong | 세종 | 5e dan | 1962–1964 | 24 | Sejong de Grote |
| 24 | Tong-Il | 창헌 | 6e dan | 1962–1964 | 56 | Koreaanse hereniging |
| - | Ko-Dang | 고당 | - | 1962–1964 | 39 | Jo Mansik |
| - | U-Nam | 우남 | - | 1955 | 42 | Syngman Rhee |
Elke tul is vernoemd naar een persoon, concept of gebeurtenis uit de Koreaanse geschiedenis, van het Drie Koninkrijken-tijdperk tot het tijdperk na de Koreaanse Oorlog. Samen moeten de 24 tul het geheel van de Koreaanse geschiedenis vertegenwoordigen en de belangrijkste gebeurtenissen uitleggen.
In sommige gevallen kenden de personen naar wie een patroon vernoemd was elkaar, zoals Yi I en Yi Hwang, of Ahn Chang Ho en An Jung Geun.
Naast de 24 tul zijn er drie saju (Koreaans: 사주), beginnerspatronen om Taekwon-Do leerlingen voor te bereiden op tul. Deze oefeningen bestaan uit vier herhalingen van één of twee technieken in alle vier richtingen, uitgevoerd zowel met de klok mee als tegen de klok in. Hoewel in theorie er saju kunnen worden gemaakt met elke techniek, zijn er slechts drie saju gecreëerd door generaal Choi Hong-hi, die nog steeds worden beoefend door ITF Taekwon-Do leerlingen. De saju zijn vernoemd naar hun belangrijkste techniek.
| Naam | Naam (Hangul) | Gradatie | Bewegingen | Betekenis |
|---|---|---|---|---|
| Saju jirugi | 사주지르기 | 10e gup | 14 | Stoot vier kanten op |
| Saju makgi | 사주막기 | 10e gup | 16 | Blok vier kanten op |
| Saju tulgi | 사주뚫기 | 2e gup | 8 | Steek vier kanten op |
Tul zijn een onderdeel van veel Taekwon-Do toernooien, waarbij twee leerlingen of twee groepen van elk vijf leerlingen tegelijkertijd hetzelfde patroon uitvoeren. Na de uitvoering kennen de scheidsrechters punten toe aan elke deelnemer op basis van technische precisie, kracht, balans, ademhalingstechniek en ritme. De winnaar gaat door naar de volgende ronde in een knock-outsysteem. Bij de uitvoering van een patroon in een toernooi zijn vooraf vastgestelde groetprocedures van toepassing.
In de Encyclopedia of Taekwon-Do (1999) noemde generaal Choi Hong-hi negen aandachtspunten waar elke Taekwon-Do leerling zich aan dient te houden bij het uitvoeren van tul.