Atomoksetyna

Atomoksetyna
wzór strukturalny atomoksetyny
Ogólne informacje
Wzór Hilla

C17H21NO

Masa molowa

255,35 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

83015-26-3
82248-59-7 (chlorowodorek)

PubChem

54841

DrugBank

DB00289

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC

N06BA09

Atomoksetyna – organiczny związek chemiczny, lek sympatykomimetyczny (pobudzający układ współczulny) o działaniu ośrodkowym będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny(inne języki). Jest stosowana w leczeniu zaburzeń z deficytem uwagi i nadruchliwością (ADHD) u dzieci w wieku od 6 lat, młodzieży i dorosłych. W badaniu z udziałem dzieci i młodzieży z ADHD i współistniejącym zespołem Tourette’a atomoksetyna nie nasilała tików w porównaniu z placebo, a w dwóch z trzech zastosowanych skal ich nasilenie zmniejszyło się bardziej niż w grupie placebo.

Mechanizm działania

Lek działa jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i wykazuje niskie powinowactwo do transporterów serotoniny i dopaminy. Ponieważ w korze przedczołowej wychwyt dopaminy zachodzi w dużej mierze przez transporter noradrenaliny, atomoksetyna zwiększa w tym obszarze także stężenie dopaminy, nie zwiększając go w prążkowiu ani w jądrze półleżącym. W badaniu PET u rezusów atomoksetyna w dawkach klinicznych wiązała się również z transporterem serotoniny.

Działania niepożądane

U dzieci i młodzieży najczęściej występują dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zmniejszenie apetytu, ból brzucha, nudności, wymioty), senność, zmęczenie i ból głowy. U dorosłych profil działań niepożądanych jest nieco inny – częściej występują objawy wynikające ze zwiększonego napięcia układu noradrenergicznego: bezsenność, nadmierne pocenie się, trudności w oddawaniu moczu, a także zatrzymanie moczu.

U większości pacjentów lek powoduje niewielki wzrost częstości akcji serca (średnio o mniej niż 10/min) i ciśnienia tętniczego (średnio o mniej niż 5 mmHg). Zwykle nie powoduje wydłużenia odstępu QT. W metaanalizie czternastu badań z udziałem dzieci i młodzieży myśli samobójcze wystąpiły u 0,37% leczonych atomoksetyną i u żadnego pacjenta z grupy placebo. Amerykańska charakterystyka leku zawiera ostrzeżenie o zwiększonym ryzyku myśli samobójczych u dzieci i młodzieży. Rzadko występuje uszkodzenie wątroby.

Przedawkowanie

Po przedawkowaniu obserwowano senność, przyspieszenie czynności serca, wzrost ciśnienia tętniczego, nudności i wymioty, oczopląs, drżenie, a rzadko drgawki.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, stosowanie inhibitorów MAO (w tym w ciągu 2 tygodni od ich odstawienia), jaskra z wąskim kątem przesączania, ciężkie choroby sercowo-naczyniowe lub naczyniowo-mózgowe oraz guz chromochłonny obecnie lub w wywiadzie.

Ciąża i laktacja

Kategoria C według amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA). Według charakterystyki produktu leczniczego atomoksetyny nie należy stosować w ciąży, chyba że spodziewana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, a ze względu na brak danych należy unikać jej stosowania w okresie karmienia piersią.

Preparaty

Preparaty dopuszczone do obrotu w Polsce (stan na czerwiec 2026): Atofab, Atomoksetyna Medice, Auroxetyn, Kamaptin i Konaten.

Zobacz też