Trazodon

Trazodon
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	2-{3-[4-(3-chlorofenylo)piperazyn-1-ylo]propylo}-[1,2,4]triazolo[4,3-a]pirydyn-3-on
	Ogólne informacje
Wzór Hilla	C19H22ClN5O
Masa molowa	371,86 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	19794-93-5
PubChem	5533
DrugBank	DB00656
SMILES
	O=C1N(N=C2C=CC=CN21)CCCN3CCN(CC3)C4=CC(Cl)=CC=C4
InChI
	InChI=1S/C19H22ClN5O/c20-16-5-3-6-17(15-16)23-13-11-22(12-14-23)8-4-10-25-19(26)24-9-2-1-7-18(24)21-25/h1-3,5-7,9,15H,4,8,10-14H2
	InChIKey
	PHLBKPHSAVXXEF-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Rozpuszczalność
	rozpuszczalny w chloroformie, słabo w metanolu i etanolu
Temperatura topnienia	86–87 °C (wolna zasada); 223 °C (chlorowodorek);
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	chlorowodorek trazodonu
	Uwaga
Zwroty H	H302, H351
Zwroty P	P201, P301+P312+P330, P308+P313
Dawka śmiertelna	LD50 96 mg/kg (szczur, dożylnie)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Klasyfikacja medyczna
ATC	N06AX05
Farmakokinetyka
Biodostępność	65% (p.o.)
Okres półtrwania	7–12 h
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	89–95% głównie z albuminami
Metabolizm	wątrobowy
Wydalanie	75% z moczem, 25% z kałem
Uwagi terapeutyczne
Stosowanie w ciąży	kategoria C
Drogi podawania	p.o. (doustnie)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł należy dopracować:

od 2020-04 → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny,
niektóre fragmenty napisane są tak, jak ulotka leku – powinny być napisane stylem encyklopedycznym.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Trazodon – organiczny związek chemiczny z grupy triazolopirydyn, lek o działaniu przeciwdepresyjnym z grupy antagonistów receptorów serotoninowych 5-HT₂ i antagonistów i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny(inne języki) (SARI). Lek ten wywiera również pewne działanie α-adrenolityczne poprzez blokowanie receptorów α₁-adrenergicznych. Stosowany jest w postaci chlorowodorku. Szczególnie przydatny jest w subpopulacji pacjentów chorych na depresję ze współwystępującą bezsennością, lękiem (ma działanie anksjolityczne) czy dysfunkcjami seksualnymi. Stosowany jest w monoterapii, w wyższych dawkach lub w leczeniu skojarzonym np. z lekami z grupy SSRI, aby zlikwidować ich skutki uboczne w postaci bezsenności lub PSSD.

Działanie

Trazodon wpływa na przewodnictwo serotoninergiczne w mózgu – hamuje specyficznie synaptyczny wychwyt zwrotny serotoniny. Wykazuje duże powinowactwo do receptorów typu 5-HT₂, działając na nie antagonistycznie oraz powoduje większe związanie serotoniny z receptorem 5-HT_1A. Ponadto trazodon blokuje hamujący wpływ receptora 5-HT_2A na receptor 5-HT_1A. Jest praktycznie pozbawiony powinowactwa do receptorów muskarynowych i dopaminergicznych. Zmniejsza zahamowanie psychomotoryczne, wpływa korzystnie na poprawę nastroju, a także działa anksjolitycznie i przywraca fizjologiczny rytm snu. T_1/2 leku ma charakter dwufazowy: pierwsza faza ma długość 3–6 h, zaś druga ok. 5–9 h. Wydalany jest głównie z moczem.

Wskazania

Stany depresyjne o różnej etiologii, w tym depresja przebiegająca z niepokojem (agitacją). Do wskazań zalicza się także bezsenność pierwotną i wtórną, zaburzenia lękowe (w tym zespół lęku uogólnionego), dysfunkcje seksualne takie jak anorgazmia, zaburzenia erekcji i wytrysk przedwczesny występujące pierwotnie lub jatrogennie przy stosowaniu leków z grupy SSRI (tzw. PSSD) oraz uzależnienie od alkoholu lub benzodiazepin, ale nie są one zatwierdzone przez FDA.

Przeciwwskazania

nadwrażliwość na substancję czynną
choroby serca
choroby wątroby i nerek
jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy

Działania niepożądane

senność i zmęczenie
ból i zawroty głowy
osłabienie, nudności
suchość błon śluzowych w jamie ustnej

Rzadko zgłaszane działania niepożądane

bezsenność
brak apetytu
wymioty
zaparcia lub biegunki
leukopenia o niewielkim nasileniu
hipotonia (spowodowana niewielkim działaniem α-adrenolitycznym)
zmniejszenie koncentracji
splątanie
wysypka skórna oraz zespół serotoninergiczny (zwłaszcza podczas stosowania w skojarzeniu z innymi lekami psychotropowymi)
priapizm (bolesny i długotrwały wzwód prącia)
zaburzenia rytmu serca (tachykardia i bradykardia)
zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego
zmiany obrazu morfologii krwi oraz zaburzenia czynności wątroby (żółtaczka, uszkodzenie komórek wątrobowych)

Interakcje lekowe

może nasilać działanie środków zwiotczających mięśnie szkieletowe oraz lotnych środków znieczulających
nasila działanie hipotensyjne pochodnych fenotiazyny
podawanie łącznie z guanetydyną, prazosyną, hydralazyną lub pochodnymi fenotiazyny zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń erekcji
może zwiększać stężenie digoksyny i fenytoiny we krwi
może nasilać działanie alkoholu, barbituranów oraz innych leków działających hamująco na o.u.n.
stosowanie trazodonu w skojarzeniu z lekami z grupy benzodiazepin jest bezpieczne, należy jednak wziąć pod uwagę nasilenie działania uspokajającego
nie zaleca się jednoczesnego stosowania trazodonu z inhibitorami MAO lub stosowania trazodonu w ciągu 2 tygodni od ich odstawienia
nie zaleca się także podawania inhibitorów MAO w ciągu tygodnia po odstawieniu trazodonu
donoszono o wahaniach czasu protrombinowego u pacjentów otrzymujących równocześnie warfarynę i trazodon
należy zachować ostrożność przy spożywaniu produktów zawierających sok z grejpfruta; większe ilości mogą spowodować interakcje z trazodonem^{[potrzebny przypis]}
fluoksetyna może powodować wzrost stężenia trazodonu w osoczu
flukonazol nasila sedatywne działanie trazodonu
łączne stosowanie z preparatami z miłorzębem japońskim może prowadzić do śpiączki

Uwagi i środki ostrożności

Prowadzenie pojazdów

„Lek wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych. Pacjenci powinni zachować ostrożność i nie prowadzić samochodu ani nie obsługiwać maszyn dopóki nie upewnią się, że nie występują u nich takie działania niepożądane jak: senność, uspokojenie, zawroty głowy, stany splątania, nieostre widzenie”.

Priapizm przy stosowaniu trazodonu

Choć trazodon powoduje znacznie mniej działań niepożądanych wpływających na sferę seksualną niż większość leków przeciwdepresyjnych, to z częstością 1:8000 leczonych mężczyzn może on wywołać priapizm. W związku z tym należy pouczyć pacjenta o możliwości wystąpienia takiego objawu i konieczności zwrócenia się po pomoc medyczną jeśli objaw taki będzie się utrzymywał powyżej godziny. W przeciwnym wypadku grozi to trwałymi zaburzeniami erekcji. Do wystąpienia priapizmu przy stosowaniu trazodonu bardziej predysponowani są młodzi chłopcy i mężczyźni u których ustępowanie erekcji po wybudzeniu z fazy REM snu jest powolne po przebudzeniu.

Priapizm zazwyczaj ustępuje samoistnie, jego wystąpienie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania trazodonu u danego pacjenta. Pomoc medyczna w wypadku priapizmu obejmuje monitorowanie przepływu krwi, a w nagłych przypadkach miejscowe wstrzyknięcie fenylefryny, a nawet leczenie chirurgiczne.

Pomimo tego jest to lek przeciwdepresyjny powodujący dysfunkcje seksualne jedynie u niewielkiej liczby pacjentów.

Dawkowanie

Dawkowanie zwykle 150–300 mg na dobę w 1–2 dawkach. Dopuszcza się dawkowanie do 600 mg na dobę w przypadku pacjentów leczonych na oddziałach szpitalnych. Do leczenia bezsenności stosuje się mniejsze dawki – 25–150 mg

Preparaty handlowe w Polsce

W Polsce dostępny jest na receptę w formie tabletek Trazodone Neuraxpharm, tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu Trittico XR oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu Trittico CR.

Przypisy

1 2 3 4 Trazodone, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Drugs, Chemicals, and Biologicals, wyd. 12, Whitehouse Station: Merck & Company, 1996, ISBN 0-911910-12-3, OCLC 494830423 (ang.).
↑ Trazodon [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: T6154 [dostęp 2020-04-14] .
1 2 3 4 5 6 7 Trittico® CR. Trazodon. Monografia leku [online] [dostęp 2020-12-13] .
1 2 3 JerzyJ. Landowski JerzyJ., Wiesław JerzyW.J. Cubała Wiesław JerzyW.J., Trazodon – charakterystyka kliniczna i farmakologiczna, „Psychiatria”, 2 (3), 2005, s. 135–144, ISSN 1732-9841 [dostęp 2023-01-10] .
1 2 JerzyJ. Landowski JerzyJ., Wiesław JerzyW.J. Cubała Wiesław JerzyW.J., Spektrum zastosowań klinicznych trazodonu, „Psychiatria”, 8 (1), 2011, s. 1–6, ISSN 1732-9841 [dostęp 2023-01-10] .
↑ MarekM. Jarema MarekM. i inni, Trazodon – lek przeciwdepresyjny: mechanizm działania i miejsce w leczeniu depresji, „Psychiatria Polska”, 45 (4), 2011, s. 611–625, ISSN 0033-2674 [dostęp 2023-01-10] .
↑ JanuszJ. Szyndler JanuszJ., AnnaA. Skórzewska AnnaA., AdamA. Plaźnik AdamA., Leki blokujące receptory serotoninowe oraz hamujące wychwyt zwrotny serotoniny (SARI) w terapii zaburzeń psychicznych, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 19 (3), 2003, s. 39–51, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .
↑ William O.W.O. Foye William O.W.O., Thomas L.T.L. Lemke Thomas L.T.L., David A.D.A. Williams David A.D.A., Foye’s Principles of Medicinal Chemistry, wyd. 6, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2008, s. 586, ISBN 978-0-7817-6879-5, OCLC 145942325 [dostęp 2023-01-10] (ang.).
↑ Stephen M.S.M. Stahl Stephen M.S.M., Stahl’s Essential Psychopharmacology. Neuroscientific Basis and Practical Application, wyd. 4, Cambridge 2013, s. 567, ISBN 978-1-107-02598-1, OCLC 810409752 [dostęp 2023-01-10] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Stephen M.S.M. Stahl Stephen M.S.M., Podstawy psychofarmakologii, Gdańsk: Via Medica, 2008, s. 534–539, ISBN 978-83-60945-73-5 .
↑ SławomirS. Murawiec SławomirS., Potencjalnie niebezpieczna interakcja pomiędzy trazodonem i flukonazolem, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 28 (3–4), Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2012, s. 165–167, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .
↑ JarosławJ. Woroń JarosławJ., MarcinM. Siwek MarcinM., Niepożądane efekty interakcji leków psychotropowych z produktami leczniczymi i suplementami diety zawierającymi wyciągi roślinne / Unwanted effects of psychotropic drug interactions with medicinal products and diet supplements containing plant extracts, „Psychiatria Polska”, 52 (6), 2018, s. 983–996, DOI: 10.12740/PP/OnlineFirst/80998 [dostęp 2023-01-10] (pol. • ang.).
1 2 Trazodon, [w:] Medycyna Praktyczna – Baza Leków [online] [dostęp 2026-02-17] .
↑ AdamA. Wichniak AdamA. i inni, Skuteczność trazodonu w leczeniu bezsenności pierwotnej u pacjentów nieprzyjmujących leków nasennych i przyjmujących je w przeszłości, „Polski Merkuriusz Lekarski”, 23 (133), 2007, s. 41–46, ISSN 1426-9686 [dostęp 2023-01-10] .

Bibliografia

Małgorzata Rzewuska: Leczenie zaburzeń psychicznych. Wyd. 3. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 83-200-3354-3.
MarekM. Jarema MarekM. i inni, Trazodon – lek przeciwdepresyjny: mechanizm działania i miejsce w leczeniu depresji, „Psychiatria Polska”, 45 (4), 2011, s. 611–625, ISSN 0033-2674 [dostęp 2023-01-10] .
JanuszJ. Szyndler JanuszJ., AnnaA. Skórzewska AnnaA., AdamA. Plaźnik AdamA., Leki blokujące receptory serotoninowe oraz hamujące wychwyt zwrotny serotoniny (SARI) w terapii zaburzeń psychicznych, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 19 (3), 2003, s. 39–51, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .
IwonaI. Makowska IwonaI., RadosławR. Magierski RadosławR., IwonaI. Kłoszewska IwonaI., Trazodon w leczeniu zaburzeń zachowania i objawów psychotycznych towarzyszących otępieniu, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 20 (4), 2004, s. 485–494, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .
ZbigniewZ. Lew-Starowicz ZbigniewZ., Trazodon a seksualność, „Seksuologia Polska”, 1 (2), 2003, s. 69–71, ISSN 1731-6677 [dostęp 2023-01-10] .
ZbigniewZ. Lew-Starowicz ZbigniewZ., Trazodon – lek wielofunkcyjny, „Przegląd Seksuologiczny”, 30 (kwiecień/czerwiec), 2012, s. 17–19, ISSN 2353-8988 [dostęp 2023-01-10] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[merck12-1] 1 2 3 4 Trazodone, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Drugs, Chemicals, and Biologicals, wyd. 12, Whitehouse Station: Merck & Company, 1996, ISBN 0-911910-12-3, OCLC 494830423 (ang.).

[SA-2] Trazodon [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: T6154 [dostęp 2020-04-14] .

[monografia-3] 1 2 3 4 5 6 7 Trittico® CR. Trazodon. Monografia leku [online] [dostęp 2020-12-13] .

[landowski/cubała1-4] 1 2 3 JerzyJ. Landowski JerzyJ., Wiesław JerzyW.J. Cubała Wiesław JerzyW.J., Trazodon – charakterystyka kliniczna i farmakologiczna, „Psychiatria”, 2 (3), 2005, s. 135–144, ISSN 1732-9841 [dostęp 2023-01-10] .

[landowski/cubała2-5] 1 2 JerzyJ. Landowski JerzyJ., Wiesław JerzyW.J. Cubała Wiesław JerzyW.J., Spektrum zastosowań klinicznych trazodonu, „Psychiatria”, 8 (1), 2011, s. 1–6, ISSN 1732-9841 [dostęp 2023-01-10] .

[Jarema-6] MarekM. Jarema MarekM. i inni, Trazodon – lek przeciwdepresyjny: mechanizm działania i miejsce w leczeniu depresji, „Psychiatria Polska”, 45 (4), 2011, s. 611–625, ISSN 0033-2674 [dostęp 2023-01-10] .

[Szyndler-7] JanuszJ. Szyndler JanuszJ., AnnaA. Skórzewska AnnaA., AdamA. Plaźnik AdamA., Leki blokujące receptory serotoninowe oraz hamujące wychwyt zwrotny serotoniny (SARI) w terapii zaburzeń psychicznych, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 19 (3), 2003, s. 39–51, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .

[Foye-8] William O.W.O. Foye William O.W.O., Thomas L.T.L. Lemke Thomas L.T.L., David A.D.A. Williams David A.D.A., Foye’s Principles of Medicinal Chemistry, wyd. 6, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2008, s. 586, ISBN 978-0-7817-6879-5, OCLC 145942325 [dostęp 2023-01-10] (ang.).

[Stahl_en-9] Stephen M.S.M. Stahl Stephen M.S.M., Stahl’s Essential Psychopharmacology. Neuroscientific Basis and Practical Application, wyd. 4, Cambridge 2013, s. 567, ISBN 978-1-107-02598-1, OCLC 810409752 [dostęp 2023-01-10] (ang.).

[Stahl-10] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Stephen M.S.M. Stahl Stephen M.S.M., Podstawy psychofarmakologii, Gdańsk: Via Medica, 2008, s. 534–539, ISBN 978-83-60945-73-5 .

[Sławomir_Murawiec2012-s165-167-11] SławomirS. Murawiec SławomirS., Potencjalnie niebezpieczna interakcja pomiędzy trazodonem i flukonazolem, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 28 (3–4), Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2012, s. 165–167, ISSN 1234-8279 [dostęp 2023-01-10] .

[Niepożądane_efekty_interakcji-12] JarosławJ. Woroń JarosławJ., MarcinM. Siwek MarcinM., Niepożądane efekty interakcji leków psychotropowych z produktami leczniczymi i suplementami diety zawierającymi wyciągi roślinne / Unwanted effects of psychotropic drug interactions with medicinal products and diet supplements containing plant extracts, „Psychiatria Polska”, 52 (6), 2018, s. 983–996, DOI: 10.12740/PP/OnlineFirst/80998 [dostęp 2023-01-10] (pol. • ang.).

[Medycyna_Praktyczna-13] 1 2 Trazodon, [w:] Medycyna Praktyczna – Baza Leków [online] [dostęp 2026-02-17] .

[Adam_Wichniak_Aleksandra2007-s41-46-14] AdamA. Wichniak AdamA. i inni, Skuteczność trazodonu w leczeniu bezsenności pierwotnej u pacjentów nieprzyjmujących leków nasennych i przyjmujących je w przeszłości, „Polski Merkuriusz Lekarski”, 23 (133), 2007, s. 41–46, ISSN 1426-9686 [dostęp 2023-01-10] .