Brom

Brom
selen ← brom → krypton
Wygląd
czerwonobrunatny
Brom (ok. 2 g, czystość 99,8%) w szklanej ampułce zatopionej w szkle akrylowym.
Brom (ok. 2 g, czystość 99,8%) w szklanej ampułce zatopionej w szkle akrylowym.
Widmo emisyjne bromu
Widmo emisyjne bromu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.

brom, Br, 35
(łac. bromum)

Grupa, okres, blok

17, 4, p

Stopień utlenienia

−I, I, III, IV, V, VII

Właściwości metaliczne

niemetal – fluorowiec

Właściwości tlenków

silnie kwasowe

Masa atomowa

79,904 ± 0,003

Stan skupienia

ciekły

Gęstość

3119 kg/m³

Temperatura topnienia

−7,2 °C

Temperatura wrzenia

58,8 °C

Numer CAS

7726-95-6

PubChem

24408

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Brom (Br, stgr. βρῶμος, brómos, oznacza „mocno pachnący” lub „smród”, łac. bromum) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. W warunkach normalnych jest brunatnoczerwoną cieczą o ostrym, nieprzyjemnym zapachu zbliżonym do zapachu chloru. Jest jedynym niemetalem występującym w warunkach normalnych w postaci cieczy. Znanych jest 25 izotopów bromu o czasie półtrwania minimum 1 ms o liczbach masowych w zakresie 70÷94, z których izotopy o liczbie masowej 79 i 81 są trwałe i występują w naturze w prawie równej ilości (50,6:49,4).

Występowanie

Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach śladowych – 3,0 ppm wagowo (0,78 ppm w przeliczeniu na liczbę atomów), głównie jako zanieczyszczenie piasku morskiego i pokładów soli kamiennej[potrzebny przypis]. Większe jego ilości (67,3 ppm wagowo) występują w wodzie morskiej. Nie został znaleziony w stanie wolnym, a jedynie w formie bromków.

Związki bromu

 Osobna strona: Kategoria:Związki bromu.

Najbardziej znane jego związki: bromowodór – po rozpuszczeniu w wodzie tworzy bardzo silny kwas bromowodorowy, oraz jego sole: bromek sodu, bromek potasu. Duże znaczenie w chemii organicznej mają jego sole fluorkowe NaBrFx x=4,5,6, które są bardzo dobrymi grupami odchodzącymi w reakcjach podstawienia nukleofilowego.

Zastosowanie

Stosuje się go w wielu reakcjach np. do syntezy bromków alkilowych, które są bardziej reaktywne od odpowiednich chlorków. Bromek srebra w XX w. był masowo wykorzystywany w technikach litograficznych i fotograficznych.

Znaczenie biologiczne

Brom jest obecny we wszystkich organizmach w ilościach zbliżonych do jego stężenia w wodzie morskiej (ok. 50 ppm), nie odgrywa on jednak żadnej roli w procesach życiowych.

W dużych ilościach czysty brom jest silnie toksyczny. Jony bromkowe Br− są nieszkodliwe, o ile ich stężenie nie przekracza tego obecnego w wodzie morskiej.

Izotopy

Brom-82

Ulegając rozpadowi emituje promieniowanie beta o energii 444 keV (98,3%) i promienie gamma o energiach 221–1960 keV. Używany w defektoskopii, badaniach szczelności i hydrobiologicznych.

Wykazuje średnią radiotoksyczność. Brak narządu krytycznego (całe ciało). Dopuszczalne skażenie 370 kBq.

Historia

W 1825 roku podczas wakacji, student pierwszego roku chemii w Heidelbergu, Karl Löwig otrzymał pierwszy raz nowy pierwiastek, jednak nie wiedział, czym jest ta substancja przypominająca chlor. W tym samym roku Antoine Balard wykrył brom w ługach odpadowych w warzelniach soli z wody morskiej na wybrzeżach francuskich Morza Śródziemnego. 30 listopada 1825 roku złożył w sekretariacie Akademii Francuskiej pismo zawiadamiające o odkryciu. 14 sierpnia 1826 roku Akademia wydała orzeczenie pochlebne dla odkrywcy.

Jako pierwszy polską nazwę „brom” zaproponował Filip Walter.

Zobacz też