Ununenn

Ununenn
	← ununenn → unbinil
	Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	ununenn, Uue, 119
Grupa, okres, blok	1, 8, s
Właściwości metaliczne	prawdop. metal alkaliczny
Właściwości atomowe
Konfiguracja elektronowa	[Og]8s1 (przewidywana)
Zapełnienie powłok	2, 8, 18, 32, 32, 18, 8, 1 (przewidywane); (wizualizacja powłok)
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Wiarygodne źródła oznakowania tej substancji; według kryteriów GHS są niedostępne.
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ununenn (Uue, ang. ununennium) – hipotetyczny pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 119. Jeśli zostanie odkryty, będzie pierwszym pierwiastkiem 8 okresu w układzie okresowym. Na podstawie prawa okresowości można wnioskować, że jego właściwości chemiczne mogą być podobne do fransu i cezu.

Nazwa

Dla nieodkrytych pierwiastków superciężkich jest stosowane nazewnictwo systematyczne rekomendowane przez IUPAC. Nazwa pierwiastka została utworzona na podstawie jego liczby atomowej, z zestawienia przedrostków un+un+enn, czyli 1+1+9.

Historia prób syntezy

Pierwsza próba syntezy pierwiastka 119 została podjęta w 1985 roku w Berkeley w Kalifornii, przy użyciu akceleratora superHILAC. Pierwiastek ten planowano wytworzyć przez bombardowanie tarczy z einsteinu-254 jonami izotopu wapnia-48. Eksperyment nie dał pozytywnego wyniku.

²⁵⁴₉₉Es + ⁴⁸₂₀Ca → ³⁰²₁₁₉Uue^* (bez wyniku)

Od maja 2012 roku w GSI w Darmstadt trwał eksperyment mający na celu syntezę tego pierwiastka w reakcji

²⁴⁹₉₇Bk + ⁵⁰₂₂Ti → ²⁹⁹₁₁₉Uue^* (bez wyniku)

Na podstawie obliczonego przekroju czynnego na tę reakcję uczeni przewidywali, że pierwszy rezultat może pojawić się po 5 miesiącach bombardowania tarczy wiązką. Eksperyment osiągnął czułość ~70 fb, jednak nie stwierdzono powstania jądra o 119 protonach.

Także rosyjski Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej planował na początku drugiej dekady XXI w. podjąć próbę syntezy tego pierwiastka we współpracy z amerykańskimi uczonymi.

Właściwości

Na podstawie przewidywanej konfiguracji elektronowej można wnioskować o właściwościach chemicznych ununennu. Jest to najprawdopodobniej metal alkaliczny, który – o ile posiada dostatecznie trwały izotop – najchętniej będzie tworzył jony Uue⁺.

Przypisy

↑ Recommendations for the naming of elements of atomic numbers greater than 100, „Pure and Applied Chemistry”, 2, 51, 1979, s. 381–384, DOI: 10.1351/pac197951020381 .
↑ R.W.R.W. Lougheed R.W.R.W. i inni, Search for superheavy elements using the ⁴⁸Ca+²⁵⁴Es^g reaction, „Physical Review C”, 32 (5), 1985, s. 1760–1763, DOI: 10.1103/PhysRevC.32.1760 .
1 2 JohnJ. Emsley JohnJ., Nature’s Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2011, s. 585, ISBN 0-19-960563-7 .
↑ ValeriyV. Zagrebaev ValeriyV., AlexanderA. Karpov AlexanderA., WalterW. Greiner WalterW., Future of superheavy element research: Which nuclei could be synthesized within the next few years?, „Journal of Physics: Conference Series”, Proceedings of the 11th International Conference on Nucleus-Nucleus Collisions (NN2012), 2012, DOI: 10.1088/1742-6596/420/1/012001, arXiv:1207.5700 .
↑ AlexanderA. Yakushev AlexanderA., Superheavy Element Research at TASCA, [w:] 16th ASRC International Workshop – Nuclear Fission and Structure of Exotic Nuclei [online], 2014 [dostęp 2015-08-03] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .
↑ Russian physicists plan to synthesize element 119 of periodic system [online], RIA Novosti, 26 marca 2011 [dostęp 2011-06-08] .

[IUPAC-1] Recommendations for the naming of elements of atomic numbers greater than 100, „Pure and Applied Chemistry”, 2, 51, 1979, s. 381–384, DOI: 10.1351/pac197951020381 .

[Lougheed-2] R.W.R.W. Lougheed R.W.R.W. i inni, Search for superheavy elements using the ⁴⁸Ca+²⁵⁴Es^g reaction, „Physical Review C”, 32 (5), 1985, s. 1760–1763, DOI: 10.1103/PhysRevC.32.1760 .

[Emsley-3] 1 2 JohnJ. Emsley JohnJ., Nature’s Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements, Oxford University Press, 2011, s. 585, ISBN 0-19-960563-7 .

[Zagrebayev-4] ValeriyV. Zagrebaev ValeriyV., AlexanderA. Karpov AlexanderA., WalterW. Greiner WalterW., Future of superheavy element research: Which nuclei could be synthesized within the next few years?, „Journal of Physics: Conference Series”, Proceedings of the 11th International Conference on Nucleus-Nucleus Collisions (NN2012), 2012, DOI: 10.1088/1742-6596/420/1/012001, arXiv:1207.5700 .

[chiba-5] AlexanderA. Yakushev AlexanderA., Superheavy Element Research at TASCA, [w:] 16th ASRC International Workshop – Nuclear Fission and Structure of Exotic Nuclei [online], 2014 [dostęp 2015-08-03] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .

[RIA_Novosti-6] Russian physicists plan to synthesize element 119 of periodic system [online], RIA Novosti, 26 marca 2011 [dostęp 2011-06-08] .

[7] Alternatywnie do skandowców zalicza się często nie lutet i lorens, lecz lantan, aktyn oraz hipotetyczny unbiun.

[8] Budowa 8. okresu jest przedmiotem badań teoretycznych i dokładne umiejscowienie pierwiastków tego okresu w ramach układu okresowego jest niepewne.